«Հովհաննեսից հետո մեր մխիթարությունն ու ուժը մեր մյուս երեխաները դարձան». Հովհաննես Խաչատրյանն անմահացել է հոկտեմբերի 3-ին, տուն «վերադարձել»... մոտ երեք ամիս անց. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

«Հովհաննեսն ութ ամսական էր, երբ մենք Հայաստանից ընտանիքով տեղափոխ վեցինք Ղա րա բա ղի Քա շա թա ղ ի շրջանի Կովսական քաղաք՝ վերաբնակեցման։ Հովհաննեսս ծնվել է Արարատի մարզի Նոր Խարբերդ գյուղում։ Բարդ տարիներ էին, մեծ դժվարությամբ եմ երեք երեխաներիս մեծացրել։ Հիշում եմ՝ առաջին տարիներին անգամ լույս չկար։ Քիչ-քիչ հարցերը կարգավորվում էին, բայց մանկության տարիներին երեխաների հետաքրքրությունները քիչ էին»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է տիկին Զարուհին՝ Հովհաննեսի մայրիկը։

Որդու մասին խոսելիս նշում է՝ հանգիստ բնավորություն ուներ։ «Ծնողների հանդեպ հարգանքով էր։ Բոլորին օգնության կհասներ, կատակասեր էր։ Իրեն շատ էին սիրում իր հենց հանգստության համար։ Ե՛վ շատ ճարպիկ չի եղել, և՛ շատ հանգիստ։ Ոսկե միջինը գտել էր տղաս»։

Հովհաննեսն ուսանել է Թաթուլ Կրպեյանի անվան դպրոցում, այն ավարտելուց հետո ընդունվել է Սյունիքի տարածաշրջանային պետական քոլեջ՝ մասնագիտանալով ավտոմոբիլային բեռնափոխադրումների ոլորտում։ Դպրոցական տարիների մասին խոսելիս տիկին Զարուհին նշում է՝ որդին գերազանց առաջադիմություն չուներ, բայց վատ էլ չի սովորել։ Հովհաննեսի ժամկետային ծառայությունն անցել է Արցախում՝ Ասկերանում։ Նրա ծառայության ժամանակահատվածը համընկել է Քառօրյա պատերազմի հետ։ Մասնակցել է Ապրիլ յան մարտերին։ «Շատ գոհ էր իր ծառայությունից, երբեք չի տրտնջացել»։ Զորացրվելուց հետո Հովհաննեսն ուսումն ավարտել է քոլեջում։ Նա ցանկանում էր աշխատել իր ընտրած մասնագիտական ոլորտում։ Հովհաննեսը և եղբայրը նաև պայմանագրային զինծառայողներ են եղել։ «Ակնայի դիրքերում էր անցնում իրենց ծառայությունը։ Երկու շաբաթ կլիներ, ինչ դուրս էին եկել պայմանագրային ծառայությունից, և այս պատերազմը սկսվեց»։

Սեպտեմբերի 27-ին սկսվեց պատերազմը։ Հովհաննեսը պահեստազորային էր, մեկնեց մարտի դաշտ։ «Հենց առաջին օրն սկսվեց հավաքը, և տղաս մեկնեց պատերազմ։ Ժամը տասնմեկն էր, մեր քաղաքապետը եկավ ու ասաց՝ հավաք է, պետք է գնանք»։

Հովհաննեսը եղել է Ջրականում ։ «Սկզբում կապ կար, զանգում էր, զրուցում էինք։ Վերջին օրերին կապն ընդհատվեց։ Հարցնում էինք, թե ինչպես են երկու եղբայրներով։ Երբեք հստակ չեն ասել, թե ինչ է կատարվում մարտի դաշտում։ Կրակոցների ձայները լսել եմ, հարցնում էի՝ Հո՛վ, ձեր մո՞տ են այդ կրակոցների ձայները։ Միշտ արձագանքում էր՝ մա՛մ, մեզանից հեռու է։ Իհարկե, մեզ ոչինչ չէին ասում, որ չանհանգստանայինք։ Բայց հասկանում էինք, որ լարված վիճակ է իրենց մոտ, այն էլ՝ Ջրականում, որն ամենաթեժ կետերից մեկն է եղել։ Բայց միշտ ուրախ է խոսել մեզ հետ, անգամ ձայնի մեջ ժպիտ կար»։

Սեպտեմբերի 30-ին է եղել Հովհաննեսի վերջին զրույցը մայրիկի հետ։ «Հարցրեց. «Մա՛մ, ինչո՞ւ եք մնացել այդտեղ, բոլորը հեռանում են քաղաքից, դուք ինչո՞ւ դուրս չեք գալիս»։ Արձագանքեցի՝ ես հաց եմ թխում։ Հինգ ամիս էր, ինչ ամուսնացել էր։ Ինձ ասաց՝ բոլորդ միասին դուրս եկեք։ Իմ պատասխանն էր՝ մինչև դուք չգաք, ես այս տարածքից դուրս չեմ գա։ Նամակներով շփվեցինք այդ օրը, և իր հետ կապն ընդհատվեց»։

Հոկտեմբերի 3-ին Ջրականում Հովհաննեսը զոհվել է, բայց ընտանիքը շատ ուշ է տեղեկացել այդ մասին։ «Մեծ տղաս վիրավորվել էր, իրեն ընկերները դուրս էին բերել։ Իրենք եղբայրներով միասին են եղել։ Կովսականից գրեթե բոլորը դուրս էին եկել, մի քանի հոգի էին մնացել։ Ես ու ամուսինս մտադրություն չունեինք տեղափոխվելու, զբաղված էինք մեր առօրյա հոգսերով։ Մեծ տղաս զանգահարեց՝ մա՛մ, ինչ կա, ոնց եք, որտեղ եք։ Ասացի՝ տանն ենք։ «Մա՛մ, բոլորը դուրս են գալիս, դուք ինչո՞ւ եք մնացել»։ Իրենք մարտի դաշտում էին, մենք ինչպե՞ս կարող էինք տանից դուրս գալ։ Մեծ տղաս ասաց, որ հոսպիտալում է։ Նա ևս բարդ փուլով անցավ, մինչև հիմա էլ ոտքի մեջ բեկորներ կան։ Հովիկիցս որևէ տեղեկություն չունեինք, իրեն էինք փնտրում»։

Հովհաննեսի ընտանիքը 2020 թվականի դեկտեմբերին է որդուց լուր ստացել։ «Արյուն էի հանձնել, Հովիկիս ինքնությունը ԴՆԹ հետազոտությամբ հաստատվեց։ Բայց մենք իրեն այդպես էլ չտեսանք»։

Տիկին Զարուհին երկու դուստր և երկու որդի ունի։ Ու երբ հարցնում եմ ապրելու ուժի մասին, արձագանքում է. «Ոչինչ առաջվա պես չէ։ Չկա այն նույն ուրախությունը, ինչ նախկինում։ Բայց ամուսիններով փորձում ենք ամուր լինել, երեխաներ ունենք։ Մեր մխիթարությունը, մեր ուժը մեր երեխաներն են։ Եթե իրենք էլ չլինեին, Հովհաննեսից հետո այս կյանքը մեր համար արժեք չէր ունենա»։

Հ. Գ. - Հովհաննես Խաչատրյանը հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով։ Հուղարկավորված է Նոր Խարբերդի գերեզմանատանը։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում