«Սպիտակ օձիքից» մինչև «սև տնտեսություն»
БЛОГ
Արմեն Հովասափյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.
Մի քանի դիտարկում ստվերային տնտեսություն մասին
Ստվերային տնտեսությունը շատ հաճախ անվանում են «Տնտեսություն կառավարության լիազորություններից դուրս», այն ուսումնասիրության առարկա դարձավ 1930-ական թվականներից: Իսկ արդեն 1980-ական թվականներին այս երևույթն ստացավ միջազգային տարածում` դառնալով մի շարք տնտեսագետների հետազոտության առարկան:
Ստվերային տնտեսական գործունեությունը բարդ և բազմակողմանի երևույթ է, որն առկա է ցանկացած սոցիալ-քաղաքական պայմաններում: Այս առումով կարող ենք ասել, որ ստվերային գործունեությունը հանդիսանում է տնտեսական ոլորտում պետական վերահսկողության հետևանք:
Համաձայն մեկ այլ տեսակետի՝ ստվերային գործունեությունը պաշտոնական վիճակագրական մարմիններում չգրանցված և անվերահսկելի գործունեությունն է` ներառյալ արտադրությունը, սպառումը, փոխանակումը և այլն: Այս բոլոր բնորոշումները բնութագրում են ստվերային տնտեսությունը տարբեր կողմերից` միևնույն ժամանակ չհակասելով միմյանց:
Ստվերային տնտեսությունը բաժանվում է երեք մեծ խմբի՝ ոչ պաշտոնական տնտեսություն կամ «սպիտակ օձիք»․ սա օրենքով արգելված գործունեություն է, որը ենթադրում է տնտեսական գործունեության ընթացքում աշխատատեղերի թաքցնում` հանգեցնելով ստեղծված արդյունքի թաքնված վերաբաշխման: Այս գործունեությամբ հիմնականում զբաղվում են «պաշտոնավոր մարդիկ», դրա համար էլ այս տեսակը նաև անվանում են սպիտակ օձիք: Այս գործունեության ընթացքում նոր արտադրանք չի արտադրվում կամ ոչ մի նոր ծառայություն չի մատուցվում։ Ստվերային գործունեությունից ստացված եկամուտն օգտագործում է բնակչության մի խավը`ի հաշիվ մյուսների կորստի: Տնտեսագետների կարծիքով՝ ոչ պաշտոնական գործունեությունը հանդիսանում է ստվերային տնտեսության ամենամեծ հատվածը:
«Ֆիկտիվ կամ գորշ տնտեսություն»․ օրենքով լիազորված, բայց չգրանցված տնտեսական գործունեություն է` կապված ապրանքների արտադրության և իրացման, ինչպես նաև ծառայությունների մատուցման հետ: Այս հատվածում տնտեսվարող սուբյեկտները կա՛մ գիտակցաբար հրաժարվում են պաշտոնական հաշվառումից` ցանկություն չունենալով վճարել հարկեր, կատարել ծախսեր լիազորագրերի ստացման հետ, կա՛մ տվյալ գործունեության հաշվառումը օրենքով նախատեսված չէ:
«Սև տնտեսություն»․ սա օրենքով արգելված ապրանքերի արտադրությունն ու իրացումն է: Սև տնտեսությանն են վերաբերում տնտեսական գործունեության այն բոլոր տեսակները, որոնք բացառված են նորմալ տնտեսական գործունեությունից, քանի որ դրանք համադրելի չեն: Սրան են վերաբերում բռնությունը, կողոպուտը և այլ հանցագործություններ, ինպես նաև ապրանքների արտադրություն, որոնք արգելված են օրենքով (թմրանյութերի շրջանառություն և այլ ավազակություններ):
ՊԵԿ նոր ղեկավարին ներկայացնելիս վարչապետը շեշտված ներկայացնում էր «սպիտակ դաշտում» աշխատող սուբյեկտների պաշտպանության խնդիրը, որն այս փուլում կարևոր է:
Ցավոք, մենք հասել ենք մի կետի, երբ ստվերի դեմ պայքարին զուգահեռ՝ պետք է մեծ ջանքեր թափենք, որպեսզի մեր գործողություններով առավել վատ դրության մեջ չգցենք սպիտակ դաշտում աշխատող բարեխղիճ հարկատուներին:
Власти готовятся «нарисовать» цифры опросов: «Паст»
Америабанк стал первой армянской компанией, включённой в список 100 крупнейших компаний Лондонской фондовой биржи, в составе Lion Finance Group
Сурен Суренянц: «Не усилим границы с Ираном - впустим 30 миллионов азербайджанцев»
Они хотят, чтобы мы исчезли․ Сурен Суренянц
IDBank расширяет преимущества путешествий для обладателей премиальных карт
Бесплатные звонки и SMS-сообщения от Ucom для абонентов, находящихся на Ближнем Востоке
На пограничном пропускном пункте Армения – Иран километровые очереди из грузовиков
Махмуд Ахмадинежад жив – телеграм-канал Colonelcassad
Азербайджанцы построили укрытия вблизи границы, чтобы контролировать наши села — Арман Татоян
Депутаты парламента Армении одобрили ряд законодательных поправок к действующим законам
Иран сообщил о поражении американского эсминца
Срочная пресс-конференция Армана Татояна по вопросам безопасности
Израиль собирается нанести удары по 16 селам и городам Ливана
В Иране сообщили, что церемония прощания с Хаменеи начнется сегодня
Карта Love Is… от Юнибанка — культовый дизайн и путешествие на двоих в Париж
«Табу» исторической памяти: «Паст»
Начало политической консолидации: cовместная заявка «Крыльев единства» и «АйаКве»: «Паст»
Рейтинг сравняется с землей, нужно спасти: «Паст»
Все это является примерами избирательных взяток: «Паст»
От полученных ранений скончалась также супруга покойного Верховного лидера Ирана Хаменеи
Архимандрит армянской церкви: Армян среди жертв в Иерусалиме нет
День благодарности для клиентов в филиале в Эчмиадзин: IDBank
Посол Ирана: Мы уважаем подход Армении по диверсификации
Франция выразила «готовность защищать государства Персидского залива от Ирана»
СК: В Армении арестовали обвиняемого в убийстве военнослужащего Нарека Акопяна
Участники инкубационной программы Ucom Fellowship посетили Ucom
Соболезнование лидера Движения «Всеармянский фронт», генерал-майора Аршака Карапетяна
Поражение было следствием системы управления. «Паст»
Шеф, ЕС деньги не отдал. «Паст»
Как воздух и вода необходима новая программа прослушивания. «Паст»
Растущий рейтинг Карапетяна может заставить систему пересмотреть правила игры. «Паст»
«Загадка» АНИФ: что раскрывают официальные цифры. «Паст»
Смена власти, реальная возможность выбора, оздоровление политического поля: формируется новый оппозиционный полюс. «Паст»
Частные лица и компании из любой точки мира – всегда желанные клиенты
Архиепископ Хажак Парсамян: Позиция Патриарха Саакa всегда чёткая: он поддерживает Верховного Патриарха 
Доверие и глобальный охват
Арсен Торосян и Рафаэль Бенитес обсудили направления развития сотрудничества с Советом Европы
GlobalSource: Ядерный выбор Армении сопряжен с серьезными долговыми рисками
Выбираем лучшие подарки к 8 Марта и оплачиваем через приложение Idram&IDBank
В Гюмри из супермаркета «Вива» в медцентр «Гюмри» доставлено тело 65-летней женщины
Автодекларирование и новые исключения в Армении: что можно не указывать в налоговой отчетности
КГД Армении— о видах и порогах не подлежащих декларированию необлагаемых налогом доходов
В Грузии временно закрыли дорогу, ведущую к границе с Арменией
Весеннее предложение Ucom: HONOR X7d 5G и ценные подарки
США перебросили в Британию две эскадрильи истребителей для отправки на Ближний Восток
Сегодня мы чтим память жертв сумгаитских погромов․ Лидер Движения «Всеармянский фронт»
генерал-майор Аршак Карапетян
Государство на «ара»? Когда заместитель председателя НС забывает о своей должности. «Паст»
Предвыборная «благосклонность» к пенсионерам на фоне многомиллионных премий. «Паст»
«Не регистрировать и не допускать»: политическая анатомия опасного мышления. «Паст»
«Не мойтесь, не купайтесь, не пейте воду — что за «позёрство» такое?» «Паст» 
