Ռուս-ադրբեջանական նորմալ հարաբերությունները չեն կարող ի հաշիվ Արցախի անվտանգության ձևավորվել. Խոսրով Հարությունյան

Past.am-ի հարցերին պատասխանում է ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր Խոսրով Հարությունյանը:

- Երեկ Ռուսաստանի դեպանատան դիմաց եղավ ակցիա՝ ընդդեմ Ադրբեջանին ռուսական զենքի վաճառքի: Մասնակիցները հավկիթներ նետեցին դեսպանատան ուղղությամբ: Ձեր վերաբերմունքը:

- Հանրության մոտ բազմաթիվ հարցեր են կուտակվել՝ կապված վերջին իրադարձություններում Ռուսաստանի դերակատարման հետ: Հանրության մի հատված, որը սովոր էր Ռուսաստանին դիտարկել որպես բարեկամ երկիր, ռազմավարական գործընկեր, տրամաբանական հիասթափություն ապրեց: Այդ հիասթափությունը նրանով էր պայմանավորված, որ մեր զինվորները զոհվում էին նաև ռուսական զենքից: Այդ մասին բարձրաձայնեց Հայաստանի Հանրապետության նախագահը: Եթե անգամ նախագահը չխոսեր, համաձայնեք, որ հանրության մոտ, այնուամենայնիվ, առաջացել էին հարցեր: Այս կորուստները մեծ ողբերգություն են, ադրբեջանական կողմը գործում էր առանձնահատուկ դաժանությամբ, ինչը բնորոշ է ռազմական հանցագործին՝ խոշտանգումներ, դիակների անդամահատումներ և այլն:

Այս ամենն առաջացնում է զայրույթ հասարակության տարբեր շերտերում: Զայրույթի արտահայտություններից մեկն էլ այդ ակցիան էր: Կարծում եմ՝ մենք պետք է փորձենք սթափ գնահատել իրավիճակը: Ես էլ եմ այն կարծիքին, թե Ադրբեջանին զենք վաճառելիս Ռուսաստանը պիտի հաշվի առներ, որ նպաստում է իր ռազմավարական գործընկերոջ ազգային անվտանգությանը սպառնալիք հասցնելուն: Իհարկե, Ռուսաստանը նաև Հայաստանին է զենք մատակարարում, բայց, երբ տեսնում ենք մատակարարված զենքի ծավալը, տեսակները, կողմերի՝ ռազմավարական գործողություններ վարելու ստրատեգիան, ի հայտ են գալիս շատ հարցեր: Բայց չպետք է ընկնենք ծայրահեղությունների մեջ: Այդուհանդերձ, Ռուսաստանը մեր ռազմավարական գործընկերն է: Այս երկու տասնամյակների ընթացքում, ըստ էության, նրա հետ մեր գործընկերությունը նպաստել է մեր ազգային անվտանգության ինստիտուտների կայացմանը:

Մենք բազմիցս ասել ենք, որ խանդ չենք ապրում ռուս-ադրբեջանական սերտ հարաբերությունների պարագայում: Ճիշտ հակառակը, ռուս-ադրբեջանական նորմալ հարաբերությունները նպաստավոր կլինեն տարածաշրջանի կայունացման համար: Դա կարող է օգուտ բերել ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը: Մեր հարցը մեկն է՝ ռուս-ադրբեջանական նորմալ հարաբերությունները չեն կարող ի հաշիվ Արցախի անվտանգության ձևավորվել: Այստեղ Ռուսաստանը պարտավոր է հաշվի առնել մեր պահանջները:

-Իսկ Ռուսաստանը գիտակցո՞ւմ է՝ ով է նախահարձակ լինում պատերազմում:

-Հիմա այն դարն է, որ կան հետախուզության տարբեր հնարավորություններ: Աշխարհում շատերը գիտեն՝ ով ինչպես, երբ, ինչ կուտակումների արդյունքում է սկսել պատերազմը: Որևէ մեկի մոտ գաղտնիք չէ: Խնդիրն այլ հարց է՝ ընդունե՞լ դա, թե՞ չընդունել, եթե ընդունել, ապա կիրառե՞լ սանկցիաներ, այդ սանկցիաները որքանո՞վ կբխեն նույն Ռուսաստանի շահերից: Բայց աշխարհը և միջպետական հարաբերությունները կառուցված են երկակի ստանդարտների վրա: Կապ չունի՝ դա մեր դուրը որքանով է գալիս: Այդ երկակի ստանդարտները սահմանում են աշխարհի ուժեղները: Մեր խնդիրները պետք է կարգավորենք այնպես, որ հնարավորինս նվազեցնենք սպառնալիքները և մեզ չկամեցողների քանակը: Սա շատ կարևոր է: Մենք պետք է հրաժարվենք կտրուկ քայլերից, որևէ էմոցիոնալ որոշում չպետք է կայացնենք: Գնանք փոքրիկ քայլերի մարտավարությամբ՝ այն, ինչ այսօր անում է մեր նախագահը:

-Ռուսական կողմի խաղաղապահների տեղակայմանն ինչպե՞ս եք վերաբերվում:

-Մինսկի խմբի համանախագահները չեն համաձայնի միայն ռուսական կողմի խաղաղապահների տեղակայմանը: Ժամանակին այդ հարցը բազմիցս քննարկվել է: Բայց դա չէ այս պահին էականը: Հանրապետության նախագահը շատ հստակ ասաց գերմանական մամուլին, որ մենք դեմ չենք եղել խաղաղապահներին, բայց պետք է իմանանք հակամարտության ձևավորող պատճառը: Նա ընդգծեց նաև, որ հարկավոր է վերջնական հստակեցնել Արցախի կարգավիճակը: Պետք է լինի համապարփակ լուծում:

-Իսկ վարչապետի մոսկովյան այցն ինչպե՞ս եք գնահատում:

-Շատ նորմալ եմ գնահատում: Պետք չէ դռներ փակել, պետք չէ խռովել և մեջքով շուռ գալ: Ո՞վ ենք մենք, որ աշխարհի վրա մունաթ գանք: Եթե մենք ԵՏՄ անդամներ Ղազախստանի կամ Բելառուսի համար տնտեսական հետաքրքրություն չենք ներկայացնում, ապա խնդիրը մեր մեջ է: Այնպես անենք, որ տնտեսական առումով պակաս հրապուրիչ չլինենք, քան մեկ ուրիշը: Չի կարելի մարդկանց վրա մունաթ գալ: Իհարկե, նախագահը ճիշտ էր, երբ ասում էր, որ Ղազախստանի և Բելառուսի մոտեցումներն արժեզրկում են ԵՏՄ-ի գաղափարները և այդ նախագիծը: Հայաստանը ոչ թե պետք է բոյկոտի, մերժի, չգնա, այլ ճիշտ հակառակը՝ գնա, ներկայանա, բայց նաև խնդիրներ բարձրացնի, մեկնաբանություններ պահանջի իր գործընկերներից: Հենց միայն այն, որ ԵՏՄ միջկառավարական հաջորդ նիստը կայանալու է Երևանում, ոչ այլ ինչ է, քան նախորդ նիստի՝ Երևանում չկայանալու սխալն ընդունելու փաստ:

-Իսկ ԵԽԽՎ-ից ի՞նչ սպասելիքներ կան:

-ԵԽԽՎ-ի բանաձևի հեղինակները ֆրանսիացի պատգամավորներն են, որոնք բազմիցս եղել են Արցախում: Նրանք շատ լավ պատկերացնում են իրավիճակը: Դժվար է կանխատեսել՝ ինչպիսին կլինի այնտեղի քննարկումը: Միայն այն, որ ԵԽԽՎ նախագահը չի կարողանում լինել կողմնապահ, ակնհայտ է: Նրա ադրբեջանամետ լինելն արդեն խնդիր է ստեղծում մեզ համար: Ես, այնուամենայնիվ, կարծում եմ՝ մեր պատվիրակությանը կհաջողվի ճիշտ դիրքորոշման բերել:

-Մեր դիվանագիտությունն արժանի՞ է մեր զինվորների սխրանքներին:

-Մեզ համար նոր ճակատ է բացվել՝ դիվանագիտականը: Դա նույնքան դժվար ճակատ է: Ես կարծում եմ, որ մենք կհաջողենք:

Հարցազրույցը՝ Լևոն Փանոսյանի