Հայաստանը պատրա՞ստ է դիակային դոնորության. Ավանեսյանը փակագծեր բացեց

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

ՀՀ–ում բավականին լայնածավալ իրականացվում է կենդանի դոնորից փոխպատվաստումը, մասնավորապես` երիկամի, լյարդի և ոսկրածուծի ցողունային բջիջների: 

Հայաստանում փոխպատվաստումային վիճակագրությունը հետևյալ տեսքն ունի. 2022 թվականին կատարվել է երիկամի 16, լյարդի 2, ոսկրածուծի ցողունային բջիջների 27 փոխպատվաստում: 2023-ին՝ երիկամի 20, լյարդի 5 և ցողունային բջիջների 43 փոխպատվաստում:  Իսկ 2024 թվականին՝ երիկամի 22, լյարդի 4 և ոսկրածուծի 57 փոխպատվաստում է իրականացվել:
2025 թ․ մայիսի 21-ի տվյալներով` Հայաստանում արդեն իրականացվել է երիկամի 8, ոսկրածուծի ցողունային բջիջների 23 փոխպատվաստում:

ՀՀ առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանը պնդում է՝ մեր երկրում արդեն առկա են բոլոր հնարավորությունները փոխպատվաստումներ իրականացնել նաև դիակային դոնորից, ինչը, և  նախարարը սա շեշտադրեց մի քանի անգամ, կարող է փրկել բազմաթիվ մարդկանց կյանքեր։

«Կյանքեր փրկող, բայց շատ զգայուն թեմա է, այս ծրագրի հաջողությունը խիստ կախված է հասարակության ճիշտ ընկալումից: Պետք է հասարակությանը իրազեկել»,– MediaHub-ի փոխանցմամբ՝ հայտարարեց նախարար Անահիտ Ավանեսյանը թեմային նվիրված սեմինարի ժամանակ։

Լրագրողների հարցերը բազմաթիվ էին՝ ե՞րբ են սկսելու ծրագիրը, ինչպե՞ս են սկսելու, արդյո՞ք վարձահատույց լինելու մասին խոսք կա:

Ավանեսյանի խոսքով՝ դոնորությունն անվարձահատույց է, անձը կամ  նրա հարազատները փոխպատվաստման համար նախատեսված օրգանների դիմաց փոխհատուցում չեն ստանում, վճարվում է միայն բժշկական միջամտության համար։

«Իսկ օրգան վերցնելն ու տեղադրելը որոշակի ծախս ենթադրող գործողություններ են, ուստի մենք կարգավորումների արդյունքում այդ գործողությունները դնում ենք փոխհատուցման գնի շրջանակում»,– ասաց նախարարը։

MediaHub-ի հարցին, թե արդյո՞ք ուսումնասիրել են հարևան երկրների փորձը, մասնավորապես, որ Իրանում այդ գործընթացը վարձատրվում է պետության՝ առողջապահության նախարարության կողմից, նախարար Անահիտ Ավանեսյանը պատասխանեց․ 
«Այս պահին մեր մոտեցումն է, որ դիակային դոնորությունը՝ հյուսվածքների և օրգանների, պետք է լինի անվարձահատույց։ Այո,  տարբեր երկրներում կան այլ կառուցակարգեր, Իրանում, այո՛, զարգացած է փոխպատվաստումը։ Այս ծառայությունը ներդնելու ժամանակ՝ մենք մեր միջազգայինն գործընկերների փորձը, միանշանակ, վերցնում ենք, մասնագիտական խմբեր են գալիս, որ սեղմ ժամանակի մեջ հստակ ու սահուն աշխատող մեխանիզմ լինի, ժամացույցի պես աշխատող, որ կարողանանք հավաստել, որ կենտրոնը պատրաստ է փոխպատվաստում իրականացնել»։

Նա պարզաբանեց, որ այս հարցի կարգավորման երկու ձևաչափ է գործում աշխարհում․ մի դեպքում անձը համաձայնվում է լինել դոնոր, մյուս դեպքում հրաժարվում է դրանից։ ՀՀ-ում, օրենսդրության համաձայն, 2010-ական թվականներին ընդունվել է երկրորդ մոդելը, ինչից հետո ՍԴ-ն որոշակի փոփոխություններ է կատարել։ Այն է՝ եթե ՀՀ քաղաքացին չի ցանկանում դոնոր լինել իր մահվանից հետո, պետք է իր ամբուլատոր քարտում այդ մասին նշում կատարի։ Բայց ահա ՍԴ  դիտարկման համաձայն՝ եթե անձը չի հրաժարվում դոնոր լինելուց իր կենդանության օրոք, ապա նա կամ նրա օրինական ներկայացուցիչը պետք է այդ որոշման մասին նույնպես հստակ նշում կատարեն ամբուլատոր քարտում:

Ավանեսյանը նշեց, որ շատ պացիենտներ ունենք, ովքեր կարիք ունեն փոխպատվաստման, օրինակ՝ երիկամի, որոնք ստանում են դիալիզ, և եթե լիներ դոնոր, ապա կկարողանային փոխպատվաստում իրականացնել և, ըստ էության, մարդու կյանքը կերկարացնեին, կփրկեին։ 

«Մեր նպատակն է՝ հասնել գոնե առաջին փուլով այս համակարգի ներդրմանը»,- ասաց նախարարը։

Նշենք, որ փաստցաի՝ քաղաքացին իր կյանքի ընթացքում պետք է գնա պոլիկլինիկա և հայտնի՝ արդյո՞ք մահից հետո պատրաստ է դոնոր լինել այլ մարդու համար և կյանք փրկել, բացի այդ, նա կոնտակտային մարդու համար պետք է թողնի, ումից և կճշտեն քաղաքացու մահից հետո, արդյոք տվյալ մարդը իսկապես պատրաստ էր դոնոր լինել։

Մարիաննա Արամյան

Հետևեք մեզ՝ այստեղ