Կենդանիներ պահելու նոր կանոններ․ խախտումների համար՝ խոշոր տուգանքներ

2026 թվականի օգոստոսի 3-ից գործում են «Կենդանիների նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի մասին» օրենքի 9-րդ և 10-րդ հոդվածների նոր խմբագրությունները, որոնցով արգելվում է կենդանուն լքել, ինչպես նաև նրանից հրաժարվել մինչև նոր պահողին կամ համապատասխան կացարան հանձնելը, քաղցի մատնել և թողնել իր կենսագործունեության հետ անհամատեղելի միջավայրում, իսկ կապով պահելու դեպքում տերը պարտավոր է ապահովել առնվազն 3 մետր երկարությամբ կապ։ Տնային կենդանին պարտադիր հաշվառվում է, իսկ շան դեպքում՝ նաև միկրոսխեմա և անձնագիր է ստանում։

 

Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, պահանջները սահմանված են 2026 թվականի մարտի 25-ի ՀՕ-123-Ն օրենքի 9-րդ և 10-րդ հոդվածներով՝ 2026 թվականի հուլիսի 3-ի ՀՕ-359-Ն օրենքի խմբագրությամբ, որն ուժի մեջ է մտել 2026 թվականի օգոստոսի 3-ից։

 

 

Օրենքի 9-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արգելվում է կենդանու նկատմամբ սեփականության իրավունքից կամ պահելուց հրաժարվելը մինչև կենդանուն նոր պահողի կամ համապատասխան կացարան հանձնելը, ինչպես նաև կենդանուն կանխամտածված կամ անփութորեն լքելը (1-ին և 2-րդ կետեր)։ Նույն հոդվածի 1-ին մասով դաժան վերաբերմունք է համարվում տիրոջ կողմից կենդանուն կանխամտածված կամ անփութորեն քաղցի մատնելու միջոցով հյուծելը (8-րդ կետ) և կենդանուն իր կենսագործունեության հետ անհամատեղելի միջավայրում թողնելը (13-րդ կետ)։

 

Ի՞նչ է պարտավոր ապահովել տերը

 

10-րդ հոդվածի 1-ին մասով տնային կենդանի պահողը պարտավոր է ապահովել կերի և ջրի բավարար քանակ, տեղաշարժման համար անհրաժեշտ տարածք և ազատություն, հիվանդության կամ վնասվածքի դեպքում՝ անասնաբույժի օգնությանը դիմելը, պարտադիր պատվաստումները, իսկ կապով պահելու դեպքում՝ առնվազն 3 մետր երկարությամբ կապ (2-րդ, 1-ին, 6-րդ, 7-րդ և 10-րդ կետեր)։ Տնային կենդանին պարտադիր հաշվառվում է տեղական ինքնակառավարման մարմնում, իսկ 3-ից ավելի կենդանի պահելու համար պահանջվում է այդ մարմնի թույլտվությունը (2-րդ և 5-րդ մասեր)։

 

Շուն պահողը նույն հոդվածի 3-րդ մասով պարտավոր է նաև շանը ձեռք բերելուց հետո 7 աշխատանքային օրվա ընթացքում ներկայացնել անասնաբուժական զննման՝ անձնագիր ստանալու և միկրոսխեմա տեղադրելու համար (1-ին և 2-րդ կետեր), կապով պահելու դեպքում ապահովել ապաստարան և ազատ տեղաշարժման տարածք (5-րդ կետ), փակ տարածքում պահելու դեպքում՝ ամենօրյա զբոսանք (6-րդ կետ), իսկ պոտենցիալ վտանգավոր շանը հանրային վայրում զբոսեցնել միայն դնչկալով և առնվազն 1 մետր կարճեցված կապով (9-րդ կետ)։

 

Ո՞վ է հետևում կատարմանը

 

Օրենքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ օրենքի պահանջների կատարման նկատմամբ հանրային վերահսկողություն կարող են իրականացնել հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչները և քաղաքացիները՝ կամավոր սկզբունքով։ Քաղաքային համայնքի տարածքում ավագանու սահմանած կենդանիներ պահելու կարգը, պահանջները, պայմանները, սահմանափակումները կամ հաշվառման կարգը խախտելու համար Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքի 113-րդ հոդվածով (2026 թվականի հուլիսի 3-ի ՀՕ-406-Ն օրենքի խմբագրությամբ, ուժի մեջ է 2026 թվականի օգոստոսի 29-ից) նախատեսված է 100 000–150 000 դրամ տուգանք, իսկ եթե դրա հետևանքով վնաս է պատճառվել անձանց առողջությանը կամ գույքին՝ 200 000–250 000 դրամ։ Այդ գործերը քննում են տեղական ինքնակառավարման մարմինները (219.1-ին հոդվածի 2-րդ մաս)։