Ереван, 23.Май.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Համացանցը կառավարող 10 կազմակերպությունները

ЛАЙФ

Blognews.am-ը գրում է.

Համացանցը միլիարդավոր սարքերի ու մարդկանց է միմյանց կապում ստանդարտացված կանոնակարգի միջոցով։ Այն իրենից ներկայացնում է միջցանցային համակարգչային համակարգի հավաքածու, որը տոննաներով տեղեկատվություն է պարունակում և ծածկում է ամբողջ աշխարհը։

Ովքե՞ր են կառավարում համացանցը։ Այս հարցի կարճ պատասխանն է՝ 1. ոչ ոք և 2. բազմաթիվ մարդիկ։

Իրականում համացանցը ոչ ոքի չի պատկանում։ Ոչ մի ընկերություն կամ կառավարություն չի կարող դրա սեփականության պահանջ ներկայացնել։ Ինչևէ, կան կազմակերպություններ, որոնք որոշում են համացանցի «ճարտարապետությունն» ու այն, թե ինչպես է այն աշխատում։ Այս կազմակերպությունները, հնարավոր է, չեն կառավարում ամբողջական համակարգը, սակայն դրանք կարող են ազդել համացանցում ունեցած քո կենսափորձի վրա։

 10  Համաշխարհային սարդոստայնի կոնսորցիում (W3C)

w3c

Համաշխարհային սարդոստայնի կոնսորցիումը հիմնական միջազգային ստանդարտներին համապատասխանող կազմակերպությունն է, որը հիմնադրվել է Թիմ Բերներս-Լիի կողմից։ Այն մի շարք անդամ կազմակերպություններ ունի, որոնց աշխատակազմերն աշխատում են Համաշխարհային սարդոստայնի զարգացման ու կատարելագործման վրա։

Ինչպե՞ս են նրանք ազդում համացանցի վրա

«W3C»-ն արձանագրություններ ու ուղեցույցներ է նախագծում, որոնք համաշխարհային սարդոստայնի համար բաց հարթակ են ապահովում՝ հիմնվելով հասանելիության, միջազգայնացման ու համացանցի բջջային լուծումների վրա։ Նրանք նաև ներգրավված են կրթության ու տեղեկատվության հասանելիության, համակարգչային ծրագրերի նախագծերի իրականացման աշխատանքներում, ինչպես նաև ծառայում են որպես համաշխարհային սարդոստայնի մասին քննարկման բաց հարթակ։

 9  Ստանդարտացման պահպանման գործակալության միջազգային կազմակերպություն (ISO 3166)

ISO 3166

«ISO 3166»-ը զբաղվում է երկրների, կախյալ տարածքների, հատուկ շրջանների ու դրանց հիմնական ենթաբաժանումների (օրինակ նահանգներ) անունների համար կոդերի ստեղծմամբ։ Այն չի որոշում երկրների անունները, քանի որ այս տեղեկատվությունը գալիս է ՄԱԿ-ի աղբյուրներից։ Անուններին համապատասխան կոդերը պարբերաբար թարմացվում են՝ երկրների ու դրանց ենթաբաժանումների անունների փոփոխություններին համապատասխանելու համար։

Ինչպե՞ս է դա ազդում համացանցի վրա

«ISO 3166» ծածկագրերն (տառերի ու թվերի կոմբինացիաներ, որոնք հասկանալի են ամբողջ աշխարհում) օգտագործելը ժամանակ է խնայում ու կանխում համացանցի օգտագործման սխալները։ Օրինակ՝ փոստային ազգային բոլոր կազմակերպությունները փոխանակում են միջազգային փոստը երկրի կոդերին համապատասխան։ 
Համացանցային դոմենների անունների համակարգը կոդեր է օգտագործում դոմենների անունների համար, ինչպես, օրինակ, «am»-ը Հայաստանի համար, «fr»-ն Ֆրանսիայի համար և այլն։

 8  Համացանցային ճարտարապետության խորհուրդ (IAB)

IAB

Համացանցային ճարտարապետության խորհուրդն ընտրվող պաշտոնյաների կառավարակետ է, որը վերահսկում է համացանցի տեխնիկական ու ճարտարագիտական զարգացումը։ Այն առաջին անգամ ստեղծվել է ԱՄՆ պաշտպանության ծրագրերի հետազոտությունների գործակալության կողմից 1979թ․-ին՝ «Համացանցի կարգավորումների կառավարման խորհուրդ» անունով։ 1992թ․-ին այն դարձավ «Համացանցային ճարտարապետության խորհուրդ»՝ ԱՄՆ կառավարության ենթակայության օբյեկտից դառնալով միջազգային հասարակական օբյեկտ։

 7  Համացանցային ճարտարագիտության խորհուրդ (IETF)

Internet Engineering Task Force

Համացանցային ճարտարագիտության խորհուրդը բաց ստանդարտներով կազմակերպություն է, որը հիմնադրվել է 1986թ․-ին և նախագծում ու բարձրացնում է համացանցի չափանիշները։ Նրանց նպատակն է պատշաճ, բարձր որակի տվյալներ տրամադրել, որը կազդի մարդկանց կողմից համացանցի նախագծման, ազդեցության ու կառավարման վրա։

Ինչպե՞ս են դրանք ազդում համացանցի վրա

«IETF»-ը նվիրված է «համացանցի աշխատանքը բարելավելու» գործին։ Եթե համացանցի նախագծողներն ուսանողներ են, ապա «IETF»-ը գործում է որպես ուսուցիչ՝ սովորեցնելով ու ուղղորդելով նրանց, ովքեր ցանկանում են բարելավել համացանցը։ Աշխատանքային խմբերը կազմակերպված են՝ բաժանված լինելով մի քանի ենթախմբերի, որոնք են հավելվածների, տվյալների շահագործման և կառավարման, ենթակառուցվածքների, անվտանգության ենթախմբերը:

 6  Համացանցային հետազոտությունների խորհուրդ (IRTF)

internet research task force

Համացանացային հետազոտությունների խորհուրդը կազմված է մի քանի երկարատև հետազոտությունների իրականացման խմբերից։ Այս խմբերն աշխատում են համացանցային արձանագրությունների, հավելվածների, ճարտարապետության ու տեխնոլոգիաների հետ կապված հետազոտական նախագծերի վրա։

Ինչպե՞ս են նրանք ազդում համացանցի վրա

Ի տարբերություն «IETF»-ի՝ «IRTF»-ը կենտրոնանում է ճարտարագիտության ու ստանդարտացման ավելի երկարատև հետազոտությունների վրա։ «IRTF»-ը ապահովում է համակարգված, պատշաճ, ճարտարապետական առումով կայուն ու ճիշտ ժամանակին արված ներդրումը Համացանցային ճարտարապետության ընդհանուր զարգացման վրա։

 5  Նշանակված անունների և թվերի համացանցային կորպորացիա (ICANN)

ICANN

«ICANN»-ը համակարգում է համացանցային «կոորդինատները» IP հասցեից վեբ հասցե։ Նրանք աշխատում են այն ուղղությամբ, որ կապերի անունները երբեք չկրկնվեն։ Չնայած իրենց ստատուսին՝ որպես շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն, 2011թ․-ին այն 100 միլիոն դոլար արժողություն ուներ։

Ինչպե՞ս են նրանք ազդում համացանցի վրա

«ICANN»-ը պատասխանատու է ճանաչողական համակարգերի տվյալների բազայի մեթոդոլոգիայի և պահպանության համար՝ ապահովելով ցանցի անվտանգ ու կայուն աշխատանքը։ Դրա աշխատանքի մեծ մասը կապված է «Դոմենների անունների գլոբալ համակարգի» հետ։ Առանց դրա մենք չէինք իմանա՝ ով կամ որտեղ ենք մենք համացանցում։

 4  Միջազգային հեռահաղորդակցության միություն (ITU)

international telecommunication union

Միջազգային հեռահաղորդակցության միությունը ՄԱԿ-ի գործակալություններից մեկն է, որը հիմնադրվել է 1865թ․-ին։ Այն 3 բաժիններ ունի, որոնցից յուրաքանչյուրը համակարգում է տարբեր ոլորտներ. ռադիոհաղորդակցություն, ստանդարտացում և զարգացում։

Ինչպե՞ս են նրանք ազդում համացանցի վրա

«ITU»-ը պատասխանատու է տեղեկատվության ու հաղորդակցության տեխնոլոգիաների հետ կապված խնդիրների լուծման համար։ Նրանք կոորդինացնում են Երկրի ու տիեզերքի ռադիո հաճախականությունները, աշխատանքներ տանում արբանյակների տեղադրման միջազգային համագործակցության ու հեռահաղորդակցության ենթակառուցվածքների աշխատանքի բարելավման գործում։ Բացի այդ, նրանք միջազգային ցուցահանդեսներ ու ֆորումներ են կազմակերպում՝ գիտելիքների, գաղափարների ու տեխնոլոգիանների փոխանակման ու զարգացման նպատակով։

 3  Համացանցային հասարակություն (ISoc)

internet society

Համացանցային հասարակությունը շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն է, որը հիմնադրվել է 1992թ․-ին։ Դրա նպատակն է ընդունելի դարձնել, որ համացանցը բոլորի համար է և աշխատանք տանել այս տեսլականը պահպանելու համար։ Դրան ավելի քան 55,000 մարդ ու 130 կազմակերպություներ են անդամագրված։

Ինչպե՞ս են նրանք ազդում համացանցի վրա

«ISoc»-ն ապահովում է, որպեսզի համացանցը լինի թարմ տեղեկատվությամբ սովորելու հարթակ։ Նրանք իրենց գործունեությունն իրականացնում են 3 հիմնական ոլորտներով. ստանդարտներ, հանրային քաղաքականություն և կրթություն։ Նրանք աշխատում են կառավարությունների, կազմակերպությունների և մասնավոր սեկտորների հետ՝ համացանցային քաղաքականության հիմնական արժեքները պահպանելու համար։ «ISoc»-ը փորձում է պահպանել համացանցային ազնվությունը, օրինակ՝ նրանք փորձում են ապահովել, որ «.org» դոմենն օգտագործվի միայն ոչ կոմերցիոն կազմակերպությունների կողմից։

 2  Համացանցի կառավարման ֆորում (IGF)

IGF

Համացանցային կառավարման ֆորումը համախմբում է շահագրգիռ անձանց համացանցային կառավարման քննարկման համար՝ անկախ նրանից՝ նրանք մասնավոր հատված, կառավարություն, թե քաղաքացիական հասարակություն են ներկայացնում։

Ինչպե՞ս է դա ազդում համացանցի վրա

Տարբեր սեմինարներ, կենտրոնացված քննարկումներ, ֆորումներ, դինամիկ կոալիցիոն հանդիպումներ են տեղի ունենում ֆորումի ընթացքում։ Շահառուները քննարկում, փոխանակում ու կիսվում են տեղեկատվությամբ ու փորձով։ Համացանցի կառավարման ֆորումն օգնում է հասկանալ, թե ինչպես կարելի է առավելագույնի հասցնել համացանցի հնարավորություններն ու հաղթահարել խոչընդոտներն ու ռիսկերը, ինչպես նաև լուծումներ գտնել համացանցի սխալ օգտագործման հետ կապված խնդիրները լուծելու նպատակով։ 

 1  Internet service provider (ISP)

ISPs

«ISP»-ը (Համացանցային ծառայություններ մատուցող) կազմակերպություն է, որը համացանցի մուտքի և օգտագործման ծառայություններ է մատուցում։

Կազմակերպության կողմից տրամադրված ծառայությունները ներառում են՝

1. Համացանցային մուտք
2. Համացանցի փոխադրումներ
3. Դոմենների անունների գրանցում
4. Վեբ Հոսթինգ
5. Usenet ծառայություն և այլն։

Не по закону, а по указанию одного человека: «Паст»Хаос в системе образования продолжается: стресс как для учеников, так и для учителей։ «Паст»Наряду с антироссийскими настроениями, работа в российских ВУЗ-ах: «Паст»Аннулирует ли ЦИК регистрацию Никола Пашиняна? «Паст»Выиграй путешествие в Париж с картой Юнибанка Love Is… Учись играя: серия игр по финансовой грамотности совместно с Idram, IDBank и «Новости-Армения»Армянские параармрестлеры завоевали 17 медалей и установили мировой рекорд в БудапештеПрокурор подал в ЦИК ходатайство о разрешении на возбуждение уголовного дела в отношении ТеванянаЧетыре Вардапета станут епископамиUcom и Инновационный центр Microsoft запускают совместную образовательную программу по кибербезопасностиНационально-гражданское объединение «АйаКве» выступило со срочным заявлениемРИА Новости: Армения лишится 90% доходов от экспорта цветов, если потеряет российский рынокВо Франции заявили, что допрасходы из-за ситуации с Ираном превысили €6 млрдЭксперты предупреждают: разрыв с ЕАЭС может привести Армению к кризису Юниспорт – обладатель Кубка Армении по футзалуВкус отвержения: «Паст»Лето начинается с холодного кофе, особенно если он приносит бонусы: Idram&IDBank Какое решение примут в ЕАЭС по вопросу Армении? «Паст»ВТБ (Армения) улучшает условия по кредитам под залог недвижимости Что ждёт тех, кто скрывает преступления, после смены власти? «Паст»Экономический рост Армении во многом обусловлен членством в ЕАЭС: РПА за развитие союзнических отношений с РФ как в рамках ЕАЭС,так и в двустороннем формате.Эдуард ШармазановДоказательств нет: шестерых россиян держат за решеткой в Армении по абсурдному обвинению в шпионаже Трамп: под бальным залом Белого дома строят шестиэтажный бункер с госпиталемFT назвала Меркель и Драги кандидатами на роль переговорщика ЕС с РоссиейБудущее Армении начинается с твоего участия в выборах Генрих Мхитарян намерен продолжить карьеруTeam Holding объявляет о начале третьего заключительного этапа размещения долларовых облигаций; размещение осуществляет Freedom Broker Armenia ЕК завершила переговоры о выделении Украине в середине июня €3,2 млрдЮнибанк запустил биометрическую идентификацию в приложении UNIMobile Аэропорт Вильнюса остановил работу из-за объявления воздушной тревогиЗахарова назвала цинизмом обвинения Запада в том, что РФ «ведут кампанию» против ПашинянаКамо Айрапетян дал интервью о парламентских выборах в Армении «Юниспорт» вышел в финалы Кубка Армении по футзалу и Премьер-лиги Армении Запах поражения: «Паст»Для разгрузки дорожного движения в Ереване Самвел Карапетян обсуждает необходимость строительства кольцевой автомобильной дороги и 9 новых станций метро: «Паст»Для власти закона не существует։ «Паст»IDBank — стратегический партнёр «Women in Leadership Forum & Awards 2026»Юнибанк запустил онлайн-оформление зарплатных картПри поддержке Ucom в Армении прошла региональная гонка FPV-дронов Западной АзииВыборы или плебисцит по сдаче Армении? МИД Ирана призвал ближневосточные страны извлечь уроки из последних событийYomiuri: Япония развернет беспилотники с радарами для наблюдения в Тихом океанеСпецпосланник США по Гренландии Джефф Лэндри прибыл в столицу острова НуукFT: энергокризис из-за конфликта на Ближнем Востоке вступает в новую фазуРубен Варданян выдвинут на Премию имени Вацлава Гавела в области прав человека 2026 годаТотально используя административный ресурс, он «ненавидит» административный ресурс? «Паст»Почему он всё больше демонстрирует нервозное поведение. «Паст»Идеологическая подготовка нового давления на Армению. «Паст»Юнибанк предлагает оформить карты со скидкой 50% в выходные дниАрагчи: Иран гарантирует всем безопасный проход через Ормуз после окончания войны