Որտեղի՞ց է ծագել անհովար գլխարկների գյուտը, և ովքե՞ր են այն կրում. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Անհովար գլխարկների նախատիպը եղել է ֆուրաժկա գլխարկը: 1797 թվականին ֆուրաժկան դարձել է ռուսական բանակի և նավատորմի գլխավոր գլխարկը։ Դա կտորից կարված, վերին մասում լայնացող եզրաբոլորքով գլխարկ է, որն առաջին անգամ եղել է ֆուրաժիրների համազգեստի մաս: Դրանք ստորաբաժանումներ էին, որոնք զբաղվում էին բանակին անհրաժեշտ սննդամթերքի և վառելիքի հայթայթմամբ։ Նման աշխատանքի համար սովորական գլխարկները հարմար չէին։ Ժամանակի ընթացքում ֆուրաժկա գլխարկը փոխել է իր կառուցվածքը, ձեռք է բերել եզրաբոլորք և սկսել է նմանվել անհովար գլխարկի: Դա էլ 19-րդ դարի սկզբին դարձել է ռուսական բանակի և նավատորմի բոլոր զորամիավորումների հիմնական գլխարկը: Այն ունեցել է մուգ կանաչ գույն: Հետո փոփոխություն է կատարվել գլխարկի կառուցվածքում. դրանք սկսել են զարդարվել թվային և տառային պատկերներով: Ավելի ուշ հայտնվել են եզրակարերը, իսկ 1872 թվականին՝ երկու ժապավենները: 1874 թվականին հաստատվել են ժապավենի երկարությունն ու լայնությունը, ինչպես նաև մակագրությունների տառատեսակները։

Անհովար գլխարկների վրա ժապավենները, ի դեպ, հետաքրքիր նախապատմություն ունեն։ Ձկնորսները հին ժամանակներում ծով էին գնում փոքր նավակներով: Մայրերն ու կանայք նրանց աղոթքներով, հմայանքներով, անուններով ասեղնագործված ժապավեններ էին նվիրում և կարծում էին, որ դա կփրկի իրենց սիրելիներին փորձանքից, և նավաստիները սովորություն ունեին իրենց մազերը կապել այդ տեսակի հմայիլներով:

1921 թվականին անհովար գլխարկը հաստատվել է կրտսեր կոչումների համար: Այդ պահից սկսած այն առանձնապես չի փոխվել: Ռազմածովային նավատորմում գլխարկները հիմնականում սպիտակ և սև էին, սպիտակը՝ շոգ, իսկ սևը՝ ցուրտ եղանակների համար: 1943 թվականին նավաստիները, որոնք ծառայում էին պարեկային նավերում, սկսել են կրել գլխարկներ «Փառքի շքանշանի» գույներով՝ սև և նարնջագույն: Սկզբում գլխարկի վրա գրվում էր նավի անունը, սակայն 1949 թվականին դա արգելվեց՝ գաղտնիությունը պահելու համար, և պահպանվեց միայն նավատորմի անունը։ Սակայն այդ հին ավանդույթները մեր օրերում վերադառնում են:

Անհովար գլխարկը չի եղել նավաստիների հանդերձանքի սովորական տարր: Ռուս նավաստիների համար դա եղել է հպարտության և ակնածանքի թեմա, որի հետ կապված է երկրի հերոսական պատմությունը։

Անհովար գլխարկներն ընդունված են եղել նաև այլ երկրների բանակներում: ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի ներկայացուցիչները կրում են սպիտակ, պանամաների նման, առանց ժապավենների և մակագրությունների գլխարկներ։ Մեծ Բրիտանիայում անհովար գլխարկները ներառված են թագավորական նավատորմի նավաստիների հանդերձանքում: Գերմանական նավատորմը կրում էր կապույտ գլխարկներ, բայց հետագայում դրանք մնացին միայն որպես համազգեստի տարր:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում