Ереван, 13.Март.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Հայաստանի բոնուսները շատ ավելի համեստ են, և դրանք հիմնականում հանգում են անձամբ Փաշինյանի համար բոնուսների. «Փաստ»

ПОЛИТИКА

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

novayagazeta.ru–ն «Կովկասի տեսարանը Օվալաձև կաբինետից» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարների՝ Վաշինգտոնում Թրամփի հետ հանդիպման գագաթնակետը, իհարկե, նրանց իմպրովիզացիան էր Նոբելյան կոմիտեին համատեղ դիմելու թեմայով: Սա, ըստ էության, նոր դիվանագիտական բովանդակություն է, որն իր փայլով, ըստ պոստմոդեռնիզմի բոլոր կանոնների, պատրաստ է վերջնականապես և հաջողությամբ փոխարինել քաղաքականությանը:

Ե՛վ ձևական, և՛ տրամաբանական տեսանկյունից Վաշինգտոնի գործընթացը բաղկացած է երկու սյուժեից՝ խաղաղության հաստատում և հետպատերազմյան կառուցվածք: Ընդհանուր առմամբ, ադրբեջանահայաստանյան ամբողջ կարգավորման հիմնական սյուժեներից մեկը դրա բազմանիշ ձևաչափից ավելի ու ավելի երկկողմանի ձևաչափի վերափոխումն է, որում, խստորեն ասած, տեղի է ունեցել գլխավոր նվաճումը. կողմերը վճռականորեն նվազեցրել են պատերազմի վերսկսման ռիսկերը: Ադրբեջանը հասել է իր բոլոր նպատակներին՝ զգալիորեն գերազանցելով ցանկալին: Հայաստանի համար ցանկացած սրացում, նույնիսկ տեղական բնույթի, հղի է քաղաքական աղետով։

Հակիրճ ասած՝ Վաշինգտոնում հանդիպման նախօրեին վերջապես ձևավորվեցին կողմերի դիրքորոշումներն ու ցանկությունների ցուցակները: Եվ Թրամփի մասնակցությունը գործընթացին, որը, կարծես թե, արդեն հուսալիորեն ազատված է միջնորդներից, չի հակասում այդ տրամաբանությանը, այլ հաստատում է այն: Թրամփը միջնորդ չէ: Ընդհակառակը, նրա հայտնվելը նշան է, որ կողմերը հասել են համաձայնության այնպիսի մակարդակի, որ ոչ ոք չի կարող խանգարել նրանց: Թրամփի դեպքը օրհնություն և սրբացում է, որի համար էլ կողմերը գնացին Վաշինգտոն: Ալիևի համար դա տարածաշրջանային առաջնորդի նոր կարգավիճակի և նոր հավակնությունների ամենաբարձր ճանաչումն է, այդ թվում՝ անձնական:

Սակայն Բաքվի համար շատ ավելի կարևոր էր 1992 թվականին ընդունված «Ազատության աջակցության մասին» օրենքի, այսպես կոչված, 907-րդ փոփոխության կասեցումը, որը Ադրբեջանի համար պատժամիջոցներ էր սահմանում Հայաստանի շրջափակման համար։

Հայաստանի բոնուսները շատ ավելի համեստ են, և դրանք հիմնականում հանգում են անձամբ Փաշինյանի համար բոնուսների։ Թրամփը խաղադրույք է կատարում ուժեղների վրա, բայց Հայաստանի համար սա վիրավորական դոկտրին է, և այն պահպանվում է նույն ժանրի գործարքի մեջ՝ համաձայնել նրա հետ, ով նման է վերահսկիչ բաժնեմասի սեփականատիրոջ, իսկ հետո առաջարկել մնացածը թույլ բաժնետիրոջը։ Ռուսուկրաինական պատմության մեջ այս մոտեցումը չի գործում, քանի որ Թրամփի պատկերացումները Կիևի թուլության բնույթի մասին պահանջում են որոշակի ճշգրտում, իսկ Հայաստանի հետ ամեն ինչ ավելի պարզ է։ Ավելին, այնտեղ ընտրությունները նախատեսված են հաջորդ տարվա հունիսին։

Ամերիկյան միջազգային հանրապետական ինստիտուտի վերջին ուսումնասիրությունները հաստատել են այն, ինչը վաղուց հայտնի էր փորձարարական մակարդակում. հայ ընտրողի նախընտրական առաջնահերթությունների ցանկում առաջին տողում խաղաղության թեման է՝ 40 տոկոսով, իսկ հաջորդող տնտեսական խնդիրները նույնիսկ 13 տոկոսի չեն հասնում։ Իսկ խաղաղության թեմայի մոնոպոլիստը կառավարությունն է, որը բանակցում է Ադրբեջանի հետ։ Եվ Փաշինյանի լուսանկարը Թրամփի և Ալիևի հետ այն հանդիպումից, որի ժամանակ այդ խաղաղությունը հայտարարվեց հենց Վաշինգտոնի երաշխիքներով, ավելի է ամրապնդում Փաշինյանի վարկանիշը։ Սակայն Վաշինգտոնի օրակարգի երկրորդ մասը թաքցրել և շարունակում է թաքցնել բավականին մեծ ինտրիգ։ Հետպատերազմյան կառուցվածքի հիմքում ընկած է բոլոր հաղորդակցությունների բացումը՝ մասնավորաբար «Զանգեզուրի միջանցքը», որը Մոսկվան հույս ուներ կառավարել Ղարաբաղյան պատերազմի ավարտից հետո։

Սակայն խաղը բոլորովին այլ ընթացք է ստացել։ Այն փաստը, որ Մոսկվան կորցրել է նախաձեռնությունը Ղարաբաղյան կարգավորման գործում, ավելի գլոբալ միտման մի մասն է։ Բաքուն և Երևանը հաջողությամբ իրականացրին փոխատեղում. Արևմուտքի հեռացումը կարգավորումից, որը աջակցում էր Հայաստանին և նյարդայնացնում Ադրբեջանին, փոխատեղվեց Ռուսաստանի բացառմամբ, որը հանդես էր գալիս որպես Բաքվի իրավիճակային դաշնակից։ Ավելին, Բաքուն ինքն էր արդեն սկսում զգալ այդ դաշնակցի ծանրաբեռնվածությունը։

Հնարավոր է, որ եթե ոչ համաձայնագրերի, ապա գոնե դրանց սկզբունքների ուրվագծերն արդեն իսկ սահմանվել են Բաքվի և Երևանի կողմից։ Եվ Թրամփը, իր՝ երրորդ կողմի մասին առաջարկով, որը կստանձնի լոգիստիկ գործառույթներ, օգնում է կռահել, թե ինչ տեսք կունենա այն։ Համոզիչ չեն Հայաստանի իշխանությունների հավաստիացումները, որ ամերիկյան առաջարկները տեղավորվում են ինքնիշխանության շրջանակներում: Նախագծի հիմնական հարցը անվտանգության ապահովումն է: Ռուս սահմանապահներն այլևս օրակարգում չեն: Բաքուն համաձայն չէ, որ դա լինի Հայաստանը: Սա նշանակում է, որ զենք կրողը պետք է լինի դրսից, և նույնիսկ եթե այդ զենքն ամերիկյան է, ապա ի՞նչ ինքնիշխանության մասին է խոսքը: Եվ դա՝ հատկապես ճանապարհի տարածքը վարձակալության տալու դեպքում: Կան նաև այլ բաց հարցեր, որոնք կարևոր են Հայաստանի համար թե՛ քաղաքական, թե՛ տնտեսական առումով. արդյո՞ք Ադրբեջանի տարածքով անցնող հաղորդակցությունները սիմետրիկորեն կբացվեն նրա համար, քանի որ հակառակ դեպքում այս ամբողջ հեղափոխությունը կարող է շրջանցել Երևանը, և դա ակնհայտորեն Բաքվի կողմից ճնշման ևս մեկ տարր է։ Դժվար թե Թրամփը պատասխաններ ունի այս բոլոր հարցերին։ Եվ այս դեպքում հակամարտող կողմերին փրկելը մնում է հենց հակամարտող կողմերի գործը։

Փոխզիջման բանաձևը մնացել է նույնը։ Հայաստանին հաջողվել է, որքան հնարավոր է, նվազագույնի հասցնել իր կապիտուլ յացիայի մասշտաբները։ Իսկ Բաքվի համար Նախիջևան տանող միջանցքը, իհարկե, կարևոր է, բայց ոչ այնքան գոյաբանական, որ դրա համար նա լուրջ քաղաքական ռիսկերի դիմի։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Нидерланды присоединились к иску ЮАР против ИзраиляГеноцидоведы: увольнение директора Музея-института Геноцида армян — тревожный сигнал для ученых по всему мируБезопасное рабочее место как гарантия развитияВесенняя акция в Мегамолле от Idram&IDBankКому собираются доверить? «Паст»Пошёл и «за границей» жалуется на Церковь и оппозицию: своеобразный «отчёт»: «Паст» Это, кроме вреда, ничего не дает: «Паст» Борцы Давид Маргарян и Арман Арутюнян – бронзовые медалисты ЧЕ‑U23Президенты РФ и ОАЭ обсудили текущую ситуацию на Ближнем ВостокеBloomberg: Израиль хочет построить базу в СомалилендеБольше 7000 переселенцев из Арцаха в Армении получили гуманитарную помощь при поддержке АНО «Евразия» «Хотим купить ваш товар, укажите данные карты»: IDBank предупреждает о мошенничестве на площадках объявлений.Подведены итоги программы «Ucom Fellowship 2025»: лучшие эко-стартапы получили финансирование Четыре человека пострадали в результате падения дронов вблизи аэропорта ДубаяАрмянский министр в Нью-Йорке: Мы сосредоточены на стимулировании занятости женщин в селахФон дер Ляйен: Европа совершит ошибку, если попытается сгладить рост цен на нефть, вернувшись к энергоносителям РФБританский турист арестован в Дубае за съемку иранских ракетВ сенате США заявили о «движении» к наземной операции против ИранаУкраина ударила беспилотниками по химическому заводу в ТольяттиАрмения на грани: суверенитет или превращение в «Западный Азербайджан». Сурен Суренянц IDBank выходит на международный уровень: интервью Мгера Абраамяна для Los Angeles TimesЧто скрывается за «паузой» антицерковной кампании? «Паст»Сумма, выделенная правительством, покроет только часть расходов, а размер гонорара держится в секрете: «Паст»Растущая экономика за счет потребления и новые инфляционные риски: «Паст»Сюрпризы в избирательном списке «Просвещнной Армении»: «Паст»Предвыборная кампания раньше срока с превышением полномочий: «Паст»Партия Альянс обещает вернуть смертную казнь в АрменииЛариджани считает маловероятным обеспечение безопасности в Ормузском заливе в текущей ситуацииПутин: Переключить поставки ближневосточной нефти без Ормузского пролива нельзяЭкс-форвард сборной Армении Юра Мовсисян выпустил автобиографиюЛегендарная «Великолепная семерка» возвращается на экраны спустя 60 лет с Мэттом Диллоном в главной роли Премьер-министр Армении Никол Пашинян выступит в парламенте в СтрасбургеУдары США и Израиля по Ирану: главные события на Ближнем Востоке к утру 9 мартаСаудовская Аравия предупредила Иран о последствиях нападений на страны Персидского заливаПри поддержке Ucom состоится региональный молодежный форум «ДемАрДем: Диалог поколений» СМИ: Новая партия зерна из РФ прибудет в Армению транзитом через Азербайджан и ГрузиюСердечно поздравляю вас с 8 Марта — Международным женским днём. Зангезурского медно-молибденового комбинатаПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Международного женского дня, 8 мартаДвижение «Нет “Западному Азербайджану”» приняло резолюцию и направило её политическим силам. TRIPP: кризис доверия и неопределённые перспективы. Сурен Суренянц Одной рукой дают, другой — забирают: «Паст»Дан старт «рисованию цифр»: где проводились опросы? «Паст»Почему Государственный симфонический оркестр Армении уклоняется от ответов на вопросы? «Паст»CNN: Трамп заявил, что его не беспокоит, станет ли Иран демократическим государствомДвижение «Нет “Западному Азербайджану”» организовало конференцию на тему: «Модели мира: гарантированный мир или “Западный Азербайджан”?»Катар предупредил о мировом кризисе и росте нефти до $150Стрельба на проспекте Баграмяна Еревана: Услышали звуки, выглянули в окно – никого не увиделиАльберт Паремузян – двукратный призер первенства России по джиу-джитсуИран заявил, что заранее предупредил страны Ближнего Востока, что базы США станут мишенямиНарек Карапетян: Мы создадим для сельчан пункты закупки по всей Армении