Թող Հայաստանում բոլոր գործազուրկները լինեն ձրիակերները. կառավարման փորձագետը՝ պետական կրճատումների մասին

Past.am-ի զրուցակիցն է կառավարման փորձագետ Հարություն Մեսրոբյանը:

 

-Կառավարությունը որոշեց կրճատել ծառայողական ավտոմեքենաների թիվը: Որքանո՞վ դա կազդի կառավարման արդյունավետության վրա:

 

-Ցանկացած արդյունավետություն պարզելու համար, եթե բիզնես իմաստով ենք նայում, եկամուտների թվից պետք է հանեք ծախսերի թիվը: Եթե մենք նայում ենք պետական կառավարման իմաստով, ապա պետք է հնարավորինս քիչ ծախսերով հասնել հնարավորինս շատ պետական խնդիրների լուծման: Այս դեպքում ծախսերը կկրճատվեն, բայց դա դեռ չի նշանակում, որ ավելի արդյունավետ է լինելու պետական կառավարումը:

 

-Սոցիալական դժգոհություններ առաջ չե՞ն գա՝ ծառայողական մեքենաների վարորդների գործազուրկ մնալու հետ կապված:

 

-Դա տարածված մտահոգություն է: Ես ավելի շատ մեթոդական իմաստով ասեմ: Թող Հայաստանում բոլոր գործազուրկները լինեն ձրիակերները: Հիմա ես դեռ վարորդների մասին չեմ խոսում: Դա շատ բնական կլինի, երբ ձրիակերը, որը չի աշխատում, դրա դիմաց չվարձատրվի:

 

Իսկ մեզ մոտ շատերը չեն աշխատում, բայց բյուջեից փող են ստանում: Իսկ վարորդներն ունեն բազմաթիվ տեսական հնարավորություններ, որպեսզի կիրառեն իրենց ունակությունները: Պետք է զարգանա տնտեսությունը, որ նման խնդիրներ չառաջանան: Մարդու վերամասնագիտավորման համար կստեղծվեն նոր հնարավորություններ, եթե տնտեսությունը լինի զարգացած: Դա պետք է լինի համալիր ծրագիր:

 

-Չինովնիկների կրճատում նույնպես նախատեսվում է: Այս դեպքում կոռուպցիայի, հովանավորչության վտանգներ չկա՞ն: Օրինակ՝ կարող են խնամի, ծանոթ, բարեկամներին թողնել պաշտոնում, իսկ այլ աշխատողը կարող է կրճատման տակ ընկնել:

 

-25 տարի է՝ մեր համակարգը միտված է բացասական ընտրասերմանը, դա կակոկրատական (անարժանների իշխանություն) համակարգ է, այլ ոչ թե մերիտոկրատական (արժանիների իշխանություն): Դա, իհարկե, չի նշանակում, որ պետական կառավարման համակարգում չկան արժանիները: Բայց արժանիները կարիերա անելու համար ավելի դժվար պայմաններում են, քան թե անարժանները: Երբ աշխատողների քանակն ավելանում է, այդ ժամանակ ավելի անարժանները լցվում են պետական կառավարման համակարգ: Նաև վտանգ կա, որ կրճատումների ժամանակ ավելի շատ խնդիրներ կունենան հենց արժանիները: Պետք փոխել ամբողջ կառավարման փիլիսոփայությունը:

 

-Կառավարության քայլերի պատճառը պատերա՞զմն է:

 

-Ով, ինչ ուզում է ասել, բայց քառօրյա պատերազմն առաջին անգամ մի հետաքրքիր, ֆենոմենալ երևույթ առաջ քաշեց: Ժողովուրդն առաջին անգամ շատ լուրջ տեսավ, որ պետության ներքին խնդիրները լուրջ վտանգ են արտաքին քաղաքական խնդիրներին: Սկսվեց ներքին կառավարման համակարգի նկատմամբ արդարացի դժգոհություն: Տարբեր մակարդակի կառավարիչները զգում են դա, չեն կարող չզգալ: Այս ջղաձիգ շարժումները՝ կրճատում և այլն, հենց դրա հետևանքն են, որովհետև 25 տարի՝ բոլորը միայն հերթապահ խոսքեր էին ասում: Իսկ հիմա նրանք հասկացան, որ վիճակը կարող է բերել ներքին պայթյունի: Սա նոր իրավիճակ է:

 

-Իսկ կոռուպցիայի դեմ պայքարի իրական կամք տեսանելի՞ է:

 

-Ցավոք սրտի, դա չի կարող լինել: Այս տարիներին պետական կառավարման համակարգում այսպես կոչված «էլիտան» չի փոխվել: Կապ չունի՝ խոսքն իշխանակա՞ն, թե՞ ընդդիմադիր թևի մասին է: 25 տարի՝ բոլորը կա՛մ իշխանություն են, կա՛մ էլ ընդդիմադիր: Կոպիտ ասած՝ բոլորի պոչերը բոլորի տակ են, այսինքն՝ նրանք փոխկապակցված են, բանկային լեզվով ասած՝ աֆիլյացիա: Աֆիլյացիան հենց փոխկապակցվածությունն է: Բանկային համակարգում դա շատ վտանգավոր երևույթ է դիտարկվում:

 

Դա այնքան վտանգավոր է, որ կարող է ամբողջ բանկային համակարգը գետնով տալ: Պետական կառավարման համակարգում սա բացառություն չէ: Քանի որ մեր էլիտայում որակական իմաստով նոր արյուն ներարկված չէ, եղածները փոխկապակցված են մնալու: Կրկնում եմ՝ խոսքը և՛ իշխանական, և՛ ընդդիմադիր հատվածի մասին է: Թող ոչ մի ընդդիմադիր չկարծի, թե խնդիրը միայն իշխանության դաշտում է:

 

Հարցազրույցը՝ Լևոն Փանոսյանի

 

 

Կիսվել