Կատուն ավելին է հասկանում, քան թվում է. հետազոտություն

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Կատուներին հաճախ համարում են բավական ինքնամփոփ, սա սխալ պատկերացում է։ Կատարված հետազոտությունը թույլ է տվել զարմանալի բացահայտում կատարել. տնային կատուները կարողանում են բառերը կապել պատկերների հետ, եւ դա անում են ավելի արագ, քան փոքր երեխաները։ Երբ սխալ բառ է ասվել, կենդանիները արձագանքել են շփոթված։ Սա նշանակում է, որ կատուները շատ ավելի լավ են հասկանում մարդկային լեզուն, քան նախկինում կարծում էին։

Հետազոտությունն ապացուցել է, որ նրանք նաեւ ճշգրիտ ընկալում են իրենց տերերի ձայներն ու հույզերը, հաղորդել է Euronews-ը։ Կատուները մարդկային հաղորդակցությանն արձագանքում են նույն կերպ, ինչպես շները, ասում է Պորտսմութի համալսարանի դոկտոր Ջուլիանա Կամինսկին։

Կատուները չեն հասկանում քերականությունը եւ իմաստը, ինչպես մարդիկ, ուստի նրանք չեն հասկանում, թե ինչ են նշանակում «հյուրասիրության» տիպի բառերը, աբստրակտ հասկացությունները։ Դրա փոխարեն նրանք ստեղծում են ասոցիացիաներ. ձայնը հանգեցնում է արդյունքի (սնունդ, ուշադրություն, խաղ)։ Կատուները կարողանում են տարբերակել իրենց անունն այլ բառերից, նույնիսկ երբ դրանք արտասանում են անծանոթները։ Սա վկայում է այն մասին, որ նրանք ոչ թե պարզապես ընկալում են պատահական հնչյունները, այլ կարողանում են ճանաչել եւ տարբերակել խոսքի միավորները։

Կատուները փոխել են իրենց վարքագիծը (ավելի մեծ ուշադրություն, արձագանք), երբ նրանց տերը խոսել է կատվին հատուկ տոնով, բայց ոչ այն ժամանակ, երբ անծանոթն է նույնն արել: Արդյունքները ցույց են տալիս, որ կատուներն ընկալում են ձայնի տոնը եւ համատեքստը (այսինքն՝ այն, որ հենց իրենց հետ են խոսում):

Աչքերի հետեւման տեխնոլոգիայի միջոցով անցկացված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ շները համակարգված ուշադրություն են դարձնում որոշակի հատվածների (օրինակ՝ աչքերին)՝ դեմքերին նայելիս, այդպիսով վերլուծելով դեմքից եկող հուզական ազդանշանները:

Օքսիտոցինը՝ «կապվածության հորմոնը», որն արտազատվում է դրական հուզական վիճակների ժամանակ, կարծես թե նպաստում է շների սոցիալական կարողություններին մարդկանց հանդեպ եւ ազդում է այն բանի վրա, թե ինչպես են նրանք ընկալում մարդկային դեմքի հույզերը: Շները ոչ միայն արձագանքում են մեր դիմախաղին, այլեւ գիտակցաբար օգտագործում են իրենց սեփականը: Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ նրանք ուժեղացնում են իրենց դիմախաղը, երբ մարդիկ նայում են իրենց:

Կամինսկու խոսքով՝ շները ցուցաբերում են դիմախաղ, «որը մենք՝ մարդիկ, գրավիչ ենք համարում» եւ որը, հավանաբար, «անգիտակցաբար է ծնվել շների մեջ»։

Բնորոշ օրինակ է շան ծանոթ հայացքը՝ հոնքերը բարձրացնելը։ Այս «դեմքի արտահայտությունը» կարող է մարդկանց մոտ պաշտպանական բնազդ առաջացնել։

Միայն մի քանի շներ են կարողանում ճանաչել, որ առարկաներն անուններ ունեն, եւ դա՝ շնորհիվ հետաքրքրասիրության, կենտրոնացման եւ վերահսկվող վարքի միջոցով։ «Ոչ բոլոր շները կարող են տարբերակել այդքան շատ առարկաներ. այս ունակությունը չափազանց հազվադեպ է եւ, կարծես, բնածին է»։

Այս ունակությունն ունեցող շները ոչ միայն հետաքրքրություն են ցուցաբերում նոր առարկաների նկատմամբ, այլեւ կարող են կենտրոնանալ որոշակի առարկաների վրա՝ մի կողմ դնելով ինքնաբուխ նախասիրությունները։

«Ես չեմ զարմանում, որ ինքնաբուխ նախասիրությունների ճնշումը դեր է խաղում»,- ասել է դոկտոր, գեոանտրոպոլոգ Յուլիանա Բրաուերը, որը ղեկավարում է Յենի Մաքս Պլանկի անվան մարդկության պատմության ինստիտուտի շների հետազոտությունների բաժինը։

«Շների մեծ մասը գործնականում չի կարողանում անտեսել սիրելի առարկաները. սա բարդացնում է ուսուցման գործընթացը»։

fMRI սքանավորման միջոցով անցկացված նյարդաբանական հետազոտությունը ցույց է տվել, որ շները ուղեղի տարբեր հատվածներում արձագանքում են բառերի իմաստին (ձախից) եւ ձայնի տոնին/զգացմունքին (աջից)։ Ուղեղի ձախ կողմն ավելի ակտիվ է ծանոթ բառերին ի պատասխան, մինչդեռ աջ կողմը արձագանքում է ինտոնացիային եւ հուզական տոնին։

Հետեւաբար, շները կարողանում են որոշակի բառեր կապել համատեքստի հետ։ Սակայն հարցը, թե արդյոք ձեր շունը հասկանում է, երբ դուք ասում եք. «Նստիր, լուսացույցը կարմիր է», մնում է վիճելի։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ