Ереван, 21.Ноябрь.2026,
00
:
00
ВАЖНО

Քաղցկեղը սկսվում է նախաճաշից. 3 սնունդ, որոնցից պետք է խուսափել

ЛАЙФ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Առավոտյան քաղցը հաճախ հաղթում է ինքնապահպանման բնազդին։ Մենք սովոր ենք մտածել, թե նախաճաշի հիմնական խնդիրը ավելորդ կալորիաներն են կամ ստամոքսի ծանրությունը։ Սակայն իրականությունն ավելի լուրջ է․ օրվա առաջին կերակուրը կարող է նաև ազդել առողջության վրա՝ որոշ դեպքերում մեծացնելով քաղցկեղի զարգացման ռիսկը։

Քաղցկեղի ռիսկը կարող է սկսվել նախաճաշից․ ի՞նչ մթերքներից է պետք զգուշանալ

Վերջին ուսումնասիրությունները, այդ թվում՝ Քաղցկեղի հետազոտությունների միջազգային գործակալության (IARC) զեկույցները, ցույց են տալիս, որ քաղցկեղի դեպքերի զգալի մասը կապված է սննդակարգի հետ։ Առավոտյան նյութափոխանակությունը ակտիվ է, և օրգանիզմը արագ կլանում է ընդունվող սնունդը։ Եթե այն հարուստ է վնասակար միացություններով, դա կարող է նպաստել առողջական խնդիրների առաջացմանը։

Դիտարկենք մի քանի սննդային խմբեր, որոնց օգտագործումը ցանկալի է սահմանափակել։

Տապակած սնունդ և ակրիլամիդի վտանգը

Կարտոֆիլի կամ հացի վրա առաջացող ոսկեգույն կեղևը ձևավորվում է Մայարի ռեակցիայի արդյունքում։ Բարձր ջերմաստիճանում (120°C-ից բարձր) այս գործընթացի ընթացքում առաջանում է ակրիլամիդ՝ նյութ, որը համարվում է հավանական քաղցկեղածին։

Հատկապես վտանգավոր է օսլայով հարուստ մթերքների տապակումը բարձր ջերմաստիճանում կամ բազմակի օգտագործված յուղի մեջ։ Այդ դեպքում կարող են առաջանալ նաև պոլիցիկլիկ արոմատիկ ածխաջրածիններ, որոնք կապված են վնասակար ազդեցությունների հետ։

Մասնագետները խորհուրդ են տալիս հնարավորինս խուսափել չափազանց տապակված սննդից և նախընտրել եփած կամ թխած տարբերակներ։

Թթու մթերքներ և նիտրոզամինների առաջացում

Թթու վարունգը կամ թթու բանջարեղենը շատերի սեղանի մշտական բաղադրիչն է։ Սակայն խնդիրը ոչ թե հենց բանջարեղենն է, այլ դրանց պատրաստման եղանակը և օրգանիզմում տեղի ունեցող քիմիական գործընթացները։

Որոշ պայմաններում նիտրատները կարող են վերածվել նիտրոզամինների՝ միացությունների, որոնք համարվում են քաղցկեղածին։ Ռիսկը կարող է մեծանալ, եթե թթու մթերքները համադրվում են վերամշակված մսի հետ։

Եթե չեք ցանկանում հրաժարվել նման մթերքներից, ավելի անվտանգ ընտրություն կարող են լինել բնական խմորմամբ պատրաստված տարբերակները՝ առանց ավելորդ քացախի։

Վերամշակված միս՝ բարձր ռիսկի խմբում

Երշիկեղենը, բեկոնը, խոզապուխտը և այլ վերամշակված մսամթերքներ դասակարգվել են որպես բարձր ռիսկի (1-ին խմբի) քաղցկեղածիններ։ Դրանց մեջ պարունակվող որոշ նյութեր, օրինակ՝ նատրիումի նիտրիտը, կարող են վնասել աղիքների լորձաթաղանթը։

Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ նման մթերքների հաճախակի օգտագործումը կարող է բարձրացնել հատկապես հաստ աղիքի քաղցկեղի ռիսկը։ Այդ պատճառով մասնագետները խորհուրդ են տալիս սահմանափակել դրանց օգտագործումը։

Ինչ ընտրել փոխարենը

Առողջ նախաճաշը պետք է լինի հավասարակշռված և սննդարար։ Օրինակ՝

  • ամբողջական հատիկներից պատրաստված վարսակը՝ հարուստ մանրաթելով,
  • փափուկ եփած ձուն՝ որպես սպիտակուցի աղբյուր,
  • ընկույզները՝ օգտակար ճարպերի և միկրոտարրերի համար։

Այսպիսի սնունդը նպաստում է օրգանիզմի բնական պաշտպանական մեխանիզմների աշխատանքին։

Կարևոր է նաև սնվելու ժամանակը

Մասնագետները խորհուրդ են տալիս պահպանել առնվազն 12 ժամ ընդմիջում ընթրիքի և նախաճաշի միջև։ Այս ընթացքում օրգանիզմում ակտիվանում են բջջային վերականգնման գործընթացները։

Բացի այդ, խորհուրդ է տրվում սուրճ կամ թեյ օգտագործել ոչ թե անմիջապես սնվելուց հետո, այլ որոշ ժամանակ անց, որպեսզի սննդանյութերի յուրացումը չխանգարվի։

Առողջությունը մեծապես կախված է ամենօրյա փոքր ընտրություններից։ Արժե՞ արդյոք նախընտրել արագ և ոչ միշտ օգտակար նախաճաշը, թե՞ ձևավորել ավելի առողջ սննդային սովորություններ՝ երկարաժամկետ բարեկեցության համար։

Թարգմանությունը՝ Past.am-ի

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Когда вся Армения была одной командой. Никита Симонян и «Арарат-73»Ucom и Impact Hub Yerevan подвели итоги третьего этапа программы по развитию зелёного предпринимательстваIDBank представит концепцию единой экосистемы на DigiTec 2026Без 102-й базы Армении конец. Аршак КарапетянЧто будет, если выведут 102-ю базу? Аршак Карапетян Европейский курс Армении между обещаниями и обязательствами При поддержке Ucom в Ереване прошли ежегодные соревнования по гонкам дронов «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026»Аршака Карапетян отвечает на комментарии IDBank представил цифровую платформу Rate.Trading на выставке Toon Expo.Invest 2026Rate.Trading: Крупные сделки с цифровыми инструментами управления валютными рискамиЗакрытие карабахского вопроса ставит под угрозу само существование Армении. Аршак КарапетянФонд VIVA стал бенефициаром инициативы «Сила одного драма» в ноябреСпециальные предложения по ипотечному кредитованию: IDBank на Toon Expo. Invest 2026Ни одна власть в Армении не пришла демократическим путем․ Аршак КарапетянIDBank на региональном форуме СБА: от решений для путешествий до бизнес-возможностей Скидка 35% на указанные карты IDBank в честь 35-летия Предварительное одобрение бизнес-кредита за 5 минут — какие возмоности для МСБ представил Юнибанк в Гюмри?На основании Декларации о независимости Армения стала независимым государством. Аршак Карапетян Центр обслуживания Ucom в Арташате открылся по новому адресу Демократическим путём эту власть менять невозможно. Аршак КарапетянРодина надеется на военных. Эту власть надо наказать. Аршак КарапетянПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня разведчикаUcom и Республиканский союз работодателей Армении подписали меморандум о сотрудничестве Оформи карту Visa Digital от Юнибанка для покупок и переводов Ucom — генеральный спонсор 21-й Международной олимпиады по микроэлектронике IDBank и Idram провели курс по финансовой грамотности для юных шахматистовUcom поддерживает Silicon Mountains 2026, содействуя развитию инноваций и технологий IDBank впервые выпустил купонные бессрочные облигацииКак были чмошниками , так и осталисьКак только я стану главой Армении, ультимативная форма обращений Азербайджана прекратится через часСейчас Армения находится в большей зависимости, чем когда-либоК сожалению, как руководитель военной разведки я мог только фиксировать эти фактыТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваIDBank поддержал реконструкцию Спандарянского канала: подписана памятная табличка, посвящённая проектуIDBank и Idram представили ряд экологических инициатив на COP17Как были чмошниками, так и остались. Аршак КарапетянUcom поделилась опытом участия бизнеса в сохранении природы в Синей зоне COP17«Вот скриншот, деньги переведены»: IDBank предупреждает о мошенничестве с поддельными платежамиКак конфликт подводит биоразнообразие к критической чертеПервые шаги в карьере вместе с IDBank: стартовал 16-й поток программы IDreamЦифровая архитектура устойчивого будущего: статья IDBank в журнале Regional PostКак вы думаете, где будет Армения?Нам ещё долго придется стоять в очереди, чтобы вступить в ЕСRate.Trading. Новая цифровая культура обмена валюты Цифровое будущее и устойчивое развитие: председатель правления IDBank в интервью ForbesНа COP17 представили книгу «Тайная тропа Овазадзора», изданную при поддержке Ucom Ucom раскрыла роль технологий в сохранении природы на COP17Следующие два месяца могут стать судьбоносными для Армении. Аршак Карапетян«Житель Степанавана своим голосом покажет, что все попытки обмануть его с помощью видеозаписей обречены на провал»: партия «Сильная Армения»