Ինչո՞ւ երկար ժամանակ հաջողություն չէին ունենում էլեկտրամոբիլները. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Այսօր գնալով ավելի ու ավելի շատ պահանջարկ են վայելում էլեկտրական շարժիչով մեքենաները: Այնինչ, դրանց պատմությունը մոտ 200 տարվա է, և այդ 2 դարի ընթացքում էլեկտրամոբիլը մի քանի լուրջ վերելքներ ու վայրէջքներ է ապրել...

Պարզվում է՝ իրականում էլեկտրական շարժիչը մշակվել է շատ ավելի վաղ, քան ներքին այրման շարժիչը։ Հենց դա էլ օգտագործել է Թոմաս Դևենպորտը ինքնագնաց էլեկտրական հարթակ ստեղծելիս։ Ամերիկացի գիտնականը 1830-ականների սկզբին ստեղծել է աշխարհում առաջին էլեկտրական մեքենան: Սակայն նման մեքենան հեռու էր իդեալական լինելուց։ Նախ՝ այն շարժվել է միայն էլեկտրիֆիկացված ուղու վրա, այսինքն՝ ավելի շուտ տրամվայ էր: Թոմաս Դևենպորտը մասնակցել է նաև առաջին պաշտոնապես ճանաչված էլեկտրական մեքենայի ստեղծմանը միանգամյա օգտագործման մարտկոցով։ Տրանսպորտի այդ տեսակը նա մշակել է Ռոբերտ Դեյվիդսոնի հետ միասին 1842 թվականին: Ավելի քան 45 տարի տրանսպորտի այդ տեսակը մնում էր միակ լիարժեք էլեկտրական մեքենան։

Հետաքրքիր է, որ 19-րդ դարում քչերն էին մտածում էկոլոգիայի մասին: Էլեկտրաէներգիայի՝ որպես հիմնական վառելիքի ընտրությունը պայմանավորված էր դրա հասանելիությամբ։

Էլեկտրական մեքենաների զարգացման մեկնարկային կետը եղել է 1898 թվականը: Հենց այդ ժամանակ էլ ստեղծվել է Jeantaud Duc-ը։ Դա 36 ձիաուժ ընդհանուր հզորությամբ երկու էլեկտրական շարժիչով հագեցած էլեկտրամոբիլ էր։ Նման տրանսպորտը կարող էր արագանալ մինչև 60 կմ/ժ, ինչը հսկայական ցուցանիշ էր 19-րդ դարի վերջի համար։ 1898-ից 1920 թվականներին էլեկտրամոբիլները օգտագործվել են ներքին այրման շարժիչներով մեքենաների հետ հավասար։ Իսկ 1912 թվականին փորձ է արվել ստեղծել ամենամատչելի և հեռագնաց էլեկտրամոբիլը։ Հենրի Ֆորդը և Թոմաս Էդիսոնն են սկսել ակտիվորեն զարգացնել մեքենաներ, որոնք մեկ լիցքավորումով անցնում են 80-160 կմ և արժեին մոտ 500-700 դոլար: Տրանսպորտի այդ տեսակը պետք է համալրվեր «Էդիսոն» մարտկոցով, զարդարված լիներ Ford-ի տարբերանշանով։ Բայց մի քանի հնչեղ հարցազրույցներից հետո նոր մեքենայի շնորհանդեսը տեղի չունեցավ։ Դավադրության տեսաբանները կարծում են, որ ընկերները դադարեցրել են ամենահզոր և մատչելի էլեկտրական մեքենաների արտադրությունը նավթային ընկերությունների սպառնալիքների պատճառով։ Էլեկտրամոբիլների թռիչքի հաջորդ շրջանը 2000 -ականների սկիզբն էր։ Դեռևս 90-ականների վերջին էլեկտրական մեքենաների ստեղծման անհրաժեշտությունը ակտիվորեն քննարկվում էր ինչպես Ամերիկայում, այնպես էլ Եվրոպայում։ Դա պայմանավորված էր երկու փաստով՝ նավթի արագ աճող գնով և աշխարհում շրջակա միջավայրի վատթարացումով:

Նոր սերնդի էլեկտրական մեքենաների մեջ առաջին իսկական հիթը Mitsubishi i-MiEV-ն էր: Մեքենան շուկա է դուրս եկել 2009 թվականին և ընդամենը մեկ տարվա ընթացքում միայն Ճապոնիայում վաճառվել է 1400 միավոր էլեկտրամեքենա։ Հաջորդ զանգվածային արտադրության էլեկտրական մեքենան, որը նվաճել էր աշխարհը, Nissan Leaf-ն էր: Մեքենան թողարկվել է 2010 թվականին: Էլեկտրական մեքենաների ժողովրդականության իրական աճը տեղի ունեցավ Tesla-ի շնորհիվ: 2009 թվականից մինչ օրս ընկերությունն ակտիվորեն արտադրում է ժամանակակից էլեկտրական մեքենաներ, որոնք ոչ մի կերպ չեն զիջում ներքին այրման շարժիչներով նմանատիպ մոդելներին։ Այսօր Tesla մեքենաները ծառայում են որպես նախատիպ և օրինակ բազմաթիվ համաշխարհային արտադրողների համար։ Էլեկտրական մեքենաների արտադրության առաջատարի համար մրցակիցների թիվը գրեթե ամեն ամիս ավելանում է։ Դրանք հիմնականում ասիական արտադրողներն են: Մասնավորաբար չինական էլեկտրամոբիլներն իրենց համեմատաբար էժան գնի շնորհիվ սկսել են լուրջ մրցակից դառնալ այլ երկրների համար: Հիմա արդեն էլեկտրական մեքենաները ժողովրդականության նոր ալիք են ապրում...

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում