Ереван, 08.Март.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Արաբ-իսրայելական հակամարտության կարգավորման առանձնահատկությունները կարող են ուղենշային լինել հայկական կողմի համար արցախյան հիմնախնդրում

БЛОГ

Արմեն Պետրոսյանը Ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

Արաբ-իսրայելական հակամարտության կարգավորման գործընթացի որոշ առանձնահատկություններ կարող են ուղենիշային լինել հայկական կողմի համար արցախյան հիմնախնդրում:

Ապրիլի 17-ին՝ առաջին անգամ Իսրայելի պատմության ընթացքում, կառավարությունն իր հերթական նիստն անց է կացրել 1967թ. հունիսյան «Վեցօրյա պատերազմի» արդյունքում Սիրիայից գրավված Գոլանի բարձունքներում՝ դրանով իսկ ազդարարելով ամբողջ աշխարհին ռազմավարական մեծ կարևորության ունեցող այդ տարածքների վրա սեփական ինքնիշխանությունն ընդմիշտ պահպանելու անդրդվելի դիրքորոշման մասին:

Ինչ խոսք, իսրայելական կողմի նման ցուցադրական քայլը և երկրի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուի՝ միջազգային հանրությանը հասցեագրված վճռական ուղերձը կարելի է պայմանավորել նաև սիրիական հակամարտության խաղաղ հանգուցալուծմանը նվիրված Ժնևյան գործընթացում կառավարական և ընդդիմադիր պատվիրակությունների միջև ընթացող բանակցային ձևաչափի շրջանակներում Արաբական Հանրապետության միասնականության պահպանման հարցում Գոլանի բարձունքների խնդրի ընդգրկմամբ՝ որպես կարգավորման կարևորագույն սկզբունքներից մեկը:

Բայց և այնպես, պետք է փաստել նաև, որ հրեական պետության կառավարության որոշումը բուռն արձագանքների արժանացավ միջազգային հանրության և հատկապես բարեկամական և դաշնակից մի շարք երկրների կողմից: Իսրայելի իշխանություններին առաջինը քննադատեց Գերմանիան՝ ԱԳ նախարարության մամուլի քարտուղար Մարտին Շեֆերի շուրթերով, ապա նաև՝ ԱՄՆ-ը՝ ՊետԴեպ-ի մամուլի խոսնակ Ջոն Քիրիբիի միջոցով: Իսկ արձագանքը միանշանակ էր. Գոլանի բարձունքների բռնակցումն անընդունելի է, դրանց ճակատագիրը պետք է վճռվի իսրայելասիրիական բանակցությունների արդյունքում: Խնդրի հետ կապված շատ ավելի կտրուկ էր Իրանի և Սիրիայի դիրքորոշումը. պաշտոնական Դամասկոսը հարցը բարձրացրեց նաև ՄԱԿ-ում:

Այսուհանդերձ, պետք է փաստել, որ Իսրայել պետությունն իր պատմության ողջ ընթացքում, լինելով նաև միջազգային հանրության լիիրիավ անդամ, իր բոլոր իրավունքներով և պարտականությոններով հանդերձ, սեփական գործողությունների առանցքում մշտապես պահել է պետության շահը, ազգային անվտանգության ապահովման խնդիրը: Այս պետությունն աշխարհի այն եզակի երկրներից է, որ, չնայած միջազգային ահռելի ճնշումներին, մինչ օրս չի իրականացրել ՄԱԿ-ի ԱԽ-ի մի շարք բանաձևեր (հատկապես 1967թ. № 242, 1973թ. № 338 բանաձևերը՝ հարևան արաբական երկրներից գրավված տարածքներն անվերապահորեն վերադարձնելու մասին), թեպետ միջազգային խաղաղության և անվտանգության երաշխավորը հանդիսացող վերոնշյալ կարևորագույն կառույցի բանաձևերը պարտադիր են իրականացման ՄԱԿ-ի անդամ բոլոր երկրների համար: Ի դեպ, նույն 1967 թ. Սիրիայից և Եգիպտոսից գրավված տարածքները Իսրայելը դիտարկում էր որպես կենսական նշանակության անվտանգության գոտի՝ հարևան թշնամական պետություններից սեփական անվտանգությունն ապահովելու նպատակով: Եվ, եթե 1978թ. Քեմփ Դևիդի համաձայնագրերի և 1979թ.Վաշինգթոնի իսրայելաեգիպտական հաշտության պայմանագրի արդյունքում երաշխավորված և կայուն խաղաղության դիմաց շուրջ 2 տարվա ընթացքում աստիճանաբար Եգիպտոսին վերադարձվեց Սինայի թերակղզին (ի դեպ,Սինայի որոշ հատվածներում եգիպտական զինուժի ռազմական գործողություններն մինչ օրս իրականացվում են բացառապես իսրայելական կողմի հետ համաձայնեցումից հետո), ապա Գոլանի բարձունքների խնդիրը տասնամյակներ շարունակ չկարգավորվեց՝ իսրայելասիրիական հաշտության բանակցությունների բացակայության պատճառով:

Ավելին, դեռևս 1981 թ. դեկտեմբերի 14-ին Իսրայելի Կնեսեթն օրենք էր ընդունել նույն Գոլանի բարձունքներում սեփական իրավասությունները հաստատելու մասին, որն առանձնակի քննադատության էր արժանացել ՄԱԿ-ի ԱԽ-ի № 497 բանաձևով: Իսկ այդ օրենքին նախորդել էր 1980 հուլիսի 30-ին խորհրդարանի կողմից ընդունված Երուսաղեմի մասին հիմնական օրենքը, որը քաղաքը հռչակում էր միասնական, անբաժանելի և հրեական պետության մայրաքաղաքը: 
Այսուհանդերձ, անցյալ մոտ 5 տասնամյակների ընթացքում Իսրայելի կառավարությունը, չանսալով միջազգային հանրության ճնշումներին և կոչերին, վերոնշյալ տարածքները բնակեցրել էր և ծառայեցրել սեփական տնտեսության զարգացման համար. դրանք վերածել են երկրագործության, զբոսաշրջիկության զարգացման կարևոր գոտիների: Իսկ 2011թ. մարտից սկսված սիրիական քաղաքացիական պատերազմը լրջագույն հնարավորություն էր Թել Ավիվի համար՝ վերջնականապես օրինակացնելու Գոլանի բարձրունքների բռնակցումն, ինչի առարկայացմանն էլ ականատես ենք լինում այս օրերին:

Զարմանալի զուգադիպությամբ Գոլանի բարձունքների խնդիրը կրկին միջազգային հանրության ուշադրության առանցքում հայտնվեց արցախյան հակամարտության վերջին սրացումներին և հատկապես խնդրի կարգավորման քաղաքական գործընթացի վերսկսման հեռանկարին զուգահեռ: Ինչ խոսք, հաշվի առնելով երկու հիմնախնդիրներում առկա որոշ նմանությունների իրողությունը, նույն Գոլանի հինախնդիրը, միջազգային հանրության մոտեցումները և առհասարակ արաբ-իսրայելական հակամարտության կարգավորման գործընթացի որոշ առանձնահատկություններ կարող են ուղենիշային լինել հայկական կողմի համար արցախյան հիմնախնդրի շրջանակներում սեփական դիրքորոշումն ու գործողությունների ընթացքը պլանավորելու, կազմակերպելու հարցում:

Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Международного женского дня, 8 мартаДвижение «Нет “Западному Азербайджану”» приняло резолюцию и направило её политическим силам. TRIPP: кризис доверия и неопределённые перспективы. Сурен Суренянц Одной рукой дают, другой — забирают: «Паст»Дан старт «рисованию цифр»: где проводились опросы? «Паст»Почему Государственный симфонический оркестр Армении уклоняется от ответов на вопросы? «Паст»CNN: Трамп заявил, что его не беспокоит, станет ли Иран демократическим государствомДвижение «Нет “Западному Азербайджану”» организовало конференцию на тему: «Модели мира: гарантированный мир или “Западный Азербайджан”?»Катар предупредил о мировом кризисе и росте нефти до $150Стрельба на проспекте Баграмяна Еревана: Услышали звуки, выглянули в окно – никого не увиделиАльберт Паремузян – двукратный призер первенства России по джиу-джитсуИран заявил, что заранее предупредил страны Ближнего Востока, что базы США станут мишенямиНарек Карапетян: Мы создадим для сельчан пункты закупки по всей АрменииАзербайджан вывел воинские части на боевые позицииНовая акция в Yerevan Mall в преддверии 8 марта: Idram&IDBankUBPay и MoneyTO запустили переводы из Армении в Великобританию К весенним праздникам Ucom предлагает пакеты Unity на специальных условиях Начали перегружать суды с еще большей силой: «Паст»Армения в центре внимания авторитетного американского издания։ «Паст»Власти готовятся «нарисовать» цифры опросов: «Паст»Америабанк стал первой армянской компанией, включённой в список 100 крупнейших компаний Лондонской фондовой биржи, в составе Lion Finance GroupСурен Суренянц: «Не усилим границы с Ираном - впустим 30 миллионов азербайджанцев»Они хотят, чтобы мы исчезли․ Сурен СуренянцIDBank расширяет преимущества путешествий для обладателей премиальных картБесплатные звонки и SMS-сообщения от Ucom для абонентов, находящихся на Ближнем ВостокеНа пограничном пропускном пункте Армения – Иран километровые очереди из грузовиковМахмуд Ахмадинежад жив – телеграм-канал ColonelcassadАзербайджанцы построили укрытия вблизи границы, чтобы контролировать наши села — Арман ТатоянДепутаты парламента Армении одобрили ряд законодательных поправок к действующим законамИран сообщил о поражении американского эсминцаСрочная пресс-конференция Армана Татояна по вопросам безопасностиИзраиль собирается нанести удары по 16 селам и городам ЛиванаВ Иране сообщили, что церемония прощания с Хаменеи начнется сегодняКарта Love Is… от Юнибанка — культовый дизайн и путешествие на двоих в Париж «Табу» исторической памяти: «Паст»Начало политической консолидации: cовместная заявка «Крыльев единства» и «АйаКве»: «Паст»Рейтинг сравняется с землей, нужно спасти: «Паст»Все это является примерами избирательных взяток: «Паст»От полученных ранений скончалась также супруга покойного Верховного лидера Ирана ХаменеиАрхимандрит армянской церкви: Армян среди жертв в Иерусалиме нетДень благодарности для клиентов в филиале в Эчмиадзин: IDBankПосол Ирана: Мы уважаем подход Армении по диверсификацииФранция выразила «готовность защищать государства Персидского залива от Ирана»СК: В Армении арестовали обвиняемого в убийстве военнослужащего Нарека АкопянаУчастники инкубационной программы Ucom Fellowship посетили UcomСоболезнование лидера Движения «Всеармянский фронт», генерал-майора Аршака КарапетянаПоражение было следствием системы управления. «Паст» Шеф, ЕС деньги не отдал. «Паст»Как воздух и вода необходима новая программа прослушивания. «Паст»Растущий рейтинг Карапетяна может заставить систему пересмотреть правила игры. «Паст»