Հայկական ժայռապատկերների գաղտնիքները․ ի՞նչ են փորձել փոխանցել նախնիները
КУЛЬТУРА
Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին
Հայաստանի լեռներում և բարձրավանդակներում պահպանվել են հազարավոր ժայռապատկերներ, որոնք գիտնականները համարում են մեր նախնիների թողած ամենահին «պատմական գրառումները»։ Դրանք ստեղծվել են հազարավոր տարիներ առաջ և մինչ օրս շարունակում են մնալ բազմաթիվ հարցերի ու վարկածների առարկա։
Ժայռապատկերների մեծ մասը գտնվում է Գեղամա լեռնաշղթայում, Ուխտասարում, Սյունիքի և Վայոց ձորի լեռնային շրջաններում։ Քարերի վրա կարելի է տեսնել մարդկանց, վայրի կենդանիների, որսի տեսարանների, արևի խորհրդանիշների, աստղային պատկերների և առեղծվածային նշանների պատկերումներ։
Գիտնականների կարծիքով՝ այս պատկերները պարզապես նկարներ չեն եղել։ Դրանք, հավանաբար, ծառայել են որպես տեղեկատվություն փոխանցելու միջոց, կրոնական կամ ծիսական խորհրդանիշներ, ինչպես նաև պատմություններ պատմելու յուրահատուկ ձև։ Որոշ հետազոտողներ նույնիսկ ենթադրում են, որ որոշ ժայռապատկերներ կարող են արտացոլել երկնային մարմինների շարժը կամ հին աստղագիտական գիտելիքները։
Հատկապես հետաքրքիր են այն պատկերները, որտեղ հանդիպում են արևի նմանվող շրջաններ, խաչաձև նշաններ և աստղ հիշեցնող խորհրդանիշներ։ Դրանց նշանակության շուրջ մինչ օրս միասնական կարծիք չկա։ Մի մասը դրանք կապում է պաշտամունքային արարողությունների հետ, մյուսները՝ բնության ուժերի կամ ժամանակի հաշվարկի փորձերի։
Past.am-ի ուսումնասիրած մասնագիտական հրապարակումները ցույց են տալիս, որ հայկական ժայռապատկերները կարևոր արժեք ունեն ոչ միայն Հայաստանի, այլև ամբողջ տարածաշրջանի հնագիտական ուսումնասիրությունների համար։ Դրանք օգնում են պատկերացնել, թե ինչպես էին ապրում, որս անում, մտածում և շրջապատող աշխարհն ընկալում հազարավոր տարիներ առաջ ապրած մարդիկ։
Ժայռապատկերներում հաճախ հանդիպում են այծերի, եղջերուների, ցուլերի, ձիերի և այլ կենդանիների պատկերներ։ Սա վկայում է, որ կենդանիները մեծ դեր են ունեցել մարդկանց կենցաղում, հավատալիքներում և առօրյա կյանքում։ Որսի տեսարանները պատմում են այն ժամանակվա գոյատևման հիմնական միջոցների մասին, իսկ պարային կամ ծիսական տեսարանները՝ համայնքային կյանքի կարևոր դրվագների մասին։
Չնայած դրանց մեծ արժեքին՝ բազմաթիվ ժայռապատկերներ այսօր վտանգված են։ Բնական քայքայումը, կլիմայական ազդեցությունները և մարդկային անզգույշ վերաբերմունքը կարող են վնասել հազարամյակների պատմություն ունեցող այս եզակի հուշարձանները։ Մասնագետները տարիներ շարունակ շեշտում են, որ դրանց պահպանությունը ոչ միայն գիտական, այլև ազգային նշանակության խնդիր է։
Հայկական ժայռապատկերները լուռ պատմում են մի ժամանակաշրջանի մասին, երբ գրավոր լեզուն դեռ չէր ձևավորվել, բայց մարդիկ արդեն փորձում էին քարերի վրա թողնել իրենց պատմությունը, հավատալիքներն ու աշխարհընկալումը։ Հնարավոր է՝ այդ պատկերների բոլոր գաղտնիքները երբեք ամբողջությամբ չբացահայտվեն, սակայն հենց այդ առեղծվածն էլ դրանք դարձնում է ավելի հետաքրքիր և արժեքավոր։
Past.am-ը շարունակելու է ներկայացնել Հայաստանի պատմամշակութային ժառանգության այն էջերը, որոնք արժանի են ավելի մեծ ուշադրության և ճանաչման։
Հետևեք մեզ՝ այստեղ
Заявление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю второй годовщине сдачи Арцаха и депортации армян
Ральф Йирикян встретился с участниками программы Ucom Fellowship
Юнибанк — титульный спонсор футбольного клуба «Алашкерт»
Колл-центр Юнибанка по будням перешел на круглосуточную работу
Ральф Йирикян обсудил с участниками Школы лидерства вызовы современного
управления
Юнибанк стал главным спонсором AGBU Global Run в поддержку Camp Nairi
По новому адресу открылся переименованный филиал Юнибанка «Туманян» 
Моя задача — чтобы вы трезво оценили ситуацию. Аршак Карапетян
Ucom продолжает масштабную модернизацию сети, расширяя покрытие 5G и повышая качество связи
Ни один исторический документ никогда не останавливала агрессора. Аршак Карапетян
Отношение армянского народа к русскому народу: глубже, чем геополитика
Станьте акционером Юнибанка и приобретите бессрочные облигации с доходностью 13,25%
Оценка действий российского миротворческого контингента в Арцахе. Аршак Карапетян
Полный каталог Armflix вновь доступен на Uplay
Всё, что я говорю, оно опирается на факт. Аршак Карапетян
Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой
Что будет если 102-я российская военная база выйдет из Армении?
Арутюн Арутюнян: «Власти не намерены подавать заявку на членство в ЕС, а закон
приняли, чтобы не допустить референдума»
Что если 102-я российская военная база выйдет из Армении?
Алиев наступает, Ереван оправдывается: К чему приведет «мир» по-азербайджански и как это остановить
Присоединяйтесь к Движению "Всеармянский фронт". Вместе мы победим!
Ucom стал технологическим партнером Coca-Cola Fest 2026
Воспитанники «Оррана» начали новый учебный год при поддержке инициативы «Сила одного драма»
Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой. Аршак Карапетян
Стипендиаты «Армянских виртуозов» — на сцене IV Международного фестиваля молодежных оркестров мира
Юнибанк запустил акцию «U-Teenager»: главный приз — обучение в зарубежном университете
«Юниспорт» вышел в основной раунд Лиги чемпионов по футзалу
Выпускники курса по кибербезопасности приняли участие в программе Ucom «Junior Academy»
Ucom представляет тарифные планы Green, превращая повседневную связь во вклад в защиту окружающей среды
Кто на самом деле предатель. Раскрытие генерала Карапетян
Ucom представляет специальное предложение «Unity — снова в школу» к новому учебному году
Обновленный Центр продаж и обслуживания Ucom открылся на улице Саят-Нова 7 в Гюмри
Ответье честно на эти вопросы. Аршак Карапетян
«Юниспорт» примет участие в Лиге чемпионов УЕФА по футзалу
Предатель в одном прав: если народу что-то не нравится, пусть делают революцию. Аршак Карапетян
История покажет, кто друг, а кто враг. Аршак Карапетян
Парламентская реформа Казахстана: первые выборы и новый Курултай
Арам Барсегян назначен генеральным директором Team Telecom Armenia, Айк Есаян возглавит группу компаний Team
Поздравительное письмо Его Святейшеству Гарегину II с 75-летием
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня принятия Декларации о независимости Армении
Казахстан выбирает новый парламент — Курултай
Придет момент, когда эта власть начнет убеждать, что мы не христиане. Аршак Карапетян
Программа «Бок о бок» для семей из Арцаха, проживающих в общине Севан: IDBank
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю 75-летия со дня рождения Верховного Патриарха и Католикоса Всех армян, Его Святейшества Гарегина II
История покажет, кто друг, а кто враг. Аршак Карапетян
Стартовал финальный этап турнира Junius
Церемония награждения победителей конкурса «100 лучших студентов Армении»: вручение сертификатов
Новый Samsung Galaxy A27 в рамках специального предложения Ucom «Снова в школу 2026»
Миллениалы, Gen Z или Gen Alpha: как разные поколения готовятся к новому учебному году: Idram&IDBank
Финансовая грамотность в палаточном лагере Республиканского центра детей и подростков: Idram и IDBank
