ԵՏՄ-ից՝ Հայաստանի բյուջեին 17,6 մլդ դրամ

Հայաստանի Հանրապետության` Եվրասիական տնտեսական միության կազմում ընդգրկվելու պայմանավորվածություններից մեկը միացյալ մաքսային տարածքում իրականացված մաքսատուրքերի և մաքսային վճարների համատեղ տնօրինումն էր: Ըստ այդ պայմանավորվածության՝ Հայաստանի Հանրապետությանը բաժին էր հասնելու հավաքագրված գումարների 1,13 %-ը: Այս տոկոսային կետը որոշվել էր՝ հաշվի առնելով բնակչության թվաքանակը և տնտեսական կարողությունները:

2013 թվականին Մաքսային միության այն ժամանակվա անդամ պետությունները՝ Ռուսաստանը, Բելառուսը և Ղազախստանը, միասին հավաքագրել էին 26 մլրդ դոլարի մաքսատուրք, և անդամակցությունից հետո մենք ակնկալում էինք ստանալ այս մեր մասնաբաժինը, որը 2013 թվականի հաշվարկով կկազմեր շուրջ 294 միլիոն դոլար:

Սակայն 2015 թվականն անցավ բավականին խոշոր տնտեսական դժվարություների միջով, որի արդյունքում զգալի կրճատվեց նաև մաքսային հավաքագրումների ցուցանիշը: 2015 թվականի արդյունքներով՝ ԵՏՄ-ում հավաքագրվել է նախատեսվածից շուրջ 10 անգամ պակաս մաքսատուրք, որը գումարային տեսքով կազմել է շուրջ 3,3 միլիարդ դոլար: Համաձայն պայմանավորվածության՝ այս գումարի 113 %-ը բաժին է հասել մեր երկրին, և փոխանցվել ՀՀ բյուջեին: Դրամային արտահայտությամբ այն հավասար է 17,6 մլրդ դրամի կամ շուրջ 37 մլն դոլարի:

Սրանից բացի՝ մեր երկրի մաքսային ծառայության կողմից հավաքագրվել է ևս 43,9 մլրդ դրամի մաքսատուրք: Այսպիսով, այս 2 ցուցանիշների հանրագումարից ակնհայտ է դառնում բյուջեի՝ մաքսատուրքերից եկամուտներ բաժնի ընդհանուր ծավալը, որը կազմում է 61.5 մլրդ դրամ: Այս ցուցանիշը բյուջեի ընդհանուր եկամուտների շուրջ 5.8%-ն է:

Հուսանք, որ առաջիկա տարիներին կբարելավվի միության կողմից հավաքագրվող մաքսատուրքերի վիճակը, և մեր երկիրը կստանա ակնկալվող եկամուտները, ինչը լուրջ խթան կլինի բյուջեի առանց այն էլ ծանր բեռը թեթևացնելու հարցում:

Հայկ Բեջանյան

Տնտեսագետ, Past.am վերլուծաբան