Շաբաթօրյա գրական ընթերցումներ «Փաստ» օրաթերթից ՄՇԱԿՈՒՅԹ
Կստացվի ինչպես մի՞շտ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ
Իշխանությունների «դեսանտը» ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ
Աջակցությունն անարդյունավետ չէ՝ որոշակի բացառություններով ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (25 ՄԱՅԻՍԻ). Հայաստանում կայացել են խորհր... ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Երևան, 26.Մայիս,
00
:
00
:
00
Փոխարժեք
478.65
$
560.79
Հզոր և միացյալ Հայաստանի հեռանկարը չի կարող դառնալ քաղաքական շահարկման առարկա Գլխուղեղի սալջարդ ստացած դպրոցականը գիտակցության է եկել. 15-ամյա տղան Եղեգնաձորից հոսպիտալացվել էր Երեւան Opel-ը տապալել է հաստաբուն ծառը և հայտնվելով մայթին՝ բախվել պարսպին․ խոշոր վթար՝ Երեւանում Զոհրաբ Մնացականյանը ՉԺՀ գործընկերոջ հետ հանդիպմանը բարձր է գնահատել Չինաստանի աջակցությունը ԼՂ հիմնախնդրի խաղաղ հանգուցալուծմանը Ըմբիշ Արթուր Ալեքսանյանը ոսկե մեդալ է նվաճել Ղազախստանի միջազգային մրցաշարում «Հումորի լիգա»-ից հայտնի հնդիկ Ռահուլի և հայուհի Աննայի սիրո պատմությունը Նախագահ Սարգսյանն ընդունել է Չինաստանի արտաքին գործերի նախարարին Օդերևութաբանները անոմալ շոգ եղանակ են կանխատեսել Մոսկվայում Նիկոլ Փաշինյանը Վան Իին առաջարկել է քննարկել օդային ուղիղ հաղորդակցություն հաստատելու հեռանկարը Մայր Հայաստան թանգարանում ապրիլյան պատերազմի զոհերի հիշատակի անկյուն կստեղծվի Ի՞նչ արժե ... ՀՀ մի շարք մարզերում և Արցախում սպասվում է անձրև և ամպրոպ Դեղնակտուցների ապստամբությո՞ւն, թե՞ ...

Հա­յաս­տա­նից Ռու­սաս­տան մեկ­նող­նե­րի թի­վը մե­կու­կես ան­գամ ավե­լի է, քան հա­կա­ռակ ուղ­ղու­թյամբ

eurasia.expert-ը «Փաշինյանը մտադիր է դադարեցնել բնակչության արտահոսքը Հայաստանից» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ ըստ Ռուսաստանի վիճակագրության ծառայության տվյալների, անցյալ տարի փոխվել է Ռուսաստանի միգրացիոն- դոնոր երկրների շրջանակը: 2018 թվականի արդյունքներով, առաջատար Տաջիկստանը ապահովել է Ռուսաստանին 31 հազար մարդու միգրացիոն դրական հաշվեկշռով: Ուկրաինան, որը նախկինում առաջատարն էր , ներկայումս զբաղեցնում է միայն երրորդ տեղը (14,8 հազար)՝ առաջ թողնելով Ղազախստանին (26,5 հազար), որը երկրորդ տեղում է: Այս վարկանիշում չորրորդ տեղում է Հայաստանը, որի շնորհիվ Ռուսաստանի բնակչությունը ավելացել է 14,5 հազարով: Նշենք, որ փոքրիկ Հայաստանը 2018 թվականին նույն քանակի բնակչության արտահոսք է ունեցել Ռուսաստան, որքան ունեցել է Ուկրաինան: Միևնույն ժամանակ, Հայաստանի նոր ղեկավարությունը հայտարարում է միգրանտներին իրենց հայրենիք վերադարձնելու նպատակի մասին և նույնիսկ նշում է այդ գործում առաջին հաջողությունների մասին: Այսպես, այս տարվա հունվարին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ բնակչության միգրացիոն արտահոսքը, որը անկախության տարիներից ի վեր շարունակվել է, ներկայումս վերջապես փոխարինվել է ներհոսքով: Նրա խոսքերով, 2018 թվականի հունվարի 1-ից դեկտեմբերի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում Հայաստան ժամանածների թիվը 20,7 հազարով գերազանցել է Հայաստանը լքածների թվիվը, և արդյունքում երկար տարիների ընթացքում առաջին անգամ միգրացիոն փոխանակման բալանսը դրական է: Եվ դա, չնայած այն հանգամանքին, որ 2017 թվականին արտագաղթը գերազանցել էր ներգաղթին, իսկ բնակչության «մաքուր» արտագաղթի թիվը կազմել էր 25,9 հազար մարդ: Նախորդ տարիների ֆոնի վրա, իրոք , այս միտումը դիտվում է անսովոր և կարիք ունի բացատրության: Խնդիրն այն է, որ Հայաստանի միգրացիոն վիճակագրությունը հստակ պատասխան չի տալիս մշտական միգրանտների թվաքանակի հարցին: Այսպիսով, վիճակագրության կոմիտեի կայքում հրապարակված՝ «2018 թվականի հունվար-դեկտեմբերին Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական վիճակը» տեղեկագիրը պարունակում է միջազգային միգրացիայի վերաբերյալ երկու տեսակ տվյալներ`պետական ռեգիստրում բնակչության վարչական հաշվառման ընդհանուր բնութագիր և սահմանային անցակետերում մուտքի և ելքի հաշվառում: Առաջինում, ըստ էության, արտացոլվում է բնակչության վարչական հաշվառման հաշվետվությունը. անցած տարվա ընթացքում երկիր մտել է 3,7 հազար, դուրս է եկել 3,2 հազար, իսկ միգրացիայի ներհոսքը մոտ 0,5 հազար Հայաստանի քաղաքացի է: Երկրորդ տեսակի տվյալները արտացոլում են սահմանային անցակետերի արձանագրած միգրացիոն վիճակագրությունը: Ըստ այդ տվյալների, 2018 թվականի հունվար-դեկտեմբեր ամիսներին 37572 մարդ է ժամանել երկիր, իսկ 37419 մարդ էլ մեկնել է, արդյունքում միգրացիայի դրական բալանսը 15,3 հազար մարդ է: Հնարավոր է, որ հենց այս տվյալներն են Փաշինյանի լավատեսական հայտարարությունների հիմքում, թեև բոլորովին չեն համապատասխանում նրա կողմից ներկայացված թվերին: Ավելին, նույն բաժնում կան տվյալներ, որ Հայաստանի քաղաքացիների թիվը, որոնք ժամանել են երկիր, 4,6 հազարով ավելի քիչ է, քան երկիրը լքածների թիվը, այսինքն, իրականում Հայաստանի բնիկ բնակչությունը շարունակում է լքել երկիրը:

Ինչպես հաշվել միգրանտներին: Հսկիչ անցակետերում ժամանողների և մեկնողների թվաքանակը առանձնապես հուսալի ցուցանիշ չէ: Բանն այն է, որ ժամանակակից աշխարհում բնակչությունը շատ շարժունակ է, և այն երկրներում, որոնք «միգրանտակախվածություն» ունեն, սահմանների հատումները տարվա ընթացքում կարող են շատ մեծ լինել: Ընդ որում, նման վիճակագրությունը չի նշանակում, որ մարդիկ մասսայական լքում են երկիրը նոր բնակության վայր մեկնելով կամ վերադառնում են երկրում բնակվելու: Բնակչության զգալի մասը կարող է իրականացնել սահմանային ուղևորություն, այցելել հարևան երկիր տարբեր նպատակներով կամ մասնակցել սեզոնային աշխատանքային միգրացիային: Այս բոլոր ճանապարհորդությունները հանդիսանում են սահմանը հատելու փաստ և արտացոլվում են վերջնական վիճակագրության մեջ: Հայաստանը հենց հանդիսանում է «միգրանտակախվածություն» ունեցող երկրի բնորոշ օրինակ, որի բնակչության մեծ մասը ներգրավված է միջազգային միգրացիայում: Դա հաստատում է այն, որ երկրից մուտքերի և ելքերի թիվը զգալիորեն ավելին է, քան բուն բնակչության թվաքանակը (2 մլն 965,1 հազար մարդ): Պայմանականորեն Հայաստանի գրեթե յուրաքանչյուր քաղաքացի, ըստ սահմանային անցման կետերի վիճակագրության, տարեկան մեկ անգամ լքել է երկիրը, ապա վերադարձել : Միջազգային պրակտիկայում միգրանտը դասակարգվում է որպես «երկարաժամկետ» կամ «մշտական», ըստ որոշակի ժամանակահատվածի: ՄԱԿ-ը նման ժամանակահատված է համարում տարին, իսկ Ռուսաստանը՝ ինը ամիսը: Սակայն նույնիսկ Ռուսաստանից մուտքի եւ ելքի վիճակագրությունը, որի հետ Հայաստանն ունի ամենասերտ միգրացիոն կապերը, ցույց չի տալիս միգրանտների հոսքը: Ռուսաստանի վիճակագրության ծառայության տվյալներով, 2018 թվականի հունվար-նոյեմբերին Հայաստանից Ռուսաստան է ժամանել 43 հազար, հակառակ ուղղությամբ՝ 29 հազար մարդ, իսկ միգրացիայի ներհոսքը (Ռուսաստան) կազմել է 14 հազար մարդ: Գրեթե նույն իրավիճակն է եղել նախորդ 2017-ին:

 
Ցանկալին և իրականությունը: Ամենայն հավանականությամբ, Հայաստանի իշխանությունները, խոսելով միգրանտների ներհոսքի մասին, ցանկալին ներկայացնում են իրականության փոխարեն: Եթե ներհոսքը իսկապես գոյություն ունի, ապա դա անխուսափելիորեն կանդրադառնար Ռուսաստանի հետ միգրացիոն փոխանակմանը, որը պետք է բացասական լիներ: Սակայն Ռուսաստանի վիճակագրության ծառայությունը նման տվյալներ չունի: Ընդ որում, Հայաստանից Ռուսաստան մեկնողների թիվը մեկուկես անգամ ավելի է, քան հակառակ ուղղությամբ: Անցյալ տարվա կեսերին Կովկասի հարցերով մասնագիտացած մի հրատարակություն գրել էր, որ նույնիսկ բնակչության բնական աճի պայմաններում Հայաստանից արտագաղթը բերում է բնակչության թվի կրճատման: Հայաստանում միգրացիոն իրավիճակի փոփոխություններ հնարավոր են միայն տնտեսական վիճակի զգալի բարելավման արդյունքում, որը, հաշվի առնելով հանրապետության աշխարհագրական մեկուսացումը, իրական կլինի միայն այն դեպքում, եթե երկիրը լայն ինտեգրվի ԵԱՏՄ-ին  և հարևան երկրների հետ առևտրատնտեսական հարաբերություններ զարգացնի: Ավելին, Հայաստանն ունի դրա համար բոլոր հնարավորությունները, քանի որ ԵԱՏՄ անդամակցության 4 տարիների ընթացքում կարողացել է հասնել առավել նշանակալի տնտեսական արդյունքների: Այնպես որ, առայժմ հանրապետությունից բնակչության միգրացիայի արտահոսքը միանգամից կանխելու հայտարարությունները ոչ իրատեսական են:

Կամո Խաչիկյան

website by Sargssyan