Աննա Ծատուրյանն առաջին հայուհին է, ով բարձրացավ Լենինի գագաթ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Հայ լեռնագնացության պատմության մեջ նոր կարևոր էջ է բացվել. Աննա Ծատուրյանը դարձել է առաջին հայուհին, ով նվաճել է Լենինի գագաթը (7134 մ)։ Past.am-ը զրուցել է Աննայի հետ՝ պարզելու, թե ինչպես է ծնվել այս երազանքը, ինչ փորձությունների միջով է անցել և ինչ զգացողություններ է ունեցել աշխարհի ամենահայտնի յոթհազարանոցներից մեկի գագաթին կանգնած։

– Ինչպե՞ս ծնվեց Լենինի գագաթը նվաճելու գաղափարը։ Ինչո՞ւ հենց այդ գագաթը։

– Լենինի գագաթի գաղափարը ծնվեց այն պահին, երբ հասկացա, որ ուզում եմ ինձ փորձել ավելի բարձր լեռներում։ Մինչ այդ արդեն բարձրացել էի մի քանի հինգհազարանոց գագաթներ և զգացի, որ պատրաստ եմ հաջորդ մեծ քայլին։ Լենինը համարվում է յոթհազարանոցներից ամենահասանելին, բայց դա ոչ մի դեպքում չի նշանակում, որ այն հեշտ է։ Այն պահանջում է լուրջ ֆիզիկական և մտավոր պատրաստվածություն, ճիշտ ակլիմատիզացիա և ուժեղ կամք։ Ինձ համար այն դարձավ բնական հաջորդ նպատակն ու մեծ երազանքը։

– Ի՞նչ ճանապարհ եք անցել մինչև այս վերելքը։

– Ամբողջ մարզումային ծրագիրն իրականացրել եմ իմ լեռնային գիդի ղեկավարությամբ։ Նա ինձ համար կազմել էր մանրամասն ծրագիր, որը ներառում էր ֆիզիկական և հոգեբանական պատրաստվածություն, սննդակարգի վերահսկում և լեռնագնացության մասնագիտական գիտելիքները խորացնելու համար համապատասխան աղբյուրների առաջարկություն։

Նա նաև կազմակերպել էր տարբեր ուսումնամարզական արշավներ, և Հայաստանի լեռներում իրականացրել էինք Լենինի գագաթի պայմանների նմանակման մարզումներ։ Մեր նպատակն այն էր, որ մինչև Լենինի գագաթ հասնելը ամեն ինչ, բացի բարձրությունից և հենց լեռան առանձնահատկություններից, արդեն ծանոթ և փորձված լինեինք։ Այդպիսով ձգտում էինք հնարավորինս բացառել անակնկալները, որպեսզի նոր մարտահրավերը մնային միայն բարձրությունն ու տեղանքի առանձնահատկությունները։

Ես ամիսներ շարունակ մարզվել եմ այդ ծրագրով, և նա ամբողջ ճանապարհին եղել է իմ կողքին՝ աջակցելով ու առաջնորդելով ինձ մինչև այս նպատակի իրականացումը։

– Ինչպիսի՞ ֆիզիկական և հոգեբանական պատրաստություն էր պահանջվում այս արշավից առաջ։

– Նախապատրաստությունն իրականացվել է ամիսներ շարունակ՝ հատուկ մշակված ծրագրով։ Այն ներառում էր ինտենսիվ ֆիզիկական մարզումներ, հոգեբանական պատրաստվածություն, սննդակարգի վերահսկում, ինչպես նաև տեսական գիտելիքների խորացում։ Բացի այդ, Հայաստանում իրականացվել են ուսումնամարզական վերելքներ, որոնք հնարավորինս նմանեցված էին Լենինի գագաթի պայմաններին, որպեսզի իրական վերելքի ընթացքում անակնկալները հասցվեն նվազագույնի։

– Ի՞նչ վտանգների բախվեցիք վերելքի ընթացքում։

– Բարձրության վրա յոթհազարանոց գագաթ բարձրանալը՝ հսկայական սառցադաշտերով, ուժեղ ցրտով և թթվածնի պակասի պայմաններում, յուրաքանչյուր լեռնագնացի առաջ բազմաթիվ մարտահրավերներ է դնում։ Ամեն օր պետք է պայքարել երթուղու դժվարությունների դեմ և մեծ համբերությամբ ու տոկունությամբ շարունակել առաջ շարժվել։

Այս էքսպեդիցիայի ընթացքում մենք բախվեցինք սառցադաշտերի վրա շարժվելու վտանգներին, որտեղ առկա էին խորքային սառցաճեղքեր։ Բացի այդ, Լենինի գագաթի տարածաշրջանի առանձնահատկությունների պատճառով վերելքի երթուղին ենթակա է ձնահոսքերի և բարձրադիր հատվածներում ուժեղ քամիների ազդեցության։

5000 մետրից բարձր բարձրություններում գործունեությունը մեծ ճնշում է գործադրում մարդու օրգանիզմի վրա, սակայն, բարեբախտաբար, իմ կատարած ճշգրիտ, հետևողական և նպատակային մարզումների շնորհիվ ես կարողացա հաղթահարել այս բոլոր մարտահրավերները՝ առանց լուրջ խնդիրների։

Մեկ այլ կարևոր հանգամանք, որի մասին պետք է նշել, յոթհազարանոց լեռներում եղանակային պայմանների փոփոխականությունն է։ Բարեբախտաբար, վերելքի ընթացքում եղանակը բարենպաստ էր, սակայն գագաթից վերադարձի օրը մինչև բազային ճամբար եղանակային պայմանները դարձան շատ անբարենպաստ և վտանգավոր։

Երրորդ ճամբարից մինչև առաջին ճամբար մենք իջանք ուժեղ ձյան և խիտ մառախուղի պայմաններում։ Այդ պահին երթուղին դարձել էր խիստ վտանգավոր՝ ձնահոսքերի մեծ հավանականությամբ, իսկ թարմ ձյան տակ գտնվող սառցաճեղքերը այլևս հնարավոր չէր տեսնել կամ ճիշտ գնահատել։ Յուրաքանչյուր քայլ ուղեկցվում էր լարվածությամբ և վթարի հնարավորության գիտակցմամբ։

Սակայն մեր թիմի համբերության, փորձի և գիտելիքների շնորհիվ մենք կարողացանք հաղթահարել նաև այս դժվար փուլը և անվտանգ դուրս եկանք լեռներից։

– Քանի՞ օր տևեց ամբողջ արշավը և քանի՞ հոգուց էր բաղկացած թիմը։

– Սովորաբար Լենինի գագաթի էքսպեդիցիաները տևում են մոտ 20 օր և իրականացվում են լեռնագնացական ընկերությունների միջոցով։ Սակայն մեր թիմը նախընտրեց այլ մոտեցում։

Մենք ինքնուրույն նախագծեցինք և իրականացրինք ամբողջ ծրագիրը՝ ներառյալ ակլիմատիզացիան, վերելքի և իջնելու պլանը, սննդակարգն ու լոգիստիկան։

Իրականում մեր ամենամեծ ձեռքբերումներից մեկը հենց արագ վերելքի՝ այսպես կոչված ալպինիստական ոճի կիրառումն էր, որի շնորհիվ ընդամենը յոթ օրվա ընթացքում բարձրացանք գագաթ և վերադարձանք բազային ճամբար։

Մեր թիմը բաղկացած էր ընդամենը երկու հոգուց՝ ինձանից և իմ լեռնային ուղեկցորդից, ով բնակվում է Հայաստանում։ Նա իմ կողքին էր նպատակ ձևավորելու առաջին իսկ պահից՝ նախապատրաստական մարզումների, ուսումնամարզական ճամբարների և վերջապես գագաթի նվաճման ողջ ընթացքում։

Մենք բոլոր մարտահրավերները՝ առաջին օրվանից մինչև վերադարձը, հաղթահարեցինք ինքնուրույն՝ ապավինելով մեր գիտելիքներին, փորձին և ճիշտ պլանավորմանը։

Աննա Ծատուրյանի այս նվաճումը ոչ միայն անձնական հաղթանակ է, այլև կարևոր իրադարձություն հայկական լեռնագնացության պատմության մեջ։ Առաջին հայուհու կողմից 7134 մետր բարձրությամբ Լենինի գագաթի նվաճումը կարող է ոգեշնչել նոր սերնդին՝ հավատալ, որ համառ աշխատանքի, կարգապահության և նպատակասլացության շնորհիվ նույնիսկ ամենաբարձր գագաթները հաղթահարելի են։ Past.am-ը շնորհավորում է Աննա Ծատուրյանին այս բացառիկ հաջողության կապակցությամբ, մաղթում նոր անվտանգ վերելքներ և նոր հաղթանակներ, որոնք կրկին կհարստացնեն հայկական սպորտի ու լեռնագնացության պատմությունը։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ