Երեխան պետք է ապրի ընտանիքում. ընտանիքների քայքայման դեմ պայքարում է «Երեխաների աջակցության կենտրոնը»

Հայ օգնության ֆոնդի «Երեխաների աջակցության կենտրոն» հիմնադրամում երեխաները հայտնվում են ամենատարբեր պատճառներով: Հիմնականում` ապաստան չունենալու, մայրերի` գիշերային աշխատանք ունենալու, կազմալուծված, ամուսնալուծության շեմին գտնվող ընտանիքների, ծնողների հոգեկան խնդիրների, երեխայի վարքային ու հոգեկան դժվարությունների հետևանքով և այդպես շարունակ: Կենտրոնում երեխաները մնում են միջինում 40 օր: Հիմա այնտեղ 16 երեխա կա՝ հիմնականում մինչև 7 տարեկան փոքրիկներ, ևս 30-ը հսկողության տակ են:

«Երեխաները բախվում են բազմաթիվ դժվարությունների, սակայն հոգեբաններն ու սոցիալական աշխատողն օգնում են դրանք հաղթահարել: Հաճախ սովորական կենցաղավարությունը նրանց տրված չի լինում, սակայն այդ հմտությունները ձեռք բերելը շատ ավելի քիչ ժամանակ է պահանջում, քան հոգեբանական տրավմաները հաղթահարելը»,- «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում նշեց Հայ օգնության ֆոնդի «Երեխաների աջակցության կենտրոն» հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Միրա Անտոնյանը: «Այն դեպքերում, երբ մայրերը երեխայի հետ հոգեպես կապվածու թյան վերջին թելերը կտրած են գալիս, մենք չենք դադարում ջանքեր գործադրել, մինչև չհամոզվենք, որ հարաբերությունները վերականգնելու տարբերակ չկա»,- նշում է  Անտոնյանը: Եթե ծնողները խուսափում են երեխաների հետ հանդիպումներից, կենտրոնը ոստիկանների օգնությամբ ծնողներին պարտադիր գտնում և համոզում է վերստանձնել պարտականությունները: Դեռահասներն էլ, պատահում է, գիտակցաբար չեն ներում ծնողների դավաճանությունը չեն ցանկանում վերադառնալ հարազատ ընտանիք:

[gallery id= 56961]

«Երեխաների աջակցության կենտրոն»-ի տնօրենը նշեց, որ հիմնադրամի «Բարեկամների խորհրդի» կազմի անդամները՝ արվեստի ու մշակույթի ներկայացուցիչները, շատ ժամանակ են անցկացնում երեխաների հետ, և որոշ դեպքերում կատարում են նաև ֆինանսական ներդրումներ` ընտանիքներին որոշ ժամանակով ապահովելու համար: Կենտրոնը ՄԱԿ-ի Մանկական հիմնադրամի, Save the children-ի ու World vision-ի հետ իրականցնում է ընտանիքների քայքաման դեմ ուղղված մի կարևոր ծրագիր:

Բացի այդ՝ Բերդի տարածաշրջանում Արարատի մարզում գործում են ընտանիքներին աջակցող ծրագրեր: «Մենք օգնում ենք երեք և ավելի երեխա ունեցող ընտանիքներին, որոնց թիվն Արարատի մարզում տարեկան 50 է, իսկ Բերդում վերջին երեք տարվա ընթացքում՝ 350: Դա կրում է կանխարգելման ֆունկցիա, քանի որ ավելի հեշտ է ի սկզբանե թույլ չտալ ընտանիքին կազմալուծվել, քան հետո գործ ունենալ հետևանքների հետ»,- մանրամասնեց Անտոնյանը: Այս ծրագրերն իրակնացվում են բացառապես բարերարերի միջոցներով:

Եթե երեխան, այնուամենայնիվ, չի կարող վերադառնալ ընտանիք, կա լուծման մի քանի տարբերակ: 2005-2009 թթ. անցկացվել է մի պիլոտային ծրագիր, որը 6 տարի ընդմիջումից հետո վերսկսում է իր գործունեությունը. երեխաներին տեղավորում են խնամատար ընտանիքներում, ովքեր որոշակի պատրաստությունից հետո մասնակի ֆինանսական օգնությամբ հյուրընկալում են երեխաներին: Ծրագրի նպատակն է գտնվել երեխաների համար սիրող և ապահով միջավայրում այնքան ժամանակ, մինչև հնարավոր լինի վերադառնալ ընտանիք: Անտոնյանն ուրախությամբ նշեց, որ երեխայի 18 տարեկանը լրանալուց հետո որևէ ընտանիք չի հրաժարվել երեխայից: Բոլորը դարձել են մեկ ընտանիք, արդեն նույնիսկ թոռնիկներ ունեն, իսկ տղաները գնացել են բանակ ու վերադարձել: Եղել է նաև կենսաբանական ընտանիքների հետ վերամիավորման 8 դեպք: Տնօրենի համոզմամբ՝ սա ցանկալի սոցիալական մոդել է, որը երեխայի համար միայն կարճաժամկետ ապահովություն չի դառնում, իսկ Հայաստանում գումար շորթելու նպատակով որևէ երեխա վերցնելու դեպք չի գրանցվել: Մինչ օրս խնամատար ընտանիքները վերցրել են 30 երեխա, և այժմ ծրագիրը գործում է 4 մարզում` Սյունիք, Լոռի, Արարատ, Երևան:

Անտոնյանը չի թաքցնում, որ եղել են նաև ձախողումներ. ընտանիք վերադառնալուց հետո երեխաները կրկին ենթարկվել են բռնության, ցանկացել են վերադառնալ կենտրոն: «Այդպիսի դեպքերում մենք հոգ ենք տանում,  որպեսզի երեխան որևէ արհեստ սովորի կամ ընդունվի աշխատանքի, որտեղ շատ փորձ ու խորը գիտելիքներ չեն պահանջվում»,- եզրափակեց նա: