Բանակցությունները ճանաչողականից մտնում են «կառուցողական հուն» ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ
Ինչո՞ւ են դժգոհում ԱՊՊԱ գործակալները ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Ի՞նչ է հայտարարագրել պատգամավոր Արտակ Մանուկյանը ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ
Գուցե 50 համարի երթուղայինն է՞լ է ուզում սնանկանալ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Ինքնահայտարարագրվելուն մնաց մեկ ամիս. ինչո՞ւ են խուսափում պա... ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Երևան, 23.Փետրվար,
00
:
00
:
00
Փոխարժեք
478.65
$
560.79
Չեմպիոնների լիգայի շաբաթվա լավագույն ֆուտբոլիստը հայտնի է (լուսանկար) 2018 թվականին Հայաստան է այցելել 3974 զբոսաշրջիկ Ճապոնիայից «Փաստ» օրաթերթի փետրվարի 22 ի համարի տեսությունը Հայտնի է 2018 թվականին ավիավթարներում զոհվածների թիվը Միանգամից երկու կին մարտի վերջին առաջին անգամ դուրս կգա բաց տիեզերք Հանգիստ նստե՞լ, թե՞ ակտիվ քայլել քաղաքական երկընտրանք Facebook-ը հրաժարվում է գաջեթների օգտատերերին հետեւող հավելվածներից Գարեգին Բ-ն եւ Արամ Ա-ն հյուրընկալվել են նախագահ Սարգսյանին Իրանական այցին չեն կարողանում հանգիստ նայել Արփինե Հովհաննիսյանը բացում է փակագծերը Նոր որակի ընդդիմության պահանջարկը. փակ ցիկլից պետք է դուրս գալ Սանավիացիայի ուղղաթիռն արդեն Հայաստանում է (լուսանկար) Ամենախոշոր կոռուպցիոն գործից մինչեւ մահացած զինծառայողների ծնողների բողոքներ. հարցազրույց զինդատախազի հետ Մարիա Զախարովան ընդհատել է ադրբեջանցի լրագրողին. Ի՞նչ կապ ունի Ռուսաստանի համանախագահությունը Կիսատությունն ու ձևի գերակայումը բովանդակության հանդեպ Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում տեղի կունենա «Նորարարական Հայաստան» միջոցառումը Ինչո՞ւ են դժգոհում ԱՊՊԱ գործակալները Amnesty International-ը Ադրբեջանը ներառել է ՀԿ իրավունքները խախտող երկրների ցանկում Բացահայտվել է ՀՀ ՊՆ պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու դեպք Իշխանությունների «սրբագրիչն» ու ՍԴ ապագա նախագահը

Հույսներդ խաշի վրա մի դրեք, բայց խաշից էլ մի հրաժարվեք


Մենք գիտենք, որ...

 

Կոտրվածքների դեպքում հայկական ավանդական խաշ ուտելն օգնում է, որ ոսկորը շուտ կպչի: Եվ ընդհանրապես, խաշն օգնում է ոսկորների ամրացմանը:

Իրականում այդպես չէ:

Խաշը ոչ մի կերպ չի ազդում ոսկրերի վիճակի վրա, և դրա օգտակարության վերաբերյալ պնդումները գիտական ոչ մի հիմք չունեն: Խաշը հայկական խոհանոցի հնագույն տաք ապուրներից է։ Ի սկզբանե այն եղել է աղքատների սնունդ, անասունը պահած աղքատ գյուղացին միսը վաճառել է հարուստներին, իսկ իր ընտանիքին մնացել են ոտքերը, գլուխը և փորոտիքը. այդպես էլ առաջացել է այս ուտեստը: Հետագայում խաշ ուտելը դարձել է յուրօրինակ արարողություն, քանի որ հավաքվել են բարեկամներով, ընկերներով, հարևաններով։ 

Խաշի պատրաստման մեջ օգտագործվում են տավարի ոտքեր (կարելի է նաև խոզի, ոչխարի կամ նույնիսկ հավի) և փորոտիք։ Հիմնականում խաշ եփելու նախապատրաստական արարողությունը սկսում են երեկոյան, որպեսզի առավոտ վաղ այն մատուցվի։ Խաշն ավանդաբար ուտում են տարվա ցուրտ եղանակին՝ ուշ աշնանը, վաղ գարնանը և ձմռանը, վաղ առավոտյան մինչև նախաճաշը կամ դրա փոխարեն։ Ուտեստի հետ մատուցվում է մանրացրած սխտոր, աղ, կտրատած բողկ, թթու, հանքային ջուր, օղի ։ Խաշը ուտում են լավաշով: Հայաստանի որոշ շրջաններում այն ուտում են ձեռքերով՝ նախապես նրա մեջ բրդելով չոր լավաշ։ Պնակը ծածկում են լավաշով և ուտելու ընթացքում բացելով փոքրիկ անկյուն, լավաշի կտորով հանում են կերակուրը։

Ոսկրերի համար խաշի օգտակարության համոզմունքը ի հայտ է եկել հին ժամանակներում, երբ մարդիկ մտածում էին, որ, օրինակ, խոզի լ յարդն օգտակար է մարդու լ յարդի համար, ուղեղը` ուղեղի, և հետևաբար ոսկրերից ապուրը ոսկրերի համար է օգտակար: Իրականում խաշը, որն առաջանում է ոսկրերը եռացնելուց, բոլորովին չի մարսվում մարդու օրգանիզմի կողմից, որովհետև մարդու օրգանիզմում (ի տարբերություն կենդանիների, որոնք կարող են նաև ոսկորներ ուտել) ուղղակի չկան այնպիսի ֆերմենտներ, որոնք կարողանային մարսել այն: Մեր օրգանիզմը չի մարսում նաև կաշին և ջլերը, որից կազմված է լինում «խաշի միսը»: Ինքը` խաշը, եթե այն ուտեն առանց լավաշի և յուղի, կալորիականություն և սննդային արժեք չունի և արագ դուրս է բերվում օրգանիզմից, որովհետև աղիները չեն կարողանում այն մարսել կամ յուրացնել: Երևի զգացած կլինեք, թե խաշ ուտելուց որոշ ժամանակ անց ինչպես եք քաղց զգում:

Իրականում ոսկորների կոտրվածքների դեպքում սննդակարգը խիստ կարևոր է, քանի որ օրգանիզմը պետք է ստանա այն անհրաժեշտ «շինարարական նյութերը», որոնք անհրաժեշտ են, որ կոտրվածքը շուտ լավանա: Առաջնահերթ կարևոր է, որ հիվանդը ստանա լիարժեք սպիտակուցային սնունդ: Հավանաբար սրանով էլ է բացատրվում համոզմունքը, որ խաշը համարվել է օգտակար ոսկրերի համար, քանի որ խաշը լինում է կաթնագույն, այսինքն՝ իբր «սպիտակուցներով լիքը», ինչը սխալ է: Ամենաշատ սպիտակուցներ պարունակող մթերքներն են միսը, ձուկը, թռչնամիսը: Երկրորդ կարևոր նյութը, որ պետք է ստանա օրգանիզմը, կալցիումն է, որի պարունակությունը շատ է ինչպես կաթնամթերքում, այնպես էլ կանաչեղենում: Իհարկե, կարևոր է նաև վիտամիններով և միկրոէլեմենտներով հարուստ սնունդը: Ի դեպ, կոտրվածքների ժամանակ խորհուրդ չի տրվում օգտագործել քաղցր և ճարպոտ սնունդ, քանի որ սրանք դանդաղեցնում են օրգանիզմին անհրաժեշտ կալցիումի ներծծումը աղիներում: Բացի այդ, պետք է սահմանափակել սուրճի, շոկոլադի, թեյի և ալկոհոլի օգտագործումը: Իսկ ահա գազավորված քաղցր ըմպելիքը ոչ միայն արգելակում է կալցիումի ներծծումը, այլև լվանում է այն աղիներից: Հետևաբար, այն ընդհանրապես պետք է բացառել հիվանդի սննդակարգից:

Խաշն ինքնըստինքյան որպես կերակուր իրենից ոչ մի բան չի էլ ներկայացնում, բայց այստեղ ավելի կարևոր և հաճելի է խաշ ուտելու արարողությունը: Ընդ որում, այդ արարողությունը ունի օրենքներ, որոնք տարբեր վայրերում տարբեր են: Օրինակ՝ ոմանց համոզմամբ, սեղանին նստած կին չպետք է լինի, պետք է խմվի միայն օղի, գդալ չպետք է օգտագործվի, վերջում ձեռքերը պետք է լվանալ գազավորված հանքային ջրով կամ... օղիով, խաշը այնպես պետք է բրդել, որ գդալը ցցված մնա և այլն: Իսկ իրականում խաշի արարողության ամբողջ իմաստը առավոտ վաղ ընկերների, բարեկամների և հարևանների հետ կենդանի շփվելն է, մանավանդ, եթե կանայք չկան...

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

website by Sargssyan