Արցախի սպարտական իրականությունը և աթենական տեսլականը
БЛОГ
Կոնստանտին Տեր-Նակալյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.
Հին Հունաստանի պատմության թերևս ամենադրամատիկ դրվագը Աթենքի և Սպարտայիգլխավորած պոլիսների միությունների դիմակայությունն էր։ Պատմության մեջ այդ կոնֆլիկտները հայտնի են որպես Պելապոնեսյան պատերազմներ։ Այդպիսի պատերազմները մի քանիսն էին ու ընթանում էին փոփոխական հաջողություններով, բայց դրանք սոսկ պատերազմներ չէին՝ տարբեր հունական պոլիսների միջև։ Այդ պատերազմները աշխարհայացքների ու քաղաքակրթական մոդելների միջև էին․ մի կողմից բացարձակ միլիտարիզացված սպարտական մոդելն էր, մյուս կողմից ավելի համակողմանի զարգացած ու բալանսավորված աթենական մոդելն էր։
Պատերազմներն ընթանում էին փոփոխական հաջողությամբ, բայց, պատմության մեջ շատ չխորոնալով, ասեմ․ թեև Սպարտան հիմնականում հաղթում էր առանձին ճակատամարտերում ու հերթական պատերազմներում և անգամ գրավեց հենց Աթենքը, բայց, ի վերջո, Սպարտան պարտվեց և դուրս մղվեց հիմնական դերակատարի իր ավանդական դիրքերից։ Սպարտական հասարակության մոդելի խնդիրը միակն էր․ Սպարտան չուներ այնքան մարդկային ռեսուրս, որ դինամիկ լրացներ իր կորուստները, և դրա հատընտիր զինվորների թիվը նվազում էր ամեն ճակատամարտից հետո՝ անախ նրանից՝ հաղթո՞ւմ էին սպարտացիները, թե՞ պարտվում։ Ու մի գեղեցիկ օր պարզվեց, որ Սպարտան պարզապես չունի բավարար քանակով բնակչություն, որպեսզի դիմակայի իր ախոյաններին, իսկ Աթենքը, որը ոչ պակաս մարտական ու ոչ մարտական կորուստներ էր կրում այդ պատերազմներում, այդուհանդերձ կարողանում էր լրացնել իր կորուստները և հզորացնել իր դիրքերը։
Վերադառնանք մեր օրեր։ Ունենք մերօրյա Սպարտա՝ ի դեմս Արցախի։ Հայաստանի այս մասը նույնքան միլիտարիզացված է, որքան պատմական Սպարտան ու չափազանցություն չի լինի, եթե ասենք, որ Արցախը գոյատևում է հիմնականում բանակի ու բանակին կից ենթակառուցվածքների շնորհիվ։ Հարցը միայն ֆինանսական-նյութկան կողմում չէ։ Մարդիկ ծնվում ու մահանում են պերմանենտ պատերազմի պայմաններում, գոյատևում են պատերազմող պետության տրամաբանությունում և իրենց կյանքը հիմնականում դասավորում են այս պարադիգմայում։
Լա՞վ է արդյոք սա։ Չգիտեմ։ Մի կողմից՝ պերմանենտ պատերազմի պայմաններում այլ կերպ անհնար է։ Սակայն մյուս կողմից, աչքներիս տակ ունենք Սպարտայի պատմական դասը, երբ ինչ որ մի պահ՝ 1 կամ 11 պատերազմներից հետո, 10 կամ 100 ճակատամարտերից հետո, էլ բավարար քանակով զինվոր չես ունենում, որովետև բնակչությունը չի կարողանում վերարտադրվել միլիտարիզացված հասարակությունում բավարար արագությամբ։
Ու սա ստեղծում է օրվա հրամայական՝ Սպարտական իրականությունից՝ Աթենական տեսլականի անցնելու մեխանիզմների վերաբերյալ։ Դա չի նշանակում զգոնություն թուլացնել։ Բնավ։ Դա պարզապես նշանակում է մեխանիզմների ու ենթակառուցվածքների կայացում, որոնց առկայության պարագայում Արցախի հայի համար այլընտրանքը բանակի ու անորոշության/արտագաղթի մեջ չի լինի։ Արցախի հային հիմա զենքից ու տուշոնկայից ոչ պակաս պետք է հենց այդ ալընտրանքը։ Արցախին ու մնացյալ Հայաստանին պետք է զինվոր՝ լավ զինված ու մշտապես զգոն, բայց լավ զինված ու մշտապես զգոն զինվոր չի լինում մի տեղ, որտեղ թիկունքում անորոշությունն է ու չարաբաստիկ «գաղջը», բայց այդ մասին՝ հաջորդիվ։
Движение «Нет “Западному Азербайджану”» организовало конференцию на тему: «Модели мира: гарантированный мир или “Западный Азербайджан”?»
Катар предупредил о мировом кризисе и росте нефти до $150
Стрельба на проспекте Баграмяна Еревана: Услышали звуки, выглянули в окно – никого не увидели
Альберт Паремузян – двукратный призер первенства России по джиу-джитсу
Иран заявил, что заранее предупредил страны Ближнего Востока, что базы США станут мишенями
Нарек Карапетян: Мы создадим для сельчан пункты закупки по всей Армении
Азербайджан вывел воинские части на боевые позиции
Новая акция в Yerevan Mall в преддверии 8 марта: Idram&IDBank
UBPay и MoneyTO запустили переводы из Армении в Великобританию
К весенним праздникам Ucom предлагает пакеты Unity на специальных условиях
Начали перегружать суды с еще большей силой: «Паст»
Армения в центре внимания авторитетного американского издания։ «Паст»
Власти готовятся «нарисовать» цифры опросов: «Паст»
Америабанк стал первой армянской компанией, включённой в список 100 крупнейших компаний Лондонской фондовой биржи, в составе Lion Finance Group
Сурен Суренянц: «Не усилим границы с Ираном - впустим 30 миллионов азербайджанцев»
Они хотят, чтобы мы исчезли․ Сурен Суренянц
IDBank расширяет преимущества путешествий для обладателей премиальных карт
Бесплатные звонки и SMS-сообщения от Ucom для абонентов, находящихся на Ближнем Востоке
На пограничном пропускном пункте Армения – Иран километровые очереди из грузовиков
Махмуд Ахмадинежад жив – телеграм-канал Colonelcassad
Азербайджанцы построили укрытия вблизи границы, чтобы контролировать наши села — Арман Татоян
Депутаты парламента Армении одобрили ряд законодательных поправок к действующим законам
Иран сообщил о поражении американского эсминца
Срочная пресс-конференция Армана Татояна по вопросам безопасности
Израиль собирается нанести удары по 16 селам и городам Ливана
В Иране сообщили, что церемония прощания с Хаменеи начнется сегодня
Карта Love Is… от Юнибанка — культовый дизайн и путешествие на двоих в Париж
«Табу» исторической памяти: «Паст»
Начало политической консолидации: cовместная заявка «Крыльев единства» и «АйаКве»: «Паст»
Рейтинг сравняется с землей, нужно спасти: «Паст»
Все это является примерами избирательных взяток: «Паст»
От полученных ранений скончалась также супруга покойного Верховного лидера Ирана Хаменеи
Архимандрит армянской церкви: Армян среди жертв в Иерусалиме нет
День благодарности для клиентов в филиале в Эчмиадзин: IDBank
Посол Ирана: Мы уважаем подход Армении по диверсификации
Франция выразила «готовность защищать государства Персидского залива от Ирана»
СК: В Армении арестовали обвиняемого в убийстве военнослужащего Нарека Акопяна
Участники инкубационной программы Ucom Fellowship посетили Ucom
Соболезнование лидера Движения «Всеармянский фронт», генерал-майора Аршака Карапетяна
Поражение было следствием системы управления. «Паст»
Шеф, ЕС деньги не отдал. «Паст»
Как воздух и вода необходима новая программа прослушивания. «Паст»
Растущий рейтинг Карапетяна может заставить систему пересмотреть правила игры. «Паст»
«Загадка» АНИФ: что раскрывают официальные цифры. «Паст»
Смена власти, реальная возможность выбора, оздоровление политического поля: формируется новый оппозиционный полюс. «Паст»
Частные лица и компании из любой точки мира – всегда желанные клиенты
Архиепископ Хажак Парсамян: Позиция Патриарха Саакa всегда чёткая: он поддерживает Верховного Патриарха 
Доверие и глобальный охват
Арсен Торосян и Рафаэль Бенитес обсудили направления развития сотрудничества с Советом Европы
GlobalSource: Ядерный выбор Армении сопряжен с серьезными долговыми рисками 
