Պատմության մեջ այս օրը՝ փետրվարի 23
БЛОГ
Արթուր Տեր-Մելիքսեթյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.
1944՝ Սովետական Միությունում սկսվում է չեչենների և ինգուշների տեղահանությունը դեպի Կենտրոնական Ասիա:
Ներկայում չեչենների մեծամասնությունը ապրում է Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում, հիմնականում Չեչնիայի Հանրապետությունում։ Չեչենների պատմության մեջ եղել է մի քանի բնակեցում։
1865 թվականի Կովկասյան պատերազմից հետո մոտավորապես 5000 չեչենական ընտանիքներ տեղափոխվեցին Օսմանյան կայրության տարածք և այդ շարժումը սկսեցին կոչել մուհաջիրություն: Այսօր այդ մուհաջիրների ժառանգներն էլ կազմում են Թուրքիայի, Սիրիայի և Հորդանանի չեչենական սփյուռքի հիմնական մասը։
1944 թվականի փետրվարին ավելի քանի կես միլիոն չեչեններ տեղահանվել են իրենց մշտական ապրելավայրերից և բնակեցվել Միջին Ասիայում։ 1957 թվականի հունվարի 9 -ին չեչեններին թույլատրվել է վերադառնալ իրենց կովկասյան ապրելավայրերը, սակայն ազգի որոշ մասը մնացել է Ղազախստանում և Ղրղզստանում։
Առաջին և Երկրոդ չեչենական պատերազմներից հետո շատ չեչեններ լքել են Ռուսաստանը և տեղափոխվել Արևմտյան Եվրոպա, Թուրքիա և արաբական երկրներ։ Նաև ավելացել է Ռուսաստանի Դաշնության մյուս շրջանների չեչենական սփյուռքը։
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ինգուշները (ինքնանվանում ինգուշ՝ ГIалгIай, Ղալղայ) վայնախյան ազգ է Հյուսիսային Կովկասում։ Խոսում են հյուսիսկովկասյան ընտանիքի նախյան խմբի ինգուշերեն լեզվով, գիրը կիրիլականի հիման վրա է։ Ընդհանուր թիվը աշխարհում մոտավորապես 700 հազար մարդ է, որոնցից 525 հազարը ապրում են Ռուսաստանի Դաշնությունում, հենց Ինգուշեթիայում ապրում է ազգի հիմնական մասը՝ 436 հազար մարդ, ըստ 2009 թվականի։
Հյուսիսային Օսիայի Պրիգորոդնիյ շրջանում ապրում է 38 հազար ինգուշ։ Ռուսաստանից դուրս՝ Ղազախստանում - 35 հազար, Թուրքիայում - 30 հազար, Սիրիայում - 20 հազար, Լիբանանում - 20 հազար և Հորդանանում - 20 հազար մարդ։
Բացի այդ Թուրքիայում և Մերձավոր Արևելքի այլ երկրներում ապրում է ինգուշների մի ենթախումբ - ղարաբուլաղները (օրսթհոյները), որոնք մոտավորապես 350 հազար մարդ են կազմում։ Երբեմն նրան առանձին էթնոս են համարում։ Ռազմասեր ղարաբուլաղերնը մինչև XIX -րդ դարի վերջը զբաղեցնում էին Թերեքա-սունժենյան դաշտավայրի հողերը։
Կովկասյան պատերազմի ավարտումից հետո ղարաբուլաղների 2/3 մասը, այլ կովկասյան մուսուլմանական ժողովուրդների հետ, տեղափոխվել են Օսմանյան կայսրություն և առաջացրել մուհաջիրական շարժումը։ Ղարաբուլաղների մնացած մասը ձուլման է ենթարկվել ինգուշների և չեչենների կողմից։ Ղարաբուլաղների մայրենի լեզուն ինգուշերենն է։ Այդպիսով, ղարաբուլաղների հետ ինգուշների քանակը ամբողջ աշխարհում կազմում է 1 միլիոն մարդ։
Сообщение Информационного центра движения «Всеармянский фронт»
Лучше поздно, чем никогда: срок приема продлен: «Паст»
Экологическая «революция» в Сюнике: как удалось избавить деревни от заботы о дровах? «Паст»
«Азербайджанские товары очень быстро занимают наше место на российском рынке»: «Паст»
Нет мандата, «выданного народом»: «Паст»
Молдавские уроки: почему правительство Армении не уходит? «Паст»
Иран исключил европейские страны из участия в церемонии прощания с Хаменеи
Часы Надаля, Bugatti Chiron и турмалин в 200 карат: Sotheby’s открыл охоту за сокровищами в Абу-Даби
Рубинян: В случае избрания председателем парламента Армении я больше не буду спецпосланником на переговорах с Турцией
Роналду - самый возрастной автор гола в плей-офф ЧМ
Mehr сообщило о прибытии останков Али Хаменеи в Тегеран
Азербайджан готовится к участию в миротворческих миссиях ООН и НАТО
Трехдневный курс по финансовой грамотности в AI Camp фонда FAST: Idram&IDBank
Кофе, перерыв и до 10% idcoin-ов. Idram&IDBank
Газ подорожает, а сельхозпродукция станет дороже золота. «Паст»
Летняя жара, Ереван без воды и «священная» ценность рукопожатия с Макроном. Катастрофические провалы «Веолия Джур» и двойные стандарты власти. «Паст»
Ucom представляет новый региональный пакет uMix 5000: 3 услуги всего за 5000 драмов в месяц
В ответ на правовую борьбу — политическая расправа и арест. «Паст»
План Азербайджана, дошедший до ООН. Почему Самвел Карапетян и «Сильная Армения» были правы и как власти скрывают реальную угрозу. «Паст»
Административный суд удовлетворил иск ААЦ по делу монастыря Ованаванк
Генрих Мхитарян продлит свой контракт с «Интером» до 2027 года
Армения заняла 70-е место в Глобальном индексе прав детей KidsRights 2026
Представитель Антикоррупционного комитета: Нет доказательств воздействия публикаций комитета на выбор избирателей
Самый опасный астероид десятилетия: Что известно о 2024 YR4 и стоит ли его бояться?
Боррель: расширение функций ЕК привело к полному хаосу во внешней политике ЕС
Почему ребёнок не хочет есть: учёные впервые нашли реальные способы лечения
В знак солидарности с гражданскими и духовными деятелями, которым грозит несправедливое преследование
Путешествуй без границ: Ucom представляет новые пакеты uTravel
Оппозиция пойдет до победного конца: Карапетян о планах по отстранению премьера
ВТБ (Армения) выступил спонсором армянского издания знаменитого романа А. Дюма «Три мушкетера»
Артур Нахшикян избран членом Совета Юнибанка
Беспрецедентно жесткие импульсы Москвы: армяно-российские отношения приближаются к точке невозврата: «Паст»
Что пыталась предотвратить власть в Гюмри? «Паст»
Новая география общественного доверия: как политическая позиция стала основным инструментом борьбы с несправедливостью: «Паст»
Оппозиционная консолидация: инициатива Самвела Карапетяна становится осью поствыборного периода: «Паст»
С начала года Армению посетили 44 гражданина Азербайджана
Армянские вина получили высокую оценку авторитетного издания Robert Parker Wine Advocate
Мы не видим необходимости реагировать: Пашинян о признании Израилем Геноцида армян
«Ваш смартфон заблокирован»: IDBank предупреждает о кибервымогательстве, превращающем ваш смартфон в «кирпич»
ЕС грозит судебный иск за «подрыв демократии» в Армении: Амстердам
«Из класса — на орбиту»: при поддержке Ucom «Космос 1.0» внедряется в 15 школах Армении
В Венесуэле из-под завалов обрушившегося здания спасли девятимесячного ребенка
Иран и Катар договорились о разблокировке $6 млрд иранских активов
Помимо всего прочего, это просто бесчеловечно: «Паст»
Выборы также развеяли миф об антироссийских настроениях: «Паст»
Тотальный цифровой контроль над гражданами: власть хочет получить доступ ко всем данным мобильных телефонов: «Паст»
Институциональное дезертирство или подарок Пашиняну? Искусственно созданная повестка о сложении мандатов: «Паст»
«Фишки» власти рушатся одна за другой: «Паст»
На последнем раздельном пляже Европы вспыхнула драка: туристка нарушила столетний запрет и прорвалась к мужчинам
В Новой Зеландии отменили более 100 авиарейсов из-за ураганного ветра и шторма 
