Ախթալայում վիճակն օրհասական է. ախթալեցիները 3 ամիս է՝ աշխատավարձ չեն ստացել, բայց լռում են

Ախթալայի Լեռնահարսատացման կոմբինատի աշխատակիցները դեկտեմբեր և հունվար ամիսների աշխատավարձերը դեռ չեն ստացել, իսկ նոյեմբերի աշխատավարձի մի մասը, որը դեռ դեկտեմբերից չէին վճարել, միայն մի քանի օր առաջ են ստացել: Ստեղծված իրավիճակը կարծես հաստ վարագույրով սքողելիս լինեն թե´ Ախթալայի ԼՀԿ ղեկավարությունը, թե´ հենց իրենք՝ ախթալեցիները, ովքեր համրորեն համակերպվում են աշխատավարձ չստանալու և աշխատանքից զրկվելու փաստի հետ:

Խնդրի հետքերով գնացել է Past.am-ի թղթակիցը՝ պարզելու՝ ի վերջո ո՞րն է աշխատավարձերի չվճարման և հարյուրավոր մարդկանց աշխատանքից ազատելու պատճառը: 

Իրավիճակի մասին մանրամասներ Ախթալայի ԼՀԿ-ն ոչ միայն չի ներկայացանում, այլև խուսափում է շփվել լրագրողների հետ: Մեր բազմաթիվ փորձերն ինչ-որ կերպով կապ հաստատել ԼՀԿ ղեկավարության հետ՝ տեղեկություն ստանալու նպատակով, այդպես էլ ապարդյուն եղան: Կոմբինատում կամ չկար որևէ մեկը, որ պատասխաներ մեր հեռախոսազանգերին, կամ էլ զանգերին պատասխանողներ, այնուամենայնիվ, գտնվում էին, ովքեր, սակայն, դժվարանում էին պատասխանել, թե, ի վերջո, ո՞վ է իրավասու մեր հարցերին հաղորդակից լինելու:

Պարզվում է՝ Ախթալայի ԼՀԿ շուրջ 20 աշխատակիցներ դեռ օգոստոս ամսին են ազատվել աշխատանքից՝ պատճառաբանությամբ, թե փակվում է կոմբինատի հանքանյութի հանքախորշերից մեկը, հետևաբար այդ հանքախորշի աշխատակիցներն այլևս անգործության են մատվում և անիմաստ է նրանց՝ որպես աշխատող, պահելը:

Մի քանի ամիս անց էլ ազատման ստացականներ էին ստացել ԼՀԿ շուրջ 70 աշխատակիցներ, որոնց ազատման պատճառը կապվել էր Համաշխարհային շուկայում պղնձի գների անկման հետ, ինչց էլ տուժում է ԼՀԿ բյուջեն, որ չի կարողանում վճարել աշխատակիցների աշխատավարձերը: Սակայն այս աշխատողների կրճատմամբ ԼՀԿ բյուջեն, պարզվում է, այդպես էլ «ուշքի չի եկել» և չի կարողացել մարել աշխատակիցների պարտքերը: Ավելին՝ դեռ փետրվարից աշխատանքից ազատված աշխատակիցների վերջնահաշվարկները և 2 ամսվա աշխատավարձերը ԼՀԿ-ն դեռևս չի մարել: Ըստ աշխատակիցների՝ դեռ պարզ էլ չէ, թե երբ կմարի:

Մեր թղթակիցը պարզել է, որ արդեն մի քանի օր է, ինչ Ախթալայի ԼՀԿ-ն հրաժարվել է համապատասխան տրանսպորտով ապահովել իր աշխատակիցներին: Եվ վերջիններս (3 հերթափոխի աշխատակիցներն էլ) ստիպված են լինում քաղաքի տարբեր թաղամասերից մինչև գործարան (շուրջ՝ 4-5 կմ) ոտքով քայլել: Աշխատակիցները նշեցին, որ նախկինում համապատասխան մեքենաներ կամ ավտոբուս է տրամադրվել իրենց աշխատանքի տանել-բերելու համար, ինչը հիմա այլևս չկա: «Պատկերացնում եք՝ կեսգիշերին աշխատանքի գնացող կամ աշխատանքից վերադարձող մարդկանց դժվարությունն էդ ժամին 4-5 կմ ոտքով կտրել-անցնելու համար: Մենք ասեք ջհանդամ, բա էս կանա՞յք, որ մեզ հետ հավասար տուժվում են: Բա մե՞ղք չեն էդքան ոտքով գնան-գան: Չտված փողերը քիչ էին, հմի էլ՝ էս թազա տրյուկները»,- նեղսրտեց կոմբինատի աշխատակիցներից մեկը: Աշխատակիցներից մեկն էլ ասաց, որ միայն ԼՀԿ վարչական շենքի աշխատողների համար են համապատասխան տրանսպորտ ապահովել, ինչը վիրավորական է. «Ինչի նրանք մինիստր են: Է, մենք էլ ենք մարդ իրանց նման: Գոնե մի քիչ հարգեն էլի իրենց բանվորին»:

Past.am-ի թղթակիցը ծանոթացել է նաև քաղաքի հոգեբանական վիճակին՝ նկատելով, որ ախթալեցիները ընկճված են ու վախվորած: Չնայած առկա բազում խնդիրներին՝ ախթալեցիները չեն դժգոհում ԼՀԿ ղեկավարությանը, թե ինչո՞ւ են իրենց եղբայրներին ու ընկերներին աշխատանքից անհիմն ազատում, ինչո՞ւ չեն վճարում աշխատավարձերը: Տպավորություն է, թե այդպես էլ պետք է լիներ և մարդիկ համակերպվում են, կամ էլ՝ վախենում են ձայն հանել՝ մտածելով, թե իրենք էլ կզրկվեն աշխատանքից, որի համար, ի դեպ, շուրջ 3 ամիս է չեն վճարվել:

Ներկա դրությամբ՝ Ախթալայի ԼՀԿ-ն աշխատում է մասնակի: Աշխատակիցները մեկ շաբաթ աշխատում են, մեկ շաբաթ՝ հարկադիր պարապուրդի գնում՝ վճարվելով սահմանված աշխատավարձի 2/3-ի չափով:

Քաղաքում ԼՀԿ-ին միակ «բողոքի նոտա» հղած անհատները խանութպաններն են, ովքեր առժամանակ հրաժարվել են ապառիկով ապրանք տալ քաղաքի բնակիչներին: Սակայն սա բնավ էլ չի շարժել ԼՀԿ ղեկավարության գութը: 

Ախթալայում վիճակը շարունակում է օրհասական մնալ: ԼՀԿ-ի շուրջ 100-ից ավելի աշխատակիցներ կրճատվել են, աշխատողներն էլ՝ աշխատավարձ չեն ստացել և դեռ պարզ էլ չէ, թե երբ կստանան:

Տարօրինակն այն է, որ բոլոր ախթալեցիներին հետաքրքրում է այս հարցը, սակայն որևէ մեկը չի բարձրաձայնում իր իրավունքների ոտնահարման և արժանապատիվ ապրելու իր իրավունքի մասին: Տարօրինակ է նաև այն փաստը, որ ուղիղ մեկ տարի առաջ շուրջ մեկ շաբաթ մեկ մարդու պես 13 աշխատակցի աշխատանքային իրավուքները պաշտպանելու համար գործադուլ անող ախթալեցիներն այսօր լուռ ու մունջ հետևում են դեպքերի տխուր զարգացումներին:

Լիլիթ Լալայան