Ինչով ու ինչու է շինարարական մատիտը տարբերվում մյուս մատիտներից. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Շինարարական մատիտը մի պիտույք է, որին սովորաբար առանձնապես մեծ ուշադրություն չեն դարձնում: Դե, մատիտ է, էլի: Այն գտնվում է կա՛մ վարպետի գրպանում, կա՛մ ընկած է աշխատանքային սեղանի վրա, կա՛մ էլ դուրս է ցցված արհեստավորի ականջի ետևից: Եվ քչերն են մտածում, թե ինչո՞ւ է այն այդքան անսովոր՝ հարթ կողերով, միայն եզրերում կլորացված, այլ ոչ թե սովորական կլոր: Իրականում այս ձևը դիզայներների քմահաճույքը չէ, այլ տասնամյակների պրակտիկայի արդյունք, և ունի մի քանի պատճառ:

Կարող է փոքր բան թվալ, բայց շինհրապարակում նման «փոքրիկ բաները» շատ արագ են վերածվում մեծ խնդիրների: Երբ սովորական կլոր մատիտը դրվում է որևէ հարթության վրա, սովորաբար սկսում է դանդաղ, ապա ավելի ու ավելի արագ գլորվել դեպի եզրը: Եվ դա առավելագույնս նյարդայնացնող է, իսկ ահա բարձրության, օրինակ՝ տանիքի վրա նման «պահվածքն» արդեն անգամ վտանգավոր է: Մատիտն ընկնում է, և այն հետ ստանալու համար կա՛մ պետք է իջնել ներքև՝ վատնելով թանկարժեք ժամանակը, կա՛մ խնդրել ներքևից ինչ-որ մեկին այն վերադարձնել։ Իսկ եթե ներքևում մարդիկ կան, ընկնող մատիտը կարող է հարվածել մեկի գլխին, և չնայած այն թեթև է, բայց բարձրությունից նման հարվածը տհաճ է։ Իսկ շինարարական մատիտի հարթ մարմինը մեկընդմիշտ լուծել է այդ խնդիրը։ Այն պարզապես չի գլորվում։ Դրա ձևը և քաշը այն կայուն են դարձնում անգամ թեթևակի տատանվող մակերեսների վրա։ Վարպետի համար դա նշանակում է, որ մատիտը միշտ այնտեղ է, որտեղ թողել է՝ առանց ավելորդ վազվզելու և փնտրելու։

Շինարարական մատիտի նման ձևի երկրորդ պատճառը թաքնված է գործիքի հենց «սրտում»՝ նրա գրաֆիտում։ Եթե ձեռքներդ վերցնեք սովորական գրասենյակային մատիտ և շինարարական մատիտ, տարբերությունը անմիջապես աչքի կընկնի։ Գրասենյակային մատիտի գրաֆիտը սրված է շրջանաձև, որը տալիս է միշտ հավասարապես բարակ գիծ գծելու հնարավորություն։ Շինարարական մատիտը սրվում է տարբեր կերպ, անգամ գրաֆիտը կարելի է բացել հարթ, երկարավուն շերտով։ Այդ առանձնահատկությունը փոխում է ամեն ինչ աշխատանքում։ Երբ անհրաժեշտ է կոպիտ, հաստ նշան անել տախտակի կամ բետոնե մակերեսի վրա, գրաֆիտը դրվում է նյութի վրա ամբողջ լայնությամբ՝ թողնելով հաստ, հագեցած գիծ, որը տեսանելի է հեռվից։ Իսկ եթե ճշգրտություն է պահանջվում, օրինակ՝ անցքի կենտրոնը նշելու կամ սղոցի ուղեցույց գծելու համար, պարզապես բարակ գիծ են գծում եզրով։ Սա է հարմարավետությունը. նույն մատիտը կարող է գծել և՛ հաստ, և՛ բարակ գծեր՝ առանց ձեռքի տակ երկու տարբեր պիտույքներ պահելու անհրաժեշտության։

Բացի մակերեսի վրա կայունությունից և ունիվերսալ գրաֆիտից, շինարարական մատիտն ունի նաև այլ որակներ, որոնք գնահատվում են նրանց կողմից, ովքեր ամեն օր աշխատում են դրանով։ Այն հարմարավետ է բռնել նույնիսկ հաստ աշխատանքային ձեռնոցով. լայն եզրերը հարմար են մատներին, այն չի սահում և չի պահանջում մշտական ուժեղ սեղմում, ինչը նշանակում է, որ ձեռքը ավելի քիչ է հոգնում։ Հարթ կորպուսը՝ պատրաստված պինդ փայտից, կարող է դիմակայել լուրջ բեռների: Նույնիսկ բարձրությունից ընկնելը նրա համար սարսափելի չէ, այն չի կոտրվում: Կա ևս մեկ մանրուք, որը արհեստավորները շատ են գնահատում. համազգեստի մեծ ու լիքը գրպանում կամ գործիքների տուփում հարթ մատիտը կարելի է անմիջապես գտնել. մատներն անմիջապես ճանաչում են ծանոթ ձևը։

Պատմականորեն առաջին շինարարական մատիտները պարզապես սովորական կլոր մատիտներ էին, որոնք արհեստավորները տաշում էին դանակով, որպեսզի դրանք չգլորվեն: Հետագայում արտադրողները հասկացան, որ ավելի հեշտ է անմիջապես դրանք «ճիշտ» ձևով թողարկել, և այդպես հայտնվեց մի ստանդարտ, որը տասնամյակներ շարունակ գրեթե չի փոխվել։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում