Մոռացված փաստեր Եղեռնի մասին․ ինչ են բացահայտում Հայոց ցեղասպանության իրական մեխանիզմները
КУЛЬТУРАՍեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին
Հայոց ցեղասպանության մասին խոսելիս հաճախ կրկնվում են նույն հայտնի փաստերը, մինչդեռ բազմաթիվ կարևոր դրվագներ մնում են ստվերում։ Past.am-ը ներկայացնում է մի շարք կոնկրետ, փաստագրված տվյալներ, որոնք քիչ են շրջանառվում հանրային դաշտում։
Օսմանյան կառավարության գաղտնի հրահանգները
1915 թվականի մայիսի 27-ին ընդունված «Տեղահանության մասին օրենքը» (Tehcir Law) իրավական հիմք ստեղծեց հայերի բռնի տեղահանության համար։ Սակայն դրան զուգահեռ գործել են նաև գաղտնի հրահանգներ, որոնք, ըստ հետազոտողների, փոխանցվել են ներքին գործերի նախարար Թալեաթ փաշայի կողմից և նախատեսում էին հայ բնակչության լիակատար ոչնչացում։
Գերմանական փաստաթղթեր
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Օսմանյան կայսրության դաշնակից Գերմանիայի ռազմական և դիվանագիտական ներկայացուցիչները պարբերաբար զեկույցներ էին ուղարկում Բեռլին։ Դրանցում հստակ նշվում էր, որ իրականացվում է հայերի համակարգված ոչնչացում։ Գերմանացի պաշտոնյաներից մի քանիսը բացահայտ օգտագործել են «բնաջնջում» ձևակերպումը։
Դեր Զորի մահվան ճամբարները
Տասնյակ հազարավոր հայեր տեղահանության ընթացքում հասել են Դեր Զոր, որտեղ ստեղծվել էին փաստացի մահվան ճամբարներ։ Վկայությունները ցույց են տալիս, որ այնտեղ մարդիկ մահանում էին սովի, հիվանդությունների և կազմակերպված բռնությունների միջոցով։ Դեր Զորը հաճախ անվանվում է «սիրիական անապատի Օսվենցիմ»։
ԱՄՆ պաշտոնական արձագանքը դեռ 1915-ին
1915 թվականի մայիսի 24-ին ԱՄՆ-ը, Ֆրանսիան և Մեծ Բրիտանիան համատեղ հայտարարությամբ դատապարտեցին Օսմանյան կայսրության գործողությունները՝ դրանք որակելով որպես «մարդկության և քաղաքակրթության դեմ հանցագործություն»։ Սա համարվում է առաջին նման ձևակերպումներից մեկը միջազգային հարաբերությունների պատմության մեջ։
Օսմանյան ռազմական դատարանների վճիռները
1919–1920 թվականներին Կոստանդնուպոլսում գործող ռազմական դատարանները մեղավոր ճանաչեցին մի շարք բարձրաստիճան պաշտոնյաների՝ այդ թվում Թալեաթ փաշային, հայերի զանգվածային սպանությունների կազմակերպման համար։ Չնայած շատերը արդեն փախել էին երկրից, դատարանի փաստաթղթերը կարևոր ապացույցներ են ցեղասպանության պետական կազմակերպվածության մասին։
Թվային տվյալներ՝ օսմանյան աղբյուրներից
Օսմանյան ներքին փաստաթղթերում նշվում է, որ 1915–1917 թվականներին հայ բնակչության կտրուկ նվազում է արձանագրվել՝ ավելի քան մեկ միլիոն մարդու հաշվարկով։ Այս տվյալները հաճախ անտեսվում են, թեև գալիս են հենց կայսրության պաշտոնական հաշվառումներից։
Past.am-ը շեշտում է՝ Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ փաստերը բազմաշերտ են և լայնորեն փաստագրված տարբեր երկրների արխիվներում։ Դրանց ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ խոսքը ոչ թե տարերային իրադարձությունների, այլ պետական մակարդակով կազմակերպված և իրականացված քաղաքականության մասին է։
Հետևեք մեզ՝ այստեղ
Заявление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю второй годовщине сдачи Арцаха и депортации армян
Ральф Йирикян встретился с участниками программы Ucom Fellowship
Юнибанк — титульный спонсор футбольного клуба «Алашкерт»
Колл-центр Юнибанка по будням перешел на круглосуточную работу
Ральф Йирикян обсудил с участниками Школы лидерства вызовы современного
управления
Юнибанк стал главным спонсором AGBU Global Run в поддержку Camp Nairi
По новому адресу открылся переименованный филиал Юнибанка «Туманян» 
Моя задача — чтобы вы трезво оценили ситуацию. Аршак Карапетян
Ucom продолжает масштабную модернизацию сети, расширяя покрытие 5G и повышая качество связи
Ни один исторический документ никогда не останавливала агрессора. Аршак Карапетян
Отношение армянского народа к русскому народу: глубже, чем геополитика
Станьте акционером Юнибанка и приобретите бессрочные облигации с доходностью 13,25%
Оценка действий российского миротворческого контингента в Арцахе. Аршак Карапетян
Полный каталог Armflix вновь доступен на Uplay
Всё, что я говорю, оно опирается на факт. Аршак Карапетян
Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой
Что будет если 102-я российская военная база выйдет из Армении?
Арутюн Арутюнян: «Власти не намерены подавать заявку на членство в ЕС, а закон
приняли, чтобы не допустить референдума»
Что если 102-я российская военная база выйдет из Армении?
Алиев наступает, Ереван оправдывается: К чему приведет «мир» по-азербайджански и как это остановить
Присоединяйтесь к Движению "Всеармянский фронт". Вместе мы победим!
Ucom стал технологическим партнером Coca-Cola Fest 2026
Воспитанники «Оррана» начали новый учебный год при поддержке инициативы «Сила одного драма»
Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой. Аршак Карапетян
Стипендиаты «Армянских виртуозов» — на сцене IV Международного фестиваля молодежных оркестров мира
Юнибанк запустил акцию «U-Teenager»: главный приз — обучение в зарубежном университете
«Юниспорт» вышел в основной раунд Лиги чемпионов по футзалу
Выпускники курса по кибербезопасности приняли участие в программе Ucom «Junior Academy»
Ucom представляет тарифные планы Green, превращая повседневную связь во вклад в защиту окружающей среды
Кто на самом деле предатель. Раскрытие генерала Карапетян
Ucom представляет специальное предложение «Unity — снова в школу» к новому учебному году
Обновленный Центр продаж и обслуживания Ucom открылся на улице Саят-Нова 7 в Гюмри
Ответье честно на эти вопросы. Аршак Карапетян
«Юниспорт» примет участие в Лиге чемпионов УЕФА по футзалу
Предатель в одном прав: если народу что-то не нравится, пусть делают революцию. Аршак Карапетян
История покажет, кто друг, а кто враг. Аршак Карапетян
Парламентская реформа Казахстана: первые выборы и новый Курултай
Арам Барсегян назначен генеральным директором Team Telecom Armenia, Айк Есаян возглавит группу компаний Team
Поздравительное письмо Его Святейшеству Гарегину II с 75-летием
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня принятия Декларации о независимости Армении
Казахстан выбирает новый парламент — Курултай
Придет момент, когда эта власть начнет убеждать, что мы не христиане. Аршак Карапетян
Программа «Бок о бок» для семей из Арцаха, проживающих в общине Севан: IDBank
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю 75-летия со дня рождения Верховного Патриарха и Католикоса Всех армян, Его Святейшества Гарегина II
История покажет, кто друг, а кто враг. Аршак Карапетян
Стартовал финальный этап турнира Junius
Церемония награждения победителей конкурса «100 лучших студентов Армении»: вручение сертификатов
Новый Samsung Galaxy A27 в рамках специального предложения Ucom «Снова в школу 2026»
Миллениалы, Gen Z или Gen Alpha: как разные поколения готовятся к новому учебному году: Idram&IDBank
Финансовая грамотность в палаточном лагере Республиканского центра детей и подростков: Idram и IDBank
