Ереван, 20.Ноябрь.2026,
00
:
00
ВАЖНО

Գիտնականները բացահայտել են «ուրվական» մանթիայի շիթ, որը ազդում է Երկրի ձևի վրա

ЛАЙФ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Սաուդյան Արաբիայից, Շվեյցարիայից, Հնդկաստանից, Չինաստանից և այլ երկրներից գեոլոգների միջազգային թիմը բացահայտել է եզակի մանթիայի շիթ, որը չի ուղեկցվում մակերևույթին բնորոշ հրաբխային ակտիվությամբ: Այս «ուրվական» շիթը, որը կոչվել է «Դանի»՝ Օմանի հետազոտման տարածաշրջանի անվանումով, կարող է փոխել Երկրի ջերմային և տեկտոնական գործընթացների մասին պատկերացումները: Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Earth and Planetary Science Letters (EPSL) ամսագրում:

«Դանի շիթի» առանձնահատկությունները

Ի տարբերություն սովորական մանթիայի շիթերի, որոնք դրսևորվում են հրաբխային ժայթքումներով, «Դանի շիթը» գործում է գաղտնի՝ մակերևույթին հետքեր չթողնելով: Օմանի արևելյան մասում հավաքված սեյսմիկ տվյալները ցույց են տվել սեյսմիկ ալիքների դանդաղում, ինչը վկայում է ընդերքում տաք ապարի հատվածի առկայության մասին: Լրացուցիչ չափումները բացահայտել են անոմալիաներ մանթիայի սահմաններում՝ 410 և 660 կմ խորություններում: Շիթի տրամագիծը կազմում է 200–300 կմ, իսկ նրա ջերմաստիճանը 100–300°C-ով բարձր է շրջակա մանթիայից:

Ազդեցությունը տեկտոնական գործընթացների վրա

Հետազոտողները պարզել են, որ «Դանի շիթը» առնվազն 40 միլիոն տարի ազդում է մայրցամաքների շարժի վրա: Այս մանթիայի շիթը նպաստում է Օմանի տարածաշրջանում երկրակեղևի բարձրացմանը և, ամենայն հավանականությամբ, կարևոր դեր է խաղում ժամանակակից տեկտոնական գործընթացներում: Բացահայտումը ցույց է տալիս, որ Երկրի միջուկը կարող է ավելի շատ ջերմություն արտանետել, քան նախկինում կարծվում էր, ինչը ստիպում է վերանայել միջուկի և մանթիայի միջև ջերմափոխանակության գոյություն ունեցող մոդելները:

Նշանակությունը գիտության համար

«Ուրվական» շիթի բացահայտումը ընդգծում է Երկրի ներսում ջերմային հոսքերի բարդությունը: Գիտնականները ենթադրում են, որ նման թաքնված շիթեր կարող են գոյություն ունենալ նաև մոլորակի այլ տարածաշրջաններում՝ առանց մակերևույթին դրսևորվելու: Այս բացահայտումը կարող է փոխել պատկերացումները այն մասին, թե ինչպես է միջուկից ջերմությունը փոխանցվում երկրակեղևին, և բացատրել տեկտոնական շարժումների որոշ անոմալիաներ:

Հետազոտությունների հեռանկարները

Թագավոր Ֆահդի անվան նավթի և հանքանյութերի համալսարանից Սիմոնե Պիլիայի ղեկավարած թիմը ծրագրում է շարունակել մանթիայի շիթերի ուսումնասիրությունը: Գիտնականները մտադիր են ստուգել, թե արդյոք գոյություն ունեն այլ «ուրվական» շիթեր, որոնք նույնպես կարող են ազդել երկրաբանական գործընթացների վրա՝ առանց հրաբխային ակտիվության տեսանելի նշանների: Այս տվյալները կօգնեն ճշգրտել Երկրի էվոլյուցիայի և նրա տեկտոնական ակտիվության մոդելները:

Եզրակացություն

Օմանում «Դանի շիթի» բացահայտումը ցույց է տալիս, որ Երկրի ընդերքը թաքցնում է բազմաթիվ առեղծվածներ, որոնք կարող են շրջել մեր պատկերացումները մոլորակային գործընթացների մասին: Այս «ուրվական» շիթը ոչ միայն ազդում է մայրցամաքների շարժի վրա, այլև ընդգծում է Երկրի ներսում ջերմափոխանակության տեսությունները վերանայելու անհրաժեշտությունը: Նման անոմալիաների հետագա ուսումնասիրությունները կօգնեն ավելի խորությամբ հասկանալ, թե ինչպես է ձևավորվում և փոփոխվում մեր մոլորակը:

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Когда вся Армения была одной командой. Никита Симонян и «Арарат-73»Ucom и Impact Hub Yerevan подвели итоги третьего этапа программы по развитию зелёного предпринимательстваIDBank представит концепцию единой экосистемы на DigiTec 2026Без 102-й базы Армении конец. Аршак КарапетянЧто будет, если выведут 102-ю базу? Аршак Карапетян Европейский курс Армении между обещаниями и обязательствами При поддержке Ucom в Ереване прошли ежегодные соревнования по гонкам дронов «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026»Аршака Карапетян отвечает на комментарии IDBank представил цифровую платформу Rate.Trading на выставке Toon Expo.Invest 2026Rate.Trading: Крупные сделки с цифровыми инструментами управления валютными рискамиЗакрытие карабахского вопроса ставит под угрозу само существование Армении. Аршак КарапетянФонд VIVA стал бенефициаром инициативы «Сила одного драма» в ноябреСпециальные предложения по ипотечному кредитованию: IDBank на Toon Expo. Invest 2026Ни одна власть в Армении не пришла демократическим путем․ Аршак КарапетянIDBank на региональном форуме СБА: от решений для путешествий до бизнес-возможностей Скидка 35% на указанные карты IDBank в честь 35-летия Предварительное одобрение бизнес-кредита за 5 минут — какие возмоности для МСБ представил Юнибанк в Гюмри?На основании Декларации о независимости Армения стала независимым государством. Аршак Карапетян Центр обслуживания Ucom в Арташате открылся по новому адресу Демократическим путём эту власть менять невозможно. Аршак КарапетянРодина надеется на военных. Эту власть надо наказать. Аршак КарапетянПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня разведчикаUcom и Республиканский союз работодателей Армении подписали меморандум о сотрудничестве Оформи карту Visa Digital от Юнибанка для покупок и переводов Ucom — генеральный спонсор 21-й Международной олимпиады по микроэлектронике IDBank и Idram провели курс по финансовой грамотности для юных шахматистовUcom поддерживает Silicon Mountains 2026, содействуя развитию инноваций и технологий IDBank впервые выпустил купонные бессрочные облигацииКак были чмошниками , так и осталисьКак только я стану главой Армении, ультимативная форма обращений Азербайджана прекратится через часСейчас Армения находится в большей зависимости, чем когда-либоК сожалению, как руководитель военной разведки я мог только фиксировать эти фактыТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваIDBank поддержал реконструкцию Спандарянского канала: подписана памятная табличка, посвящённая проектуIDBank и Idram представили ряд экологических инициатив на COP17Как были чмошниками, так и остались. Аршак КарапетянUcom поделилась опытом участия бизнеса в сохранении природы в Синей зоне COP17«Вот скриншот, деньги переведены»: IDBank предупреждает о мошенничестве с поддельными платежамиКак конфликт подводит биоразнообразие к критической чертеПервые шаги в карьере вместе с IDBank: стартовал 16-й поток программы IDreamЦифровая архитектура устойчивого будущего: статья IDBank в журнале Regional PostКак вы думаете, где будет Армения?Нам ещё долго придется стоять в очереди, чтобы вступить в ЕСRate.Trading. Новая цифровая культура обмена валюты Цифровое будущее и устойчивое развитие: председатель правления IDBank в интервью ForbesНа COP17 представили книгу «Тайная тропа Овазадзора», изданную при поддержке Ucom Ucom раскрыла роль технологий в сохранении природы на COP17Следующие два месяца могут стать судьбоносными для Армении. Аршак Карапетян«Житель Степанавана своим голосом покажет, что все попытки обмануть его с помощью видеозаписей обречены на провал»: партия «Сильная Армения»