Մշակութային մառազմի ելևէջները
АНАЛИТИКА
Կյանքի կենսական խնդիրների լուծման կարոտ հասարակություններում մշակույթը գրեթե միշտ ստորադասվում է: Սակայն, մյուս կողմից, իրական արժեքներ շատ հաճախ ստեղծվում են հենց ճգնաժամային իրավիճակներում: Հայաստանյան իրականության մեջ մշակույթի վերաբերյալ քննարկումները չեն անցնում այս կամ այն հուշարձանը հանդիսավոր արարողությունների համար վարձով տալու կամ հերթական պատմական շենքն ավերելու շեմից: Տողերիս հեղինակի կարծիքով՝ մշակույթն առավել ու լայն ընդգրկուն դաշտ է, քան ինչ-որ ռաբիզը կամ պատմական հուշարձանը: Հակառակ դիտանկյունից, մշակույթը նաև ինքնազսպման մեխանիզմ է, հասարակական հարաբերությունների նորմերի ամբողջություն և հումանիտար բավարարվածության միջոց: Հարդյունս ̀ բարեկիրթ քաղաքացի ունենալու սկզբունք:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հասարակական լայն ընկալումները սահմանափակվում են մշակույթի միայն նեղ կիրառման ասպետկում, ուստի ժամանակ չենք ծախսի նախորդ կատեգորիաները մանրազնին բացահայտելու ուղղությամբ: Ավելի շատ խոսենք արդի իրավիճակի ու դրա պատասխանատուների մասին:
Այն հանգամանքը, որ ներկայիս նախարարի պաշտոնակատարը չպետք է նորից ղեկավարի այդ ոլորտը, կարծում եմ, մշակույթից քիչ թե շատ հասկացող ցանկացած ոք չի հակադրվի: Ինչո՞վ է հռչակվել նախարարն իր պաշտոնավարման ողջ ընթացքում: Անընդհատ սկանդալներ, այս կամ այն թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարի, երգչախմբի պատասխանատուի, պատմական հուշարձանները հարսանիքների համար վարձակալությամբ տալու և այլ թեմաներով: Դրանք բոլորն ուղղակի կամ անուղղակի առնչվում են նախարարի անվանը: Մամուլում եղան նաև բազմաթիվ հրապարակումներ որոշակի շենքեր սեփականացնելու ու դրանք հետո վարձակալությամբ պետությանը տալու մասին: Մյուս կողմից՝ նաև որևէ քայլ չի արվել, որը կնպաստեր Հայաստանում մշակութային դաշտի կայացմանը: Սա դեռ ամենը չէ, ու շարքն անընդհատ կարելի է շարունակել: Սակայն միայն անձի փոփոխությունով համակարգ փոխել չես կարող: Այդ համակարգը նեխած է բոլոր կողմերից: Եթե հաշվի չառնենք որոշ լուսավոր կետեր, որոնք բացարձակապես կապ չունեն Մշակույթի նախարարության հետ, ապա չենք չափազանցի, եթե ասենք, որ այդ նախարարությունն ընդհանրապես փակել է պետք ու թեթևացնել բյուջեի առանց այն էլ ծանր բեռը: Պարապ հաստիքների բազմությունն այստեղ ակնհայտ է:
Պատմական կենսափորձը ցույց է տվել, որ մշակույթը զարգանում է երկու պարագայում ̀ երբ սահմանափակումները և ճնշումները չափազանց շատ են պետական մեխանիզմի կողմից և երբ ոլորտին տալիս ես ազատություն, այսինքն՝ մշակութաստեղծ անհատը կարողանում է ինքնադրսևորվել: Հայաստանում բացակայում են երկուսն էլ: Հանցավոր անգործության պարագայում կամ միայն սեփական բարեկեցության մասին մտածող իշխանավորների առկայության դեպքում ոլորտը հասել է ողբերգական մինուսի վիճակի: Տուրիզմի հետ ուղղակի կապ ունեցող այս ոլորտում չկա որևէ նորմալ հայեցակարգ, զարգացման ծրագիր, խնդիրները տեսնելու ու գնահատելու, դրանց լուծում տալու ունակություն: Մարզային թանգարաններն ու այլ մշակութային օբյեկտները գտնվում են ծայրահեղ վիճակում: Իհարկե, շատ հաճախ նախարարությունը մեղադրում է մարզպետարաններին, մարզպետարանները՝ նախարարությանը: Ու այս փակ շղթան թվում է, թե վերջ չունի: Այս ամենի գագաթնակետը Հանրային հեռուստատեսությամբ սկսված մի նախագիծ է, որը թերևս չես կարող նկարագրել, զի հայերենում չկան այդքան բարեկիրթ բառեր սեփական նողկանքն արտահայտելու համար:
Միգուցե, այս ամենն արվում է հետևողականորեն տգետ հանրույթ բուծելու ու մշակութապես խեղված վարքագծով դեռահասներ ունենալու մղումո՞վ: Չի բացառվում: Բայց, մյուս կողմից, այս ամենը հանցագործություն է մի ողջ հասարակության նկատմամբ, հասարակության, որին եթե հարցնես, ապա կներկայանա որպես ամենամշակութաստեղծ ազգ, բայց եթե նայենք վերջին 30 տարիների կտրվածքով, գրեթե բոլոր ոլորտներում որևէ արժեք չի տվել:
Այս ոլորտը, առավել քան որևէ այլ ոլորտ, ունի խստիվ վիրահատական միջամտության կարիք՝ սկսած նախարարին փոխելուց և ընդհանրապես նրան «մշակույթ» բառն արտաբերելու իրավունքից զրկելուց, վերջացրած ոլորտի կազմակերպման ամենանեղ հարցերի մոտեցումները համակարգելուց:
Կունենա՞ նոր կառավարությունն այդքան քաղաքական կամք, ուրեմն կհաջողի, չի՞ ունենա, կշարունակվի գիտակցությունը բռնության ենթարկելու նույն վիճակը: Ու մենք կշարունակենք եթերներից միայն փնթի սերիալներ տեսնել, դահլիճները կլցնեն մուղամաթի ու ռաբիսի դեմքերը, և միայն Հանրայինից կիմանանք, որ դպրոցական հրեշտակը լինում է «փռչոտ», «չոլկեն առաջ տված», «թաղային լկտի ժարգոնով» եթերում բարբաջող մի «պատանյակ»: Թերևս այսքանը: Բարին ընդ Ձեզ:
Создают хаос, а затем думают, как его преодолеть: «Паст»
Противоположная сторона… антицерковной «реформы»: «Паст»
Ucom предлагает корпоративным клиентам комплексную услугу по построению внутренних сетей
С какой политической силой будет участвовать на выборах «Страна для жизни»? «Паст»
На пути к разрушению церкви «хватается за пену»: «Паст»
Еврокомиссия объявила о мерах по ускорению производства дронов и систем противодействия им
Водитель пострадавшего вследствие камнепада на проспекте Мясникяна автомобиля рассказал, как это было
В Армении начнет работать монетизация YouTube
Суд в Германии приговорил к тюремному сроку гражданина США по делу о шпионаже в пользу Китая
Юнибанк стал членом А-уровня Армяно-британской торгово-промышленной палаты
Зимние приключения продолжаются в Myler: Idram&IDBank
Совет Европы согласился лишить дипломатического иммунитета бывшего генсека в связи с делом Эпштейна
Сила одного драма — общественной организации Матeмик
Учёные впервые исследовали банки Дарвина с помощью уникального лазерного метода без вскрытия
Рубен Варданян: Я представляю армянский народ здесь, на этом суде, не боюсь никакого наказания или решения
Первый трейлер «Дьявол носит Prada 2» — смех, интриги и стиль
Валерий Царукян продолжит карьеру в «Ахмате»
В Москве состоится масштабное шоу скрипача-виртуоза Самвела Айрапетяна
Трамп: Иран поступил бы глупо, если бы не заключил сделку с США
Нетаньяху обсудил в Вашингтоне с Уиткоффом и Кушнером переговоры США с Ираном
К каким ещё мерам прибегнет Пашинян, чтобы сорвать Собрание епископов? «Паст»
Попытаются применить «западный» сценарий в «армянизированном» варианте: «Паст»
В прошлом ЭСА на протяжении многих лет оказывала поддержку Церкви: «Паст»
В Польше создают военный резерв повышенной готовности
SCMP: в Китае обнаружили антитело для борьбы с лихорадкой SFTS
Вновь открылся филиал IDBank «Нор Норк»
Вице-президент США Дж. Д. Вэнс прибыл в резиденцию премьер-министра Республики Армения
Европа пытается вредить взаимодействию России и Закавказья — Лавров
Суд над бывшим премьером Арцаха Рубеном Варданяном в Баку продолжится 10 февраля
ФСБ объявила, что подозреваемые в покушении на замглавы ГРУ Владимира Алексеева признали вину
Маск пообещал защитить любого, кто расскажет правду об Эпштейне
Теперь от чего «расстроены» ГД-вцы? «Паст»
Что показывают просмотры и реакции на пресс-конференцию Роберта Кочаряна? «Паст»
Призовое «братство»... за счет тысяч жертв, лишений и насильственного переселения: «Паст»
WSJ: Иран отказался приостанавливать обогащение урана в ходе переговоров с США
Самый богатый человек в мире признал, что деньги не приносят счастья
Армения – на обложке французского журнала Le Courrier de l’Atlas
Поздравляю Вас с днём рождения, господин генерал. полковник запаса Вооружённых сил РА Артом Симонян
Архиепископ Микаэл Аджапахян отпущен под домашний арест
Давид Хачатрян – чемпион Европы по стрельбе
Глава МТУИ РА и посол Ирана обсудили вопросы сотрудничества
Копыркин: Москва готова к обсуждениям возможности подключения России к проекту «Маршрут Трампа»
Архиепископ Микаэл Аджапахян подал жалобу в ЕСПЧ
В Норвегии начали расследование против экс-премьера из-за досье Эпштейна
Премия за “укрепление братства” или “карт-бланш на геноцид”? Общественность требует отменить присуждение премии Zayed Award Алиеву и Пашиняну
В Армению прибыла большая делегация из США
США рекомендовали своим гражданам покинуть Иран
Новые подробности: на напряжённость между телеком-операторами и платёжно-расчётными организациями откликаются последние: «Паст»
Попытаются «сделать своими» глав общин։ «Паст»
«В поле «прозападников» «рассветы» вовсе не мирные». «Паст» 
