Վաղարշապատի ճակատագիրը՝ վարչական ռեսուրսների և ժողովրդի կամքի միջև

Վաղարշապատում՝ Հայաստանի հոգևոր մայրաքաղաքում, սպասվող ընտրությունները դարձել են ոչ թե տեղական ինքնակառավարման հարց, այլ ամբողջ պետական համակարգի դեմոկրատական դիմագծի քննություն։ Փաշինյանի վարչակազմը կենտրոնացրել է բոլոր ուժերը՝ փորձելով ցույց տալ, թե իբր քաղաքացիները աջակցում են իր քաղաքականությանը և առաջին հերթին՝ իր հակաեկեղեցական գծին։ Սակայն ինչպես միշտ, իշխանությունը դիմում է իր ամենահին մեթոդին՝ ճնշումների, կեղծ մեղադրանքների և վարչական ռեսուրսի չարաշահման միջոցով «հաղթանակ» ապահովելուն։

Անկախ դիտորդների տվյալներով՝ Վաղարշապատում ձևավորվել է կազմակերպված ընտրակաշառքի համակարգ՝ իշխող կուսակցության թեկնածու Արգիշտի Մեխակյանի օգտին։ Գեղակերտ գյուղի միջնակարգ դպրոցի տնօրեն Անուշ Համբարձումյանը, որը բացահայտորեն քարոզել է ՔՊ թեկնածուի օգտին, իր տան բակում կազմակերպել է «բարեգործական» ակցիա՝ սոցիալապես անապահով ընտանիքներին բաժանելով հումանիտար փաթեթներ։ Դատարանը նրա նկատմամբ կիրառել է տնային կալանք, սակայն սա ընդամենը մեկ դրվագ է այն մեխանիզմի, որով իշխող ուժը փորձում է վերահսկել ընտրողների կամքը։

Արգիշտի Մեխակյանի թեկնածությունը իշխանության համար ունի խորհրդանշական նշանակություն․ նա Նիկոլ Փաշինյանի կողմից ընտրված մարդ է, որի հիմնական առաքելությունն է վերահսկել հոգևոր կենտրոնի քաղաքական դաշտը և թույլ չտալ ընդդիմության ամրապնդում։ Սա նույն սխեման է, որը կիրառվեց նախկին քաղաքապետ Դիանայի դեպքում, ում կառավարման տարիներն ավարտվեցին կոռուպցիոն սկանդալներով ու դատական գործերով։ Այդպես էլ չիրականացվեցին այն խոստումները, որոնք տրվել էին ընտրություններից առաջ։ Նույն ճանապարհին է գնում նաև Մեխակյանը՝ արդեն նախընտրական փուլում ցուցադրելով անբարեխիղճ և հակաօրինական վարքագիծ։

Քարոզարշավի ընթացքում ՔՊ-ի թեկնածուն օգտագործում է համայնքի սոցիալական էջերը սեփական քարոզչության համար, իսկ տեղական հանձնաժողովների անդամները՝ օրենքի կոպիտ խախտմամբ, բացահայտորեն գործում են իշխող ուժի օգտին։ Ավելին՝ ֆիքսվել են նվերների բաժանման դեպքեր, որոնք ըստ օրենսդրության համարվում են ընտրակաշառք։ Միաժամանակ իշխանությունը ճնշում է ընդդիմադիր թեկնածուներին՝ սպառնալիքների և արհեստական մեղադրանքների միջոցով։

Այս ամենը վկայում է, որ իշխանությունը վախենում է ժողովրդական իրական կամարտահայտումից։ Փաշինյանի համար Վաղարշապատի՝ Էջմիածնի ընտրությունները ունեն ոչ միայն տեղական, այլև խորհրդանշական նշանակություն․ սա փորձ է ապացուցելու, թե իբր ժողովուրդը աջակցում է նրա քաղաքական գծին, որը տարիներ շարունակ ուղղված է եղել ազգային ինստիտուտների՝ առաջին հերթին Եկեղեցու, թուլացմանը։ Սակայն Գյումրիի պարտությունը ցույց տվեց, որ ժողովրդի համբերությունը սպառվել է։

Նոյեմբերի 16-ի ընտրությունները լինելու են վճռորոշ․ եթե իշխող ուժին հաջողվի պահպանել վերահսկողությունը Էջմիածնում, դա կդառնա նոր ռեպրեսիաների ազդակ՝ ուղղված եկեղեցու, հոգևորականների և բոլոր ընդդիմադիր ուժերի դեմ։ Բայց եթե ժողովուրդը կարողանա պաշտպանել իր քվեարկության ազատ իրավունքը, դա կլինի իշխանության՝ ամբողջ երկրով տարածված վարչական համակարգի խորտակման սկիզբը։

«Մեր Ձևով» շարժումը կոչ է արել քաղաքացիներին քվեարկել բոլոր այն թեկնածուների օգտին, ովքեր չեն ներկայացնում «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը։ Քվեարկեք բոլորի օգտին՝ բացի իշխանական թեկնածու Արգիշտի Մեխակյանից և նրա «Հանրապետություն» կուսակցության սպոյլեր թեկնածուից։ Ժողովրդի ուժը հենց այնտեղ է, որտեղ վախը մերժում է հնազանդությանը։

Վաղարշապատը կանգնած է ճակատագրական ընտրության առաջ՝ հավատալ սեփական քվեին, ոչ թե պարտադրված ընտրությանը։