Երիցուկներով արոտավայրի փոխարեն՝ ցորենի դաշտ. ՄԿԽԿ-ն օգնում է Սյունիքի գյուղացիներին վարելահողերի մշակման գործում

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Խնածախ գյուղի շրջակայքի հողերը քարքարոտ են, և նման հող մշակելը գյուղացիների համար դժվար է։ Գյուղի տնտեսության հիմքը մինչև վերջերս անասնապահությունն էր, սակայն 44-օրյա պատերազմի հետևանքները փոխեցին իրականությունը։ Արոտավայրերի մեծ մասը կամ ամբողջությամբ կորսվել է, կամ գտնվում է սահմանին այնքան մոտ, որ հնարավոր չէ օգտագործել։

«Արոտավայրերի կորուստը լուրջ ազդեցություն է ունեցել անասնապահության վրա՝ գյուղում խոշոր եղջերավոր անասունների գլխաքանակը 2020 թվականի համեմատ նվազել է մոտ 40 տոկոսով։ Արոտավայրերի 10 տոկոսը՝ մոտ 200 հա, հնարավոր չէ օգտագործել՝ սահմանին մոտ լինելու պատճառով», – լրագրողներին, որոնք այցելել էին գյուղը Երևանի պատվիրակության կողմից կազմակերպված ՄԿԽԿ-ի մամուլի շրջայցի շրջանակում, պատմել է Խնածախի վարչակազմի ղեկավար Սեյրան Միրզոյանը։

2020 թվականին Սյունիքում և Վայոց ձորում իրավիճակի էսկալացիայից հետո Միջազգային Կարմիր խաչի կոմիտեն իրականացնում է մի շարք ծրագրեր՝ օգնելու գյուղացիներին փոխհատուցել կորուստները։ Դրանցից մեկը՝ վարելահողերի մշակման աջակցությունն է։ Ծրագրի հիմնական շահառուները Սյունիքի սահմանամերձ գյուղերի բնակիչներն են։

«ՄԿԽԿ-ի օգնությամբ մշակվել է Խնածախի բնակիչներին պատկանող մոտ 80 հա վարելահող։ Կան հողամասեր, որոնք 30 տարի չեն մշակվել, դրանց մշակման համար տեխնիկա է անհրաժեշտ, որը բավարար չէ։ Ծրագրից օգտվել է մոտ 70 ընտանիք։ Տեխնիկան քիչ է, հողը՝ քարքարոտ։ Համայնքը տեխնիկա ձեռք է բերել, բայց մինչև այն հասնում է Խնածախ, աշխատանքային սեզոնը ավարտվում է», – նշել է Միրզոյանը՝ հավելելով, որ գյուղն ունի մոտ 950 հա վարելահող, սակայն օգտագործվում է ավելի քիչ։

Ըստ նրա, թեև ՀՀ կառավարությունը պատրաստ է աջակցել տարածքների մշակմանը, կան խնդիրներ. մոտ 30 տոկոս գյուղացիների հողամասերի սեփականության իրավունքը ձևակերպված չէ, ինչի պատճառով նրանք չեն կարող օգտվել սուբսիդավորումից։ Փաստացի օգտագործվում է 300–350 հա, ինչը գյուղի հնարավորությունների մեկ երրորդն է։ Բացի այդ, մոտ 38 հա մասնավոր հողամասեր չեն մշակվում, քանի որ դարձել են չեզոք գոտի։ Գյուղում կա նաև ջրի խնդիր։ Ոռոգման ջուրը հասանելի է գյուղացիների մոտ քառորդին։

Հող մշակելու դժվարություններից և ջրի պակասից ոչ պակաս խնդիր է աշխատատեղերի բացակայությունը, ինչը հիմնականում պայմանավորում է արտագաղթը։ «Գյուղից հեռանում են առաջին հերթին աշխատատեղերի բացակայության պատճառով։ Այս խնդիրը կարելի է լուծել փոքր ձեռնարկությունների ստեղծմամբ։ Շատ անգամ առաջարկել ենք, բայց մեզ չեն լսել։ Որպես տարբերակ՝ կարելի է բացել կարի արհեստանոց, որը կաշխատեցնի 15–20 ընտանիք։ Գաղափարներ շատ կան։ Կարելի է ջերմոցներ և խելացի ֆերմաներ ստեղծել, բայց այստեղ հարցը հանգում է ջրի խնդրին։ Եթե ջրի հարցը լուծվի, կարելի է առաջ շարժվել։ Ինչպես արդեն նշեցի, հիմնական խնդիրը ոռոգման ջուրն է, խմելու ջուրն ինչ-որ կերպ կա, ծայրահեղ դեպքում կարելի է օգտվել բնական աղբյուրներից», – ասում է Սեյրան Միրզոյանը։

Մեկնաբանելով Խնածախի հատվածում սահմանային ընդհանուր իրավիճակը՝ գյուղապետը նշում է. ընդհանուր առմամբ հանգիստ է, անասունները տեղում են, անհանգիստ հակառակորդին արդեն վարժվել են։

 Հետևեք մեզ՝ այստեղ