Հայաստանը վերջնականապես կորցրեց իր ազդեցությունը Սյունիքի նկատմամբ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Կյանքը ցույց է տվել, որ երբ Նիկոլ Փաշինյանը հաճախակի է այցելում որևէ վայր, մենք արդյունքում կորցնում ենք այն։ Վերջին ժամանակներում շատերն էին նկատել Փաշինյանի գրեթե ամենշաբաթյա չարագուշակ այցելությունները Սյունիք, ինչն անպայման պետք է իր արտացոլումն ունենար ապագայում։ Եվ ահա այսօր Սյունիքում տրվեց Ֆրանսիայի հյուպատոսության բացման մեկնարկը։ Դրանից առաջ այնտեղ հյուպատոսություն էր բացել Իրանը, բացման հայտ է ներկայացրել Ռուսաստանը։ 

Միայն միամիտ մարդը կարող է կարծել, որ դրանք ուղղված են քաղաքացիներին հյուպատոսական ծառայություններ մատուցելու, իրականում այդ հյուպատոսությունները տվյալ երկրների քաղաքական ներկայացվածությունն են Սյունիքի մարզում, այսինքն յուրաքանչյուրը հայտ է ներկայացնում իր մասնաբաժինն ունենալ Սյունիքից, ինչպես բաց բաժնետիրական ընկերությունից։ Բոլորին պետք է ակնհայտ լինի, որ Հայաստանն այլևս որևէ քաղաքական ազդեցություն չունի Սյունիքի նկատմամբ ու նրա ճակատագիրը կախված է միայն այս կամ այն տերության աշխարհաքաղաքական շահերից։ Փոխվեն այդ շահերը, կփոխվի նաև մոտեցումը Սյունիքի նկատմամբ։

Որպես ապացույց բերենք թեկուզ Էրդողանի վերջերս Իրանին արված կոչը, որում նա պաշտոնական Թեհրանին հրավիրում է բանակցությունների՝ «Զանգեզուրի միջանցքի» հետ կապված։ Հաշվի առնելով Իրանի կոշտ դիրքորոշումը այդ հարցում, այն է, որ այդ միջանցքն իրենց համար կարմիր գիծ է, Թուրքիան Իրանին է հրավիրում բանակցությունների մի տարածքի շուրջ, որը Հայաստանի ինքնիշխան մասն է։ Իսկ ո՞վ է հաշվի առնում Հայաստանի կարծիքը, թերևս ոչ ոք։ Նիկոլ Փաշինյանը հայտնվել է «Կարգին հաղորդման» այն սկեչի օրը, որում ասվում է. «Քյալո ջան, քո կարծիքը ոչ ոք չի հարցնում»։ Կնստի՞ պաշտոնական Թեհրանը Անկարայի հետ բանակցությունների, միանշանակ այո, որովհետև երբեք մի պետություն կտրականապես չի հրաժարվի մեկ այլ պետության հետ երկխոսությունից, հանուն երրորդ երկրի։ Բնականաբար այդ բանակցությունների հիմքում լինելու են բացառապես այդ երկու պետությունների քաղաքական շահերը ու եթե ընթացքում Թեհրանի «կարմիր գծերն» աստիճանաբար սկսեն այլ երանգավորումներ ստանալ, ապա Սյունիքում իրանական հյուպատոսությունը կսկսի գործել հօգուտ «Զանգեզուրի միջանցքի» բացման։

Նույն դերակատարումն է ունենալու նաև Ֆրանսիայի հյուպատոսությունը ու ՀՀ իշխանությունների ողորմելիությունը հասել է այն աստիճանի, որ Գորիսում ընթացող Հայաստան-Ֆրանսիա ապակենտրոն համագործակցության հինգերորդ համաժողովին հայտարարում են. «Ֆրանսիան կօգնի Սյունիքի դիմակայության բարձրացմանը»։ Առավել խղճուկ խոստովանություն հնարավոր չէր անել, խոստովանություն, որ Հայաստանն ի զորու չէ ապահովել իր տարածքային ամբողջականությունը և կարիք ունի այս կամ այն պետության ողորմածությանը։ Սակայն եթե Իրանի աշխարհաքաղաքական շահերը կարող են փոխվել, ապա ինչո՞ւ չպետք է փոխվեն Ֆրանսիայի շահերը, հատկապես երբ 20-րդ դարի սկզբին Ֆրանսիան նույն «սկզբունքայնությամբ» կանգնած էր հայ ժողովդրի կողքին ու միակ գործողությունը եղավ այն, որ Հայոց Ցեղասպանությունից հետո ընդամենը հայ որբերին տեղափոխեց Ֆրանսիա։

Իսկ եթե վաղն, այնուամենայնիվ, Աստված մի արասցե պատերազմ սկսվի Սյունիքի մարզում, ապա վստահաբար կարելի է ասել, որ ո՛չ Իրանի, ո՛չ էլ Ֆրանսիայի զորքերը չեն կռվի հանուն Հայաստանի տարածքային ամբողջականության, այլ վերջում բանակցությունների սեղանի շուրջ կնստեն հաղթող կողմի հետ, դե իսկ հյուպատոսություններ բացել, հետո փակելը, հետո նորից բացելը մի օրվա պատմություն է։

Այնպես որ մենք ունենք երկու ճանապարհ. կա՛մ վերագտնում ենք մեր ազգային արժանապատվությունն ու կրկին դառնում ինքներս մեր տարածքային ամբողջականության պահպանման երաշխավորը, կա՛մ շարունակում ենք «Քյալո»-ի նման ապավինել այլոց շահերին։ Բայց առաջին տարբերակի դեպքում անհրաժեշտ է մի շատ կարևոր նախապայման՝ ազատվել գլխավոր «Քյալո»-ից։

Կարեն Կարապետյան

Հետևեք մեզ՝ այստեղ