Հին հայկական ավանդույթներ, որոնք աստիճանաբար անհետանում են մեր առօրյայից

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Հայկական մշակույթը դարերի ընթացքում ձևավորվել է բազմաթիվ սովորույթների, ծեսերի և ընտանեկան ավանդույթների միջոցով։ Դրանց մի մասը պահպանվել է մինչև մեր օրերը, սակայն ժամանակի ընթացքում որոշ սովորույթներ աստիճանաբար դուրս են գալիս առօրյա կյանքից։

Past.am-ը ներկայացնում է մի քանի հայկական ավանդույթ, որոնք այսօր ավելի հազվադեպ են հանդիպում, քան նախկինում։

Տան մեծերի օրհնությունը

Նախկինում ընտանիքի համար կարևոր որոշումներից առաջ մեծերի կարծիքն ու օրհնությունը առանձնահատուկ նշանակություն ունեին։ Հարսանիքից, ճանապարհորդությունից կամ այլ կարևոր իրադարձությունից առաջ երիտասարդները հաճախ օրհնություն էին խնդրում ընտանիքի ավագ անդամներից։

Այս սովորույթը որոշ ընտանիքներում դեռ պահպանվում է, սակայն ժամանակակից կենսակերպի պայմաններում այն ավելի քիչ է հանդիպում։

Հյուրին ձեռնունայն չճանապարհելու սովորույթը

Հայկական հյուրընկալության կարևոր դրսևորումներից էր հյուրին ճանապարհելիս նրա հետ տան որևէ ուտելիք կամ քաղցրավենիք ուղարկելը։ Հատկապես գյուղական համայնքներում ընդունված էր հյուրին տալ տան պատրաստած մթերքից։

Այս ավանդույթի որոշ ձևեր շարունակում են պահպանվել, սակայն նախկինի համեմատ այն դարձել է ավելի քիչ տարածված։

Տանը հաց թխելու ավանդույթը

Հայկական ընտանիքներում հացը ոչ միայն սնունդ էր, այլև առանձնահատուկ նշանակություն ունեցող արժեք։ Տարբեր բնակավայրերում հացը պատրաստելու և թխելու սեփական ավանդույթներն էին ձևավորվել։

Այսօր տնային հացաթխումը հիմնականում փոխարինվել է խանութից պատրաստի հաց գնելով, թեև որոշ ընտանիքներ և գյուղական համայնքներ շարունակում են պահպանել հին սովորույթները։

Ընտանեկան մեծ հավաքները

Նախկինում մեծ ընտանիքների հավաքները շատ ավելի հաճախակի էին։ Տոներին, կիրակիներին կամ ընտանեկան կարևոր առիթներին միևնույն սեղանի շուրջ կարող էին հավաքվել մի քանի սերունդ։

Այսօր աշխատանքի, արտագաղթի, քաղաքային կյանքի և մարդկանց զբաղվածության պատճառով նման հավաքները որոշ ընտանիքներում ավելի հազվադեպ են դարձել։

Ավանդական ձեռագործությունը

Գորգագործությունը, ասեղնագործությունը, փայտի և կավի հետ աշխատանքը հայկական տարբեր համայնքներում երկար ժամանակ փոխանցվել են սերնդեսերունդ։ Շատ դեպքերում երեխաները արհեստը սովորում էին ընտանիքի մեծերից։

Այսօր այդ ավանդույթների մի մասը շարունակում է ապրել վարպետների, մշակութային կենտրոնների և արհեստանոցների շնորհիվ, սակայն բնական սերնդափոխությունը միշտ չէ, որ պահպանվում է։

Հին տոնական սովորույթները

Հայկական տարբեր բնակավայրերում տոները ուղեկցվել են տեղական առանձնահատուկ սովորություններով՝ հատուկ ուտեստների պատրաստումից մինչև երգեր, խաղեր և ընտանեկան ծեսեր։ Քաղաքային կենսակերպի տարածման հետ դրանցից մի մասը կորցրել է իր նախկին տարածվածությունը։

Այնուամենայնիվ, ավանդույթների անհետացումը պարտադիր չէ, որ նշանակի դրանց վերջնական կորուստը։ Շատ սովորույթներ այսօր վերադառնում են՝ մշակութային միջոցառումների, ընտանիքների և երիտասարդների նախաձեռնությունների միջոցով։

Հայկական մշակույթի պահպանման կարևոր մասը ոչ միայն հին սովորույթները հիշելն է, այլև դրանց իմաստը հասկանալն ու հաջորդ սերնդին փոխանցելը։ Որոշ ավանդույթներ կարող են փոխվել, բայց դրանց հիմքում ընկած արժեքները՝ ընտանիքը, հյուրընկալությունը, հարգանքը մեծերի նկատմամբ և համայնքային կապերը, կարող են շարունակել ապրել նաև ժամանակակից կյանքում։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ