Շաբաթօրյա գրական ընթերցումներ «Փաստ» օրաթերթից ՄՇԱԿՈՒՅԹ
Կստացվի ինչպես մի՞շտ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ
Իշխանությունների «դեսանտը» ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ
Աջակցությունն անարդյունավետ չէ՝ որոշակի բացառություններով ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (25 ՄԱՅԻՍԻ). Հայաստանում կայացել են խորհր... ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Երևան, 26.Մայիս,
00
:
00
:
00
Փոխարժեք
478.65
$
560.79
Իրանում հայտնել են զենքի առկայության մասին, որը կարող է խորտակել ամերիկյան նավերը Իսպանիայում ծխելու և սուրճ խմելու կարճ ընդմիջումներն աշխատավարձից կհանվեն ԼՂՀ գլխավոր դատախազին պահանջում եմ ուսումնասիրել Ջիվան Աբրահամյանի ելույթում հնչեցված սպառնալիքները` ուղղված Բակո Սահակյանին. Արշավիր Ղարամյան PARA TV-ի հնչյուրային օպերատորը միջադեպի ժամանակ մարմնական վնասվածք է ստացել Լոռու մարզում բախվել են 60-ամյա վարորդի «Նիվան» ու ոստիկանության «УАЗ»-ը. Shamshyan.com Ճանապարհաշինարարության համակարգում չկա կառավարում, սխալ է մրցույթի ընտրման կարգը, որի հիմնական սկզբունքը գինն է. Հակոբ Գյուլզադյան Սիրիական բանակը ոչնչացրել է գրոհայինների հրթիռային համակարգերը Գեղարքունիքում 40-ամյա վարորդը Nissan-ով դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց և հայտնվել առվի մեջ. կա վիրավոր (ֆոտո) Փարիզում ոստիկանությունն արցունքաբեր գազ է կիրառել «դեղին բաճկոնների» դեմ Մոսկվայի հայ համայնքը հայկական եկեղեցու բակում ներկայացրել է ազգային Քոչարին (տեսանյութ) Վանաձոր-Դիլիջան ճանապարհը այս տարվա հիմնանորոգման ծրագրում է, հետեւաբար այստեղ փոսային նորոգումներ նախատեսված չեն

Ար­ցախն ունի ուժեղ բա­նակ, իրա­կան իշ­խա­նու­թյուն և ան­գամ իշ­խա­նու­թյան փո­խանց­ման քա­ղա­քա­կան ավան­դույթ­ներ

rueconomics.ru-ն գրում է, որ ըստ Կովկասի հարցերով փորձագետ Արթուր Աթաևի, Լեռնային Ղարաբաղի հարցով Բաքվի՝ Երևանին ներկայացվող պահանջները անհեթեթ են. Ադրբեջանը չի ցանկանում ընդունել, որ այդ չճանաչված հանրապետությունը դե ֆակտո դարձել է պետություն: Աթաևը ասել է նաև, որ ամեն տարի՝ ապրիլ-մայիս ամիսներին, Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև «խոսակցական մարտերը» սրվում են։ Դրան մի քանի գործոն է նպաստում, և դրանցից մեկը ժամանակակից Ադրբեջանի հիմնադիր Հեյդար Ալիևն է, որը ծնվել է մայիսի 10-ին: 2017 թվականի գարնանը նրա որդին՝ Իլհամ Ալիևը, հրապարակավ հայտարարել էր, որ Ղարաբաղը Ադրբեջանի գրավյալ տարածք է, և այդ հակամարտությունը պետք է լուծվի միջազգային իրավունքի սկզբունքների համաձայն: Այսինքն, Հայաստանը պարտավոր է դուրս գալ այդ տարածքներից: Ընդ որում, ընդամենը քառորդ դար առաջ՝ 1994 թվականի մայիսի 12-ին, 1991-1994 թվականների Առաջին ղարաբաղյան պատերազմը դադարեցվել է կնքված եռակողմ և անժամկետ փաստաթղթով: Այն ժամանակ Հայաստանի, Լեռնային Ղարաբաղի և Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարները ստորագրել են համաձայնագիր, որը դեռևս ուժի մեջ է: Այժմ Բաքուն ասում է, որ Կովկասում երկրորդ հայկական պետություն չի կարող լինել, չնայած դե ֆակտո Ղարաբաղն արդեն իսկ կա, թեկուզ և առանց կարգավիճակի ճանաչման: Ադրբեջանի նախագահի աշխատակազմի արտաքին քաղաքականության հարցերով բաժնի ղեկավար Հիկմետ Հաջիևը «Ռիա» գործակալությանը տված իր հարցազրույցում հայտարարել է, որ Բաքվում Երևանից ակնկալում են կառուցողական մոտեցում Ղարաբաղի հարցով բանակցություններում: Ըստ նրա, եթե հայկական կողմը իսկապես ցանկանում է տարածաշրջանում կայուն խաղաղություն ապահովել, ապա պետք է կառուցողական կերպով մասնակցի բանակցային գործընթացին՝ առկա ձևաչափով և ՄԱԿ-ի բանաձևերի պահանջներին համապատասխան, այսինքն՝ պետք է զորքերը դուրս բերի Ադրբեջանի գրավյալ տարածքներից: Այս առիթով Արթուր Աթաևը կարծում է, որ Երևանը չճանաչված հանրապետության մասին երկխոսություններում հետևողականորեն հայտարարում է , որ ինքը պատրաստ է քննարկել «Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ ընթացող կարգավորման գործընթացը», և սա նշանակալի դիրքորոշում է: Հայկական կողմը ընդամենը խուսափում է բուն վիճելի տարածքի կարգավիճակի մասին խոսակցություններից, այսինքն՝ համարում է այդ տարածքը արդեն կայացած պետություն և խոսում է նախկին ադրբեջանական յոթ շրջանների մասին, որոնք այժմ պատկանում են Ղարաբաղին: Այստեղ կան հարյուրավոր այլ նրբերանգներ, բայց խնդիրը, ըստ էության, ակնհայտ է՝ իրավիճակը ոչ միայն պատային է, այլ նաև մոտ է մատայինի: Ներկա աշխարհաքաղաքական դասավորությունում կողմերը պատրաստ չեն հեռանալ իրենց զբաղեցրած դիրքորոշումներից և պատրաստ են երկար մնալ դրանց հավատարիմ: Բաքվում և Երևանում ռազմատենչ ուժերը ուժեղ են, իսկ այն թափը, որով Հայաստանն ու Ադրբեջանը զինվում են, բերում է այն մտքին, որ կողմերը նախապատրաստվում են դիմակայության տաք փուլին: Նույնիսկ կենցաղային մակարդակով երկու երկրների քաղաքացիները համոզված են, որ Ղարաբաղի շուրջ վեճը կարող է լուծվել միայն ռազմական ճանապարհով: Ինչպե՞ս քանդել «ղարաբաղյան հանգույցը»։

Հիկմետ Հաջիևի խոսքերով, ներկայումս բանակցային գործընթացի ձևաչափը չի փոխվել և իրականացվում է հակամարտության կողմերի` Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև, իսկ ղարաբաղցիները չեն մասնակցում երկխոսությանը: Հիշեցնենք, որ Լեռնային Ղարաբաղում հակամարտությունը սկսվել է 1988 թվականի փետրվարին, երբ Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզը հայտարարել էր Ադրբեջանական ԽՍՀ-ից դուրս գալու մասին: 1991 թվականի սեպտեմբերին ԼՂ մայրաքաղաք Ստեփանակերտում հայտարարվել է ԼՂՀ ստեղծումը, իսկ Ադրբեջանը ռազմական հակամարտության ընթացքում կորցրել է վերահսկողությունը նրա նկատմամբ: 1992 թվականից սկսած, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանակներում հակամարտության խաղաղ կարգավորման համար բանակցություններ են ընթանում: Բաքուն պնդում է, որ իր տարածքային ամբողջականությունը պահպանվի, իսկ Երևանը պաշտպանում է ԼՂՀ շահերը: Ադրբեջանը չի ճանաչում Ղարաբաղը որպես անկախ պետություն, ուստի և թույլ չի տալիս ԼՂՀ ղեկավարությանը ներգրավել այս խնդրի շուրջ երկխոսության մեջ։ Հայերը, ընդհակառակը, ճանաչում են Ղարաբաղը որպես անկախ սուբյեկտ և թույլատրում են նրան բանակցություններ վարել, բայց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձևաչափը խոչընդոտում է դրան: Իրավիճակը փակուղային է , այստեղ երկխոսության համար պետք են կշիռ ունեցող քաղաքական միջնորդներ, հակառակ դեպքում հնարավոր չի լինի խնդիրները քննարկել կառուցողական մթնոլորտում: Ըստ Արթուր Աթաևի, հատկանշական է այն, որ Ռուսաստանը խառը վերահսկողության ուժերի ստեղծման գործում եզակի փորձ ունի։ 1992-93 թվականներին Ռուսաստանի նախագահ Բորիս Ելցինը, դառնալով միջնորդ, գործնականում Հարավային Օսիայի, Հյուսիսային Օսիայի և Վրաստանի նախագահներին բանակցային սեղանի շուրջ նստեցրեց: Ռուսաստանի մասնակցությամբ այս քառակողմ ձևաչափը շատ արդյունավետ գործեց: Նման փորձը կարող է շատ օգտակար լինել ղարաբաղյան խնդրի լուծման համար և կարող է նպաստել զինված հակամարտությունից խուսափելուն: Իրոք, չնայած Ադրբեջանի դիրքորոշմանը, ԼՂՀ-ն դարձել է դե ֆակտո կայացած պետություն: Նա ունի ուժեղ բանակ, իրական իշխանություն և անգամ իշխանության փոխանցման քաղաքական ավանդույթներ: Աթաևը համոզված է, որ Ղարաբաղը պետք է մասնակցի իր ճակատագիրը որոշելու բանակցություններին, իսկ Ադրբեջանը պետք է սթափ գնահատի ներկա իրավիճակը և ընդունի ակնհայտը. ԼՂՀ-ում և հարակից տարածքներում հայկական դոմինանտությունը անվիճելի է, և պետք է հաշտվել դրա հետ:

Կամո Խաչիկյան

website by Sargssyan