«ԱՆԹՈԼՈԳԻԱ» ․ Ժամանակակից պարի բազմազանությունը մեկ բեմում

Պարարվեստի բոլորովին նոր արտահայտչականություն՝ ծաղկահավաք, բեմադրվեց Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնում։ «Անթոլոգիա» ժամանակակից պարային ներկայացումը՝ համախմբեց Հայաստանի ժամանակակից պարային ոլորտի ճանաչված արտիստներին և ստեղծագործողներին մեկ բեմում։ «Անթոլոգիան» ոչ միայն ներկայացում էր, այլև ժամանակակից պարի համայնքի միավորման, ստեղծագործական երկխոսության և նոր արվեստային հարթակի ձևավորման մի աննախադեպ հետաքրքիր քայլ։

«Անթոլոգիա» բառը ծագում է հունարեն anthologia բառից և նշանակում է «ծաղկահավաք»։ Եթե գրականության մեջ այն ընտրված ստեղծագործությունների ժողովածու է, ապա այս նախագծում այն վերածվեց շարժումների, գաղափարների, պատմությունների և զգացողությունների կենդանի հավաքածուի։ Յուրաքանչյուր բեմադրություն ներկայացավ որպես առանձին «ծաղիկ»՝ իր գեղարվեստական լեզվով և ասելիքով, իսկ ամբողջ ծրագիրը ձևավորեց ժամանակակից պարի յուրօրինակ համայնապատկեր՝ հանդիսատեսին առաջարկելով բազմաշերտ և ամբողջական արվեստային փորձառություն։

Ներկայացման բեմադրողներն էին Նինա Հայրապետյանը և Թագուհի Մարկոսյանը, որոնց ստեղծագործական համագործակցությունը միավորեց ժամանակակից պարի տարբեր գեղագիտական ուղղություններն ու հեղինակային մտածողությունը։

Նինա Հայրապետյանը ժամանակակից պարի արտիստ է, բեմադրող, Երևանի Պարարվեստի պետական քոլեջի մոդեռն պարի բաժնի ուսուցչուհի և «Ճպուռն ու մրջյունը» բալետային ներկայացման փորձավարը։ Իսկ Թագուհի Մարկոսյանը Երևանի Պարարվեստի պետական քոլեջի դասական պարի ուսուցչուհի է, բեմադրող, ժամանակակից պարի արտիստ, Հայաստանի սպորտային պարերի մրցավար և սպորտի վարպետ։

«Անթոլոգիան» համախմբեց Հայաստանի բալետային և ժամանակակից պարային արվեստի վառ ներկայացուցիչներին։ Ներկայացմանը մասնակցեցին Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի արտիստներ Նարե Մարկոսյանը, Վահե Բաբաջանյանը, Դավիթ Գրիգորյանը և Հասմիկ Ոսկանյանը, ինչպես նաև ժամանակակից պարի ոլորտի ճանաչված արտիստներ Էդգար Սամվելյանը, Նադյա Սմբատյանը, Վլադ Հախումյանը, Կարեն Խաչատրյանը, Արթուր Խունյանը, Մարիամ Շատինյանը և Էմիլիա Զաքարյանը։ Երաժշտական կենդանի շունչը ներկայացմանը հաղորդեց Իրանից հրավիրված երաժիշտ Մորիդը, ով կատարեց մեկ հատուկ ստեղծագործություն, իսկ ներկայացման մնացած երաժշտական հատվածները ձևավորված էին «Անթոլոգիա» ձևաչափով՝ տարբեր կոմպոզիտորների ստեղծագործությունների հիման վրա։

Երեկոյի ընթացքում հանդիսատեսին ներկայացվեցին Նինա Հայրապետյանի հեղինակած «222», «Երազներ», «Կորցված դրախտ» և «Վարդի բույրը» բեմադրությունները, ինչպես նաև Թագուհի Մարկոսյանի «Ամռան գիշեր», «Որտեղ դու դեռ գոյություն ունես» և «Այլակերպում» ստեղծագործությունները։ Յուրաքանչյուր աշխատանք առանձնանում էր իր գեղարվեստական լեզվով, սակայն բոլոր ստեղծագործությունները միասին ձևավորեցին մեկ ամբողջական պատմություն՝ ընդգծելով ժամանակակից պարի արտահայտչական հնարավորություններն ու բազմազանությունը։

«Անթոլոգիայի» գլխավոր առանձնահատկությունը ներկայացման ձևաչափն էր։ Առաջին անգամ մեկ բեմում համախմբվեցին տարբեր հեղինակների ինքնուրույն ստեղծագործություններ՝ ստեղծելով մի նախագիծ, որը հանդիսատեսին հնարավորություն տվեց մեկ երեկոյի ընթացքում բացահայտելու ժամանակակից պարի տարբեր աշխարհներ, գեղագիտական մոտեցումներ և ստեղծագործական լեզուներ։ Այս ձևաչափը դարձավ ներկայացման գլխավոր նորույթներից մեկը և արժանացավ բացառիկ ջերմ ընդունելության։

Երեկոյի ավարտին դահլիճը երկար ժամանակ չէր դադարում ծափահարել․ հանդիսատեսը ողջունեց արտիստներին հոտնկայս՝ արտահայտելով իր բարձր գնահատականն ու հիացմունքը։ «Անթոլոգիան» ստացավ բազմաթիվ դրական արձագանքներ, իսկ հանդիսատեսը շնորհակալություն հայտնեց ստեղծագործական խմբին՝ ընդգծելով ներկայացման բարձր գեղարվեստական մակարդակը, հուզական ազդեցությունն ու ժամանակակից պարի նոր շունչը։ Շատերը նաև ցանկություն հայտնեցին, որ նախագիծը շարունակական բնույթ կրի և կրկին ներկայացվի բեմում։

«Անթոլոգիան» ևս մեկ անգամ հաստատեց, որ Հայաստանում ժամանակակից պարը շարունակում է զարգանալ, համախմբել տարբեր սերնդի արվեստագետների և ստեղծել միջազգային մակարդակին համահունչ բարձրարվեստ նախագծեր։