Ереван, 31.Март.2026,
00
:
00
ВАЖНО


5 հոգեբանական էֆեկտներ, որոնք ազդում են մեր պահվածքի վրա

ЛАЙФ

Ձեզ ենք ներկայացնում մի քանի հետաքրքիր հոգեբանական փաստեր, որոնք ազդում են մեր պահվածքի վրա:

  1. Ձեզ ավելի շատ կհավանեն, եթե դուք իդեալական չլինեք

    Պրատֆալի էֆեկտի համաձայն՝ սխալներ գործելը մարդուն գրավիչ է դարձնում: Այն մարդիկ, ովքեր երբեք սխալներ չեն գործում, մարդկանց կողմից ավելի քիչ գրավիչ են համարվում, քան երբեմն սխալներ գործողները: Այս տեսությունն ուսումնասիրվել է հոգեբան Էլլիոտ Արոնսոնի կողմից: Իր թեստի մեջ նա մասնակիցներին խնդրել է մի քանի ձայնագրություններ լսել, որտեղ մարդիկ հարցերի են պատասխանում: Ձայնագրություններից մեկում խոսողը սուրճով լի բաժակը վայր է գցում, և երբ թեստի մասնակիցներին խնդրում են ընտրել այն ձայնագրությունը, որն իրենց դուր է եկել, նրանց մեծամասնությունն ընտրում է այն ձայնագրությունը, որտեղ հարցերին պատասխանողը սուրճի բաժակը վայր է գցում:

Ուստի Պրատիֆալի էֆեկտը մեզ սովորեցնում է, որ երբեմն սխալներ գործելլը ոչ միայն վատ չէ, այլ նաև կարող է մեզ օգուտ բերել:

  1. Մեծ սպասելիքները կբերեն ավելի լավ ձեռքբերումների

    Պիգմալիոնի էֆեկտ կոչվող այս տեսությունը առաջին անգամ փորձարկվել է հոգեբան Ռոբերտ Ռոզենթհալի կողմից: Ռոզենթհալը առաջին և երկրորդ դասարանցիներին թեստ է տվել, որի համար նրանք գնահատականներ էին ստանալու և ապա նա ուսուցիչներին ստիպել է հավատալ, որ որոշ աշակերտներ ավելի ընդունակ են, քան մյուսները: Իրականում Ռոզենթհալը ընտրել էր պատահական աշակերտների՝ անկախ նրանց IQ թեստերի արդյունքների: Տարվա վերջում, երբ աշակերտներին կրկին թեստ էին տվել, ավելի «ընդունակ» համարվող աշակերտները իրականում ավելի շատ էին առաջադիմել, քան նրանց համադասարանցիները: Ի՞նչն էր սրա պատճառը: Հետագայում թեստերը ցույց տվեցին, որ ուսուցիչները ենթագիտակցորեն ավելի շատ հնարավորություններ և ուշադրություն տրամադրել էին հենց այն երեխաներին, որոնց Ռոզենթհալը ավելի ընդունակ էր համարել: Հենց այդ պատճառով այդ խմբի երեխաներից սպասելիքներն ավելի շատ էին և հենց այդ սպասելիքներն էլ ստեղծել էին իրականությունը:

  2. Ինչքան շատ ընտրության հնարավորություն ունենք, այնքան ավելի քիչ ենք բավարարված մեր որոշումներով

    Երբևէ եղե՞լ եք զղջացող գնորդի դերում: Եթե այո՝ ուրեմն ձեզ ծանոթ է ընտրության պարադոքսի էֆեկտը: Նույնիսկ եթե տարբեր ընտրությունների մեջ մեր որոշումը ամենաճիշտն է, մենք ամենայն հավանականությամբ ավելի քիչ բավարարված և քիչ երջանիկ կլինենք մեր որոշմամբ: Անշուշտ՝ այս իրավիճակը ձեզ ծանոթ է: Այս իրավիճակի միակ լուծումը կարող է լինել հետևյալը. Ինքներդ ձեզ ավելի քիչ ընտրություններ տվեք, կենտրոնացեք միայն այն բաների վրա, որոնք ձեզ երջանիկ են դարձնում: Եվ վերջապես՝ արեք այն, ինչը ձեր կյանքին իմաստ է հաղորդում:

  3. Ինչքան շատ մարդիկ են տեսնում կարիքավոր մարդու, այնքան ավելի քիչ են օգնում նրան

Հետազոտողները սա անվանում են «պատասխանատվության շփոթմունք»: Սա այն իրավիճակն է, երբ մարդիկ ավելի քիչ պատասխանատու են իրենց զգում, երբ իրենց կողքին այլ մարդիկ կան: Իրականում՝ մարդուն օգնելու հավանականությունը կախված է, թե քանի մարդ կա տվյալ պահին այդ վայրում: Ուրեմն եթե դուք օգնության կարիք ունեք, մի փնտրեք այն ամբոխի մեջ:

Դիտորդի էֆեկտը ուսումնասիրվել է հոգեբաններ Բիբբ Լատանեի և Ջոն Դարլիի կողմից: Ըստ հետազոտության մարդկանց 85%-ը օգնության ձեռք էր մեկնում խեղդվող մարդուն, երբ տվյալ պահին միայնակ էին, իսկ միայնակ չլինելու դեպքում նրանց 65%-ն էր օգնության հասնում: Ավելին՝ եթե մարդու կողքին ևս չորս հոգի կային օգնելու հավանականությունը իջնում էր 31%-ով:

  1. Ձեր սխալներն այնքան էլ նկատելի չեն, որքան, որ դուք եք մտածում

    Մեր՝ անվերջ սխալներ գործելու զգացումը մեր մտքերի արդյունքն է, և այն չի համապատասխանում իրականությանը: Ըստ լուսարձակի էֆեկտի՝ մարդիկ այնքան շատ չեն ուշադրություն դարձնում մեր սխալներին, որքան մենք:

Իրականում մեզ թվում է, թե մենք միշտ լուսարձակի լույսի տակ ենք, և մեզ բոլորը նկատում են: Սակայն իրականում դա այդպես չէ: Սա գիտակցելով մենք կարող ենք ավելի ինքնավստահ դառնալ և հանգիստ զգալ:

Ուստի մյուս անգամ եթե որևէ սխալ եք գործում, կարող եք հանգիստ լինել, քանի որ դրա ազդեցությունը շատ ավելի փոքր է, քան դուք կարծում եք:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը:

Ким Кардашьян выставила на благотворительный аукцион одежду из сериала «Все честно»IDBank представил специальное предложение на TOON EXPO 2026Армянский самбист Карен Саргсян завоевал золото «Кубка основоположников самбо 2026» в МосквеМеждународная конференция FINTECH360 соберет в Ереване 500 участниковЕАЭС хочет, чтобы Армения активнее участвовала в кооперации с другими странами ЕАЭС – ОверчукПредставители омбудсмена встретились с задержанными после инцидента в ЕреванеВ Большом театре в Москве прошла премьера оперы Верди «Отелло»: в главной партии выступил Ованнес АйвазянПри поддержке Ucom в Вагаршапате состоялся региональный молодежный форум «ДемАрДем: Диалог поколений»МИД Ирана: Зеленский пытается обобрать страны Ближнего Востока В поисках Защитника ДемократииThe Hill: свыше ста миллионов американцев уверены, что застанут апокалипсисИран грозит ударами по университетам США и Израиля в регионеReuters: Турция, Египет и Саудовская Аравия хотят создать консорциум по нефтиАмериканский университет Армении перешел на дистанционное обучение Как за одну ночь становятся «независимыми»? «Паст»Примитивный, устаревший пропагандистский «трюк»: «Паст»Привилегированное правосудие? Когда закон не одинаков для всех: «Паст»Сходство с вождем, ставшее судьбой: Георгий СаакянАрмянская пара — в топ-8 ЧМ-2026 с лучшим результатом в карьереПризнание на высшем уровне: Тамара Варданян получила Благодарность Президента Российской ФедерацииМинистры иностранных дел Ирана и России провели переговоры«“Западный Азербайджан”: экспансия под прикрытием возвращения» «От Ватикана до политики экспансии: истоки проекта “Западный Азербайджан”» Скончался видный государственный деятель Армении Левон СаакянMWM: Израиль потерял 21 танк за день, это самые масштабные потери за 40 летВ Румынии прогнозируют рост цен на хлеб на 35% из-за конфликта вокруг ИранаВ ООН опасаются дальнейшей эскалации на Ближнем ВостокеВ Польше ввели пособие для алкоголиковWSJ: восстановление техники США после ударов Ирана может стоить $1,4-2,9 млрдСледующее заседание Евразийского межправсовета пройдет 6-7 августаУниверситеты США возвращают устные экзамены из-за искусственного интеллектаUnity от Ucom — лучшая фиксированная сеть в Армении Исаагулян: идею «Западного Азербайджана» Алиеву предложил Пашинян 1% idcoin в рамках TOON EXPO 2026 от IDBankОлимпийский спорт должен объединять, а не становиться ареной политических кампаний Эксперт: угроза Пашиняна о войне показывает качество того мира, который он якобы строит Еще одно предвыборное «видение», необходимость в котором год назад «отсутствовала»: «Паст»Анекдот бывшего министра обороны об «оружии Никола»: «Паст»60 миллионов долларов США: Америабанк присоединился к финансированию строительства дата-центра ИИ Firebird в Армении Народ — с Церковью: в поддержку Святого Эчмиадзина петиция за рекордно короткое время собрала 50 000 подписей: «Паст»От «возвращения миллиона» к репарациям: требования Баку ужесточаются, Ереван — молчит. Нахапетян Курс финансовой грамотности в ЕГУ: Idram и IDBankЭксперт из Ирана заявил о возможной операции против ОАЭ и Бахрейна в случае наземного вторжения СШАПлан ликвидации Армении. Что скрывается за термином «Западный Азербайджан»?Армянские фигуристы Карина Акопова и Никита РахманинThe Telegraph: Президент Германии сравнил Трампа с ПутинымЭкс-омбудсмен Армении назвал поведение Пашиняна поведением человека, лишенного мужской честиСаакашвили заявил о «рейдерском захвате» Грузинской церквиЦены на нефть упали более чем на 4% Американское издание The San Diego Union-Tribune опубликовало большой материал об Армении