Ереван, 22.Ноябрь.2026,
00
:
00
ВАЖНО

Հայաստանի իշխանությունները փաստացի թշնամի են հռչակում Սփյուռքը. ինչո՞ւ են փոխում քաղաքացիություն ստանալու գործընթացը. «Փաստ»

МЕЖДУНАРОДНОЕ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

dw.com–ը «Ինչո՞ւ է Հայաստանը փոխում քաղաքացիություն ստանալու գործընթացը» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Հայաստանը կանգնած է քաղաքացիություն շնորհելու գործընթացում լուրջ փոփոխությունների շեմին։ Վերանայվում է հայկական ծագում ունեցող անձանց համար անձնագիր ստանալու պարզեցված կարգը. իշխանություններն առաջարկում են ներդնել բնակության վայրի պարտադիր պահանջ։ Այս նախաձեռնությունն արդեն իսկ լայն հանրային քննարկումների տեղիք է տվել։

Իշխանությունների ծրագիրը հավակնոտ է։ Օրենսդրական առաջարկվող փոփոխությունների համաձայն, հայկական անձնագիր ստանալու ճանապարհը զգալիորեն կերկարի։ Արտերկրում բնակվող հայերը նախկինում կարող էին օգտվել պարզեցված ընթացակարգից՝ առանց երկիր այցելելու անհրաժեշտության, այժմ նրանցից պահանջվելու է օրինական հիմքերով բնակվել Հայաստանում։

Հարկ է նշել, որ քաղաքացիության կանոնների այս վերանայումն առաջին քայլը չէ այս ուղղությամբ։ Մի քանի ամիս առաջ իշխանությունները հաստատեցին ընտրական իրավունքի սահմանափակումներ՝ սահմանելով խիստ շեմ. խորհրդարանական ընտրություններին և հանրաքվեներին քվեարկելու իրավունքը վերապահվեց միայն այն քաղաքացիներին, ովքեր նախորդ երկու տարվա ընթացքում փաստացի բնակվել էին Հայաստանում առնվազն 366 օր։ Այս օրենսդրական փոփոխությունները Երևանի ուղղակի արձագանքն էին արտերկրից (հիմնականում Ռուսաստանից) ընտրողների կազմակերպված տեղափոխման մասին հաղորդումներին։ Փոփոխությունների նախաձեռնողները ձգտում էին կանխել «ավտոբուսային քվեարկության» պրակտիկան, երբ երկրում չբնակվող և առօրյա իրողություններից կտրված անձինք կարող էին ուղղակիորեն ազդել ընտրությունների արդյունքների վրա։

Կառավարությունում փորձել են բացատրել հայկական քաղաքացիության հայեցակարգի փոփոխությունը: «Մենք մեզ անընդհատ հարց ենք տալիս՝ արդյոք ցանկանո՞ւմ ենք մեծ թվով քաղաքացիներ, թե՞ ցանկանում ենք բարձր որակի քաղաքացիներ», dw.com-ին տված մեկնաբանությունում նշել է ՆԳ նախարարի տեղակալը։ Թեև dw.comին չի հաջողվել այս թեմայի շուրջ զրուցել իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության օրենսդիրների հետ, բայց Նիկոլ Փաշինյանը վերջերս մանրամասն և իրեն բնորոշ անկեղծությամբ խոսել է Սփյուռքի հետ հարաբերությունների մոդելը փոխելու մասին։ Նա ազդարարել է հովանավորչական (պատերնալիստական) հարաբերությունների հին մոդելից հրաժարվելու մասին։ Վարչապետը հայտարարել է «տվողի և խնդրողի» դինամիկայից դեպի զարգացմանն ու ներդրումներին միտված ինստիտուցիոնալ գործընկերության անցնելու անհրաժեշտության մասին։ Ընթացիկ բարեփոխումները վերանայում են այն համակարգը, որը գործում էր 2007 թվականի փետրվարից։ Հենց այն ժամանակ խորհրդարանը թույլատրեց քաղաքացիներին ունենալ երկրորդ անձնագիր և հնարավորություն տվեց Սփյուռքի ներկայացուցիչներին ազատորեն և ընդամենը մի քանի ամսվա ընթացքում ստանալ հանրապետության քաղաքացիություն. այս քայլը վկայում էր Սփյուռքի համայնքների և հայրենիքի միջև կապերի ամրապնդման մասին։

Կառավարության քննադատները խստորեն դատապարտում են այս նոր նախաձեռնությունը։ Ընդդիմադիր «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Գեղամ Մանուկյանը կարծում է, որ քաղաքացիության «որակի» մասին խոսակցությունները քողարկում են հայ ազգի հետ պետության կապերը խզելու ձգտումը։ Մեղադրելով գործող իշխանություններին «ազգային միասնությունը խարխլելու» մեջ՝ քաղաքական գործիչը վկայակոչել է վերջին շրջանի մի օրինակ՝ ցույց տալու երկքաղաքացիության համակարգի կարևորությունը։ Նա նշել է, որ Սիրիայում ընթացող պատերազմի ժամանակ այդ մեխանիզմը ծառայել է որպես «փրկօղակ»՝ հնարավորություն տալով հազարավոր սիրիահայերի արագ տեղափոխվել և հաստատվել Հայաստանում։

«Իրականում այս կառավարության գաղափարախոսությունը հիմնված է հետևյալի վրա. խզել Հայաստանի կապերը Սփյուռքի հետ՝ փորձելով կառավարել բնակչությանը մանիպուլ յատիվ քաղաքականության և սպառողական մտածելակերպի միջոցով», dw.com–ին ասել է պատգամավորը։

Փորձագետները ավելի զգուշավոր տեսակետներ են հայտնում։ Հայ քաղաքագետ Հրանտ Միքայել յանը անձնագրերի տրամադրման գործընթացը բարդացնելու քայլը պայմանավորում է ինչպես ներքաղաքական, այնպես էլ արտաքին գործոններով։ «Իշխանությունները նպատակ ունեն համակարգված կերպով հեռու պահել Սփյուռքին քաղաքական գործընթացներին մասնակցելուց, քանի որ անհնար է նրանց նկատմամբ կիրառել ազդեցության այն նույն լծակները, որոնք գործում են երկրի ներսում», - բացատրել է նա dw.com–ին։ Միաժամանակ, փորձագետն ընդգծել է Երևանի խիստ զգայունությունը հարևան Ադրբեջանի և Թուրքիայի դիրքորոշումների նկատմամբ. նա համոզված է, որ այդ երկրները շահագրգռված են մասնատել հայկական աշխարհը և խախտել միասնության ավանդական մոդելը։

Իր հերթին վերլուծաբան Բորիս Նավասարդյանը մատնանշել է երկրի ղեկավարության զուտ ներքաղաքական հաշվարկները։ Նրա տեսանկյունից, Հայաստանի իշխանությունները ձգտում են առավելագույնս համախմբել կառավարելի ներքին ընտրազանգվածը՝ չեզոքացնելով «իշխող կուսակցության գաղափարախոսությանը չենթարկվողների ազդեցությունը»։ «Պառակտում է ձևավորվում երկրի ներսում ապրող հայերի և արտերկրում գտնվողների միջև։ Արդյունքում պետությունը ռիսկի է դիմում կորցնել ազգային համախմբման հզոր ռեսուրսը»,– ասել է նա:

Քաղաքացիական հասարակությունը նույնպես այս զարգացումները դիտարկում է որպես հասարակությունը «ներքին» և «արտաքին» հատվածների բաժանելու փորձ։ «Իրազեկ քաղաքացիների միավորում» հասարակական կազմակերպության համակարգող Դանիել Իոաննիսյանը dw.com–ին տված հարցազրույցում նշել է, որ երկրի ղեկավարությունը փաստացի թշնամի է հռչակել Սփյուռքը՝ վերջինիս ամենաարմատական թևի հետ ունեցած գաղափարական տարաձայնությունների պատճառով»։ Այնուամենայնիվ, նա կարծում է, որ նոր սահմանափակումների հետ կապված հիմնական խնդիրը դրանց անխտիր բնույթն է. «Փորձելով թիրախավորել կոնկրետ կազմակերպությունների, որոնց հետ տարաձայնություններ ունեն, իշխանությունները վերջնարդյունքում ազդում են ամբողջ Սփյուռքի վրա»,– ասել է նա։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Цифровые решения на валютном рынке: IDBank и Rate.Trading на выставке DigiTec 2026Цифровые решения в одной экосистеме: IDBank на DigiTec 2026Когда вся Армения была одной командой. Никита Симонян и «Арарат-73»Ucom и Impact Hub Yerevan подвели итоги третьего этапа программы по развитию зелёного предпринимательстваIDBank представит концепцию единой экосистемы на DigiTec 2026Без 102-й базы Армении конец. Аршак КарапетянЧто будет, если выведут 102-ю базу? Аршак Карапетян Европейский курс Армении между обещаниями и обязательствами При поддержке Ucom в Ереване прошли ежегодные соревнования по гонкам дронов «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026»Аршака Карапетян отвечает на комментарии IDBank представил цифровую платформу Rate.Trading на выставке Toon Expo.Invest 2026Rate.Trading: Крупные сделки с цифровыми инструментами управления валютными рискамиЗакрытие карабахского вопроса ставит под угрозу само существование Армении. Аршак КарапетянФонд VIVA стал бенефициаром инициативы «Сила одного драма» в ноябреСпециальные предложения по ипотечному кредитованию: IDBank на Toon Expo. Invest 2026Ни одна власть в Армении не пришла демократическим путем․ Аршак КарапетянIDBank на региональном форуме СБА: от решений для путешествий до бизнес-возможностей Скидка 35% на указанные карты IDBank в честь 35-летия Предварительное одобрение бизнес-кредита за 5 минут — какие возмоности для МСБ представил Юнибанк в Гюмри?На основании Декларации о независимости Армения стала независимым государством. Аршак Карапетян Центр обслуживания Ucom в Арташате открылся по новому адресу Демократическим путём эту власть менять невозможно. Аршак КарапетянРодина надеется на военных. Эту власть надо наказать. Аршак КарапетянПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня разведчикаUcom и Республиканский союз работодателей Армении подписали меморандум о сотрудничестве Оформи карту Visa Digital от Юнибанка для покупок и переводов Ucom — генеральный спонсор 21-й Международной олимпиады по микроэлектронике IDBank и Idram провели курс по финансовой грамотности для юных шахматистовUcom поддерживает Silicon Mountains 2026, содействуя развитию инноваций и технологий IDBank впервые выпустил купонные бессрочные облигацииКак были чмошниками , так и осталисьКак только я стану главой Армении, ультимативная форма обращений Азербайджана прекратится через часСейчас Армения находится в большей зависимости, чем когда-либоК сожалению, как руководитель военной разведки я мог только фиксировать эти фактыТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваIDBank поддержал реконструкцию Спандарянского канала: подписана памятная табличка, посвящённая проектуIDBank и Idram представили ряд экологических инициатив на COP17Как были чмошниками, так и остались. Аршак КарапетянUcom поделилась опытом участия бизнеса в сохранении природы в Синей зоне COP17«Вот скриншот, деньги переведены»: IDBank предупреждает о мошенничестве с поддельными платежамиКак конфликт подводит биоразнообразие к критической чертеПервые шаги в карьере вместе с IDBank: стартовал 16-й поток программы IDreamЦифровая архитектура устойчивого будущего: статья IDBank в журнале Regional PostКак вы думаете, где будет Армения?Нам ещё долго придется стоять в очереди, чтобы вступить в ЕСRate.Trading. Новая цифровая культура обмена валюты Цифровое будущее и устойчивое развитие: председатель правления IDBank в интервью ForbesНа COP17 представили книгу «Тайная тропа Овазадзора», изданную при поддержке Ucom Ucom раскрыла роль технологий в сохранении природы на COP17