«Կարենս բարության մարմնացում էր». Կարեն Ավագյանն անմահացել է հոկտեմբերի 17-ին՝ Մարտակերտի և Մարտունու միջանկյալ հատվածում. «Փաստ»

ИНТЕРВЬЮ 9 Июнь, 2026 11:32

«Շատ աշխույժ, ուրախ-զվարթ, անհոգ մանկություն է ունեցել Կարենս։ Բարության մարմնացում էր, իր հագի շորն ուզեին, նա անպայման կտար։ Երբ իրեն հարցնում էի, թե ուր է իր հագուստը, արձագանքում էր՝ մա՛մ, ընկերներիս մոտ է։ Շատ հարգանքով երեխա էր: Շատ կապված էր ինձ հետ»,«Փաստի» հետ զրույցում ասում է տիկին Նելլին՝ Կարենի մայրիկը։

Կարենը ծնունդով Էջմիածին քաղաքից է։ Հաճախել է նախ՝ թիվ 9, հետո՝ թիվ 5 դպրոցները։ Դպրոցական տարիների մասին խոսելիս տիկին Նելլին ընդգծում է՝ որդին նորմալ առաջադիմություն է ունեցել։ «Իր տարերքը մեքենաներն էին։ Ամբողջ օրը կարող էր մեքենա վարել»։ Կարենի բոլոր նպատակները պետք է կյանքի կոչվեին բանակից զորացրվելուց հետո։ «Ասում էր՝ ծառայեմ, գամ, նոր կմտածեմ, թե ինչով եմ զբաղվելու»։

2020 թվականի հուլիսի 27-ին է Կարենը զորակոչվել ծառայության։ Ծառայել է նախ՝ Ջրականում, իսկ հետո՝ որպես տան միակ երեխա՝ նրան տեղափոխել են Ստեփանակերտի Հայկազովի զորամաս։ «Կարող էր չծառայել, բայց մի անգամ ասաց. «Մա՛մ, Քառօրյայի տղաները մեզանից պակա՞ս տղերք էին»։ Այնքան ուրախ մեկնեց ծառայության, որ անգամ պատմելու չէ։ Ես իրեն զինվորական համազգեստով այդպես էլ չտեսա։ Երբ զանգահարում էր, այնքան ուրախ էր, իրեն շատ լավ էր զգում։ Հարգանքով էր բոլորի նկատմամբ, ինքը ևս մեծ հարգանք էր վայելում։ Վստահ եմ՝ հրաշալի զինվոր էր լինելու, բայց, ավաղ, երկու ամիս հասցրեց ծառայել»։

Սեպտեմբերի 27-ին սկսվեց պատերազմը։ «Նույն օրը զանգահարեց ինձ. «Մա՛մ, առաջիններից մեկը մեր զորամասն են թիրախավորել, զոհեր ու վիրավորներ չունենք»։ Հայրիկն էլ իրեն ոգևորում էր՝ տղես, դրանց հետ ուղարկեք իրենց տեղը։ Էլ ինչ իմանայինք, թե մեզ ինչ պատերազմ է սպասվում։ Պատերազմի ժամանակ ամեն օր զանգահարում էր, բայց ինձ զգուշացրել էր. «Մա՛մ, եթե մի օր չզանգեմ, դու չզանգես, թող պապան զանգի իմ ուղարկած համարով»։ Հետո պարզվեց, որ դա իր հրամանատարի հեռախոսահամարն է։ Երբեմն նաև զգուշացնում էր, որ հնարավոր է՝ մեկ կամ երկու օր չկարողանա զանգահարել, որովհետև հեռախոսի լիցքավորումը քիչ է, տեղն էլ հեռու է, մինչև հասնի, հեռախոսը լիցքավորի։ Ամեն ինչ անում էր, որ չանհանգստանանք։ Բայց տղաս առաջին իսկ օրից առաջնագծում է եղել»։

Կարենն անմահացել է հոկտեմբերի 17-ին Մարտակերտ-Մարտունի միջանկյալ հատվածում։ «Կարենս, լինելով ընդամենը երկու ամսվա ժամկետային ծառայող, ուժեղ կռիվ է տվել թշնամու դեմ։ Եղել է նաև դիտակետում։ Բայց հարվածն օդից է եղել։ ԱԹՍ-ն հինգ տեղից երեխայիս այրել էր։ Ութ հոգով են եղել, ութն էլ նույն ճակատագրին են արժանացել։ Այդ օրը հրադադար էր, այդ օրն իր հայրիկի ծննդյան օր է։ Բայց 2020 թվականից մեր տանն այլևս որևէ ուրախության առիթ չէր նշվում։ Միայն երբ փոքր տղաս ծնվեց, կյանքը քիչ-քիչ վերադարձավ մեր տուն»։

Կարենին ընտանիքը երկար չի փնտրել։ «Մենք պայմանավորվել էինք, որ օրը մեջ զանգահարի, որովհետև անհանգստանում էինք, որ հեռախոսներով կարող են իրենց տեղակայման վայրը որոշել։ Իր զանգելու օրն էր։ Այդ ընթացքում ամեն օր գնում էի եկեղեցի։ Տուն վերադառնալու ճանապարհին զանգահարեցի իր զանգած համարներից մեկով, խնդրեցի հեռախոսը փոխանցել Կարենին։ Ինձ հարցրեցին՝ իսկ ո՞վ է ուզում իր հետ խոսել, արձագանքեցի՝ մաման։ Հեռախոսն անջատեցին։ Նորից զանգեցի։ Կրկին անջատեցին, իսկ հետո այդ համարն անհասանելի դարձավ։ Հետո նույն համարով զանգահարեցին մեր տան անդամները, տղաներն ասել էին՝ իր մամային ի՞նչ ասեինք։ Դրանից երկու օր առաջ իր հետ խոսել էի։ Հարցրեց, թե ինչ եմ անում, արձագանքեցի՝ աղոթում եմ քո համար: «Մա՛մ, բոլոր զինվորների համար աղոթիր»։ Դա մեր վերջին զրույցն էր։ Իրեն միշտ խնդրում էի շուտ անջատել զանգը, որ հանկարծ իրենց չթիրախավորեն»։

Ապրելու ուժի մասին։ «Օրեր շարունակ անկողնուց դուրս չէի գալիս, կամ էլ օրը մի քանի անգամ գնում էի իր մոտ։ Ասում էի՝ թողեք ինձ առավոտից երեկո Կարենիս մոտ մնամ։ Իսկ հետո Աստծուն խնդրեցի՝ այնպես արա, որ երկրորդ անգամ մայրանամ, իմ մայրական բնազդը հանկարծ չմեռնի։ Գալիս է մի պահ, երբ ներսումդ մի բան քարանում է, գուցե նաև չարանում ես, չես ուզում ոչ մեկի հետ շփվել, դա էլ բնական ընթացք է։ Բայց հետո քիչ-քիչ ուշքի եկա։ Բժշկուհիս շատ օգնեց, հուսադրեց, որ կարողանամ կյանք վերադառնալ։ Անընդհատ ինքս ինձ հարցնում էի՝ ինչի՞ համար այսպես ստացվեց, ինչո՞ւ ես։ Բայց Աստված մեծ էր։ Փոքր Կարենս մեզ փրկեց, կյանք վերադարձրեց։ Բայց հավերժ դատարկ մնաց մեր ավագ Կարենի տեղը»։

Հ. Գ. - Կարեն Ավագյանը հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով։ Հուղարկավորված է Էջմիածնի Տնկարանի գերեզմանատանը։