Շաբաթօրյա գրական ընթերցումներ «Փաստ» օրաթերթից ՄՇԱԿՈՒՅԹ
Կստացվի ինչպես մի՞շտ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ
Իշխանությունների «դեսանտը» ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ
Աջակցությունն անարդյունավետ չէ՝ որոշակի բացառություններով ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (25 ՄԱՅԻՍԻ). Հայաստանում կայացել են խորհր... ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Երևան, 26.Մայիս,
00
:
00
:
00
Փոխարժեք
478.65
$
560.79
ԼՂՀ գլխավոր դատախազին պահանջում եմ ուսումնասիրել Ջիվան Աբրահամյանի ելույթում հնչեցված սպառնալիքները` ուղղված Բակո Սահակյանին. Արշավիր Ղարամյան PARA TV-ի հնչյուրային օպերատորը միջադեպի ժամանակ մարմնական վնասվածք է ստացել Լոռու մարզում բախվել են 60-ամյա վարորդի «Նիվան» ու ոստիկանության «УАЗ»-ը. Shamshyan.com Ճանապարհաշինարարության համակարգում չկա կառավարում, սխալ է մրցույթի ընտրման կարգը, որի հիմնական սկզբունքը գինն է. Հակոբ Գյուլզադյան Սիրիական բանակը ոչնչացրել է գրոհայինների հրթիռային համակարգերը Գեղարքունիքում 40-ամյա վարորդը Nissan-ով դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց և հայտնվել առվի մեջ. կա վիրավոր (ֆոտո) Փարիզում ոստիկանությունն արցունքաբեր գազ է կիրառել «դեղին բաճկոնների» դեմ Մոսկվայի հայ համայնքը հայկական եկեղեցու բակում ներկայացրել է ազգային Քոչարին (տեսանյութ) Վանաձոր-Դիլիջան ճանապարհը այս տարվա հիմնանորոգման ծրագրում է, հետեւաբար այստեղ փոսային նորոգումներ նախատեսված չեն Ադրբեջանի Պետական անվտանգության ծառայության պետը պատմել է Ադրբեջանի դեմ ծրագրերի մասին Խոշոր հրդեհ Անուշավանի տներից մեկում. դեպքի վայր է մեկնել երկու մարտական հաշվարկ (ֆոտո) Երեւանում 28-ամյա վարորդը Mercedes-ով տապալել է ծառն ու բախվել բնակելի շենքի պատին (ֆոտո) ՀՀ գլխավոր շտաբի պետն ընդունել է Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի պատվիրակությանը

Ատոմների, տիեզերքի ու դատարկության մասին ուշագրավ փաստեր

Մենք գիտենք, որ...

Նյութը կազմված է մոլեկուլներից, որոնք էլ իրենց հերթին կազմված են ատոմներից, իսկ ատոմը իրենից ներկայացնում է ատոմի միջուկ՝ իր շուրջը պտտվող մեկ և ավելի էլեկտրոններով: Այսինքն, ատոմը կազմված է միջուկից և էլեկտրոններից

Իրականում այնքան էլ այդպես չէ:

Պարզապես ատոմի հիմնական պարունակությունը դատարկությունն է: Այսինքն, ատոմի ներսում համարյա ոչինչ էլ չկա: Այս ամենը հասկանալու համար ընդամենը պատկերացնենք, որ ունենք մարզադաշտի մեծության ատոմ: Այս դեպքում կտեսնենք, որ մարզադաշտի տրիբունայի վերջին շարքում էլեկտրոններն են, որոնց մեծությունը մոտավորապես գնդասեղի գլխիկի չափ է, դաշտի կենտրոնում միջուկն է՝ ոլոռի չափով, իսկ մնացած մարզադաշտը ընդամենը դատարկություն է: Դարերի ընթացքում տեսականորեն համարվել է, որ ատոմները մատերիայի ամենամանրագույն մասնիկներն են, ընդ որում՝ անբաժանելի մասնիկները (հունարեն «ատոմ» նշանակում է «անբաժանելի»): Միայն 1897 թվականին է հայտնաբերվել բացասական լիցքավորված էլեկտրոնը, իսկ 1911 թվականին՝ ատոմի միջուկը: Ավելի ուշ՝ 1932 թվականին, հաջողվել է այդ «անբաժանելի» ատոմի միջուկը բաժանել՝ ճեղքել, որի արդյունքում էլ մարդիկ իմացան նեյտրոնների և այն մասին, որ ատոմի միջուկը կազմված է չեզոք նեյտրոններից և դրական լիցքավորված պրոտոններից: Հետագայում պարզվեց, որ այս իրոք մանրագույն մասնիկներն իրենց հերթին կազմված են էլ ավելի մանր էլեմենտներից, որոնք այնքան մանր են, որ նրանց կոչեցին ենթաատոմային մասնիկներ կամ քվարկներ: Մինչև 1950 թվականը հայտնաբերվեցին այնքան ենթաատոմային մասնիկներ (100-ից ավելի), որ անգամ որևէ գիտնական հազիվ թե դրանց անունները հիշի: Ասենք, որ ատոմները շատ փոքր են և նրանց չափը մոտ 100 պիկոմետր է (մեկ մետրի տասը միլիարդերորդը)։ Ընդ որում, ատոմի զանգվածի ավելի քան 99.94%-ը միջուկի զանգվածն է: Միջուկը կազմված է մեկ կամ ավելի պրոտոններից և սովորաբար գրեթե նույն քանակությամբ նեյտրոններից ։ Ատոմում պրոտոնների քանակով է պայմանավորված, թե ինչ քիմիական տարրի ատոմ է այն, օրինակ՝ պղնձի բոլոր ատոմներն ունեն 29 պրոտոն, իսկ նեյտրոնների թվով է պայմանավորված, թե քիմիական տարրի որ իզոտոպից է ատոմը։ Ռեզերֆորդը ժամանակին առաջարկել է ատոմի կառուցվածքի մոդել, որը հիշեցնում է արեգակնային համակարգը: Դա ստացավ մոլորակային մոդել անունը։ Ըստ այդ մոդելի, ատոմի կենտրոնում գտնվում է դրական լիցք ունեցող միջուկը, որի զանգվածը գրեթե հավասար է ատոմի զանգվածին։ Մի ջուկի շուրջ պտտվում են էլեկտրոնները (ինչպես մոլորակները Արեգակի շուրջը)։ Չլիցքավորված (չեզոք) ատոմում էլեկտրոնների թիվը այնպիսին է, որ նրանց գումարային բացասական լիցքը չեզոքացնում է միջուկի դրական լիցքը։ Ի տարբերություն մոլորակային համակարգում գործող ձգողության ուժի, ատոմում գործում է էլեկտրական՝ կուլոնյան ուժը: Ի դեպ, տիեզերքն էլ այնպիսին է, ինչպես ատոմը. տիեզերքի հիմնական մասը ևս դատարկությունն է, ինչպես ատոմի ներսում է դատարկություն: Պատկերացրեք՝ եթե տիեզերքի ամբողջ մատերիան հավասարապես բաժանենք, կստացվի, որ տիեզերքի մեկ խորանարդ մետրում կլինի ընդամենը նյութի մեկ-երկու ատոմ: Չնայած այդ դատարկությանը, երբեմն ձգողության ուժով որոշ ատոմներ մոտենում են իրար և վերածվում աստղերի, մոլորակների և այն ամեն ինչի, որը մենք կոչում ենք մատերիա:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

 

website by Sargssyan