ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ). Հա­յաս­տա­նյան ընդ­դի­մո... ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Ի՞նչ եկամուտ ու դրամական միջոցներ ունի քրեակատարողական ծառայ... ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
«Թռիչք». ներ­կա­յա­ցում, որի ասե­լիքն ունի սկիզբ, բայց չու­ն... ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
«Ան­տա­ռա­ծածկ տա­րածք­նե­րը ծա­ռա­տուն­կով չեն զար­գաց­նում... ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Հա­յա­գի­տա­կան առար­կա­նե­րի դիր­քե­րը թու­լաց­նե­լով՝ թու­... ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ
Երևան, 18.Հոկտեմբեր,
00
:
00
:
00
Փոխարժեք
478.65
$
560.79
Վանաձոր-Ալավերդի-Բագրատաշեն ճանապարհահատվածը բեռնատարների համար փակ է Երեխաների առեւտրով զբաղվող թաիլանդացին դատապարտվել է ռեկորդային 374 տարվա ազատազրկման Զոհրաբ Մնացականյանի հայտարարությունը՝ ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդի անդամ ընտրվելու կապակցությամբ Կրակոցներ Երևանում. դեպքի վայրում հայտնաբերվել է «Մակարով» ատրճանակից կրակված 3 պարկուճ, 1 գնդակ․ shamshyan.com Թուրքիան մտադիր է մեծացնել ռազմական ծախսերը Գյումրիում վերականգնվում է «Բարեկամություն» զբոսայգին․ մեկնարկը տրվեց այսօր Փենսի, Պոմպեոյի եւ Էրդողանի հանդիպումը 4 ժամ է տեւել Հրդեհ «Դիլիջան ազգային պարկ» ՊՈԱԿ-ի տարածքում Մյուլերը որոշել է՝ որ ակումբ է ցանկանում տեղափոխվել Հրայր Թովմասյանի վրա ընտանիքի անդամների միջոցով ճնշում գործադրելը ստորություն է. Սպարտակ Սեյրանյան Վարչապետն ընդունել է Ճապոնիայի վարչապետի հատուկ խորհրդականին (ֆոտո) Զինվորականները Պուտինի ղեկավարությամբ հրթիռներ են արձակել «Իսկանդերներից» Վաղարշապատի բաժնի ոստիկանները ապօրինի թմրաշրջանառության դեպք են բացահայտել

Ծովային հրետանի. իսկապե՞ս միշտ այնպես է, ինչպես ֆիլմերում

Մենք գիտենք, որ...

Դեռևս 1200-ական թվականներից առագաստանավերում օգտագործվող ծովային հրետանին օգտագործվել է հակառակորդ նավերի անձնակազմին ոչնչացնելու և նավերը խորտակելու համար, քանի որ գնդերի՝ արկերի պայթյունների հետևանքով զոհվում էին նավաստիները և վնասվում էր նավը:

Իրականում այնքան էլ այդպես չէ:

Բանն այն է, որ միայն 18-րդ դարի վերջերից են օգտագործվել պայթող գնդեր, իսկ մինչ այդ գնդերն ուղղակի խոցում էին նավի կորպուսը, քանի որ դրանք սովորական մետաղե գնդեր էին: Ընդ որում, նավի ռմբակոծությունը նպատակ չէր հետապնդում նավը խորտակել, քանի որ դա իրականացնելը շատ դժվար էր, չնայած նման դեպքեր արձանագրվել են: Այն ժամանակ նավը ոչնչացնելու հիմնական միջոցը աբորդաժն էր:

Իսկ ռմբակոծությունը նպատակ ուներ վնասել նավի ղեկավարումը՝ շարքից հանելով ղեկային համակարգը կամ առագաստների կայմերը: Մյուս կողմից՝ այնպես չէ, որ մի քանի կիլոգրամանոց գնդեր կրակելով հակառակորդ նավի վրա՝ նպատակ էր դրված այդ գնդերով սպանել նավաստիներին. դա քիչ հավանական է:

Նավաստիներին վնասելու գործը այստեղ կատարում էին ոչ թե գնդերը, այլ փայտի տաշեղները: Բանն այն է, որ գունդը, մեծ արագությամբ մխրճվելով նավի կորպուսի մեջ, տաշեղների էր վերածում կորպուսի փայտանյութը, որոնք էլ հենց խոցում էին մարդկանց: Մոտ տարածությունից արձակված 15 կիլոգրամանոց գունդը թափանցում էր 60 սանտիմետրանոց հաստության փայտանյութի մեջ՝ առաջացնելով մեծ արագությամբ տարբեր կողմեր թռչող մահացու բազմաթիվ տաշեղներ: Դա միայն կինոնկարներում է, որ արձակված գունդը հզոր պայթյուն է առաջացնում և չորս կողմը մահ սփռում, կամ էլ խորտակում նավը: 

Պարզ է, որ այս ամենից խուսափելու համար պետք էր նավերի կորպուսը պատրաստել այնպիսի փայտանյութից (այն ժամանակ երկաթյա կորպուսով նավեր չէին կառուցում), որը լիներ պինդ և քիչ տաշեղներ տար, իսկ այդպիսի լավագույն փայտանյութ համարվում էր վիրգինյան կաղնին (Quercus virginiana), որը, ի դեպ, ԱՄՆ-ի Ջորջիա նահանգի խորհրդանիշն է:

Ծովային հրետանի առաջին անգամ 1200 թվականին օգտագործել են արագոնցիները Անժուի նավատորմի դեմ: Իհարկե, պարզ է, որ այդ առաջին հրետանու օգտագործումը էֆեկտիվ չի եղել: Արագոնցիների հրետանին ընդամենը վախեցնում էր իր կրակոցների ծխով ու ձայնով:

Փողից լիցքավորվող առաջին նավային ստացիոնար հրանոթը հայտնվել է 1336-1338 թվականներին: Նավային հրետանու առաջին մարտական օգտագործման դեպքը արձանագրվել է 1340 թվականին Սլեյսի ճակատամարտի ժամանակ, ընդ որում, այս անգամ ևս հրետանու օգտագործումը էֆեկտիվ չի եղել: Արդյունքում մինչև 15-րդ դարը, չնայած ծովային հրետանին կար տարբեր տեսակի և որակի նավերի վրա, բայց հանդիսանում էր քիչ օգտագործվող և քիչ ուսումնասիրված զինատեսակ: 

Միայն 1500 թվականին «Լե Շարանտ» կարակկայի վրա ֆրանսիացի նավաշինարար Դեշարժը ստեղծեց հրանոթային հենակետեր, ինչն արդեն իսկ մեծ առաջընթաց էր այդ գործում: Չնայած դրան, անգամ մինչև 16-րդ դարի վերջերը նավերում օգտագործում էին կատապուլտներ և բալաստներ: Առաջին իսկական նավային հրետանին բոմբարդիրն էր, որը հայտնվել է 15-րդ դարի կեսերին:

Այդ ժամանակներից սկսեցին օգտագործել չուգունե գնդեր, իսկ երբեմն էլ այդ գնդերը օգտագործում էին շիկացած վիճակում՝ հակառակորդի նավի վրա հրդեհ առաջացնելու նպատակով:

Չնայած նրան, որ անգամ 16-18-րդ դարերում հրետանին արդեն իսկ դարձել էր ռազմական նավերի անբաժանելի սպառազինության մաս, այնուամենայնիվ, դժվար էր խորտակել անգամ զինամթերքով և թնդանոթներով ծանրաբեռնված փայտյա կորպուսով առագաստանավը: Վատ էր ինչպես թնդանոթի նշանառությունը, այնպես էլ հեռահարությունը, և հաճախ ճակատամարտի ել քը վճռում էր աբորդաժը, որի համար էլ պետք էր գնդակոծությամբ շարքից հանել անձնակազմին: Հետագայում, իհարկե, հայտնվեցին այլ տեսակի գնդեր՝ պայթուցիկ, հրդեհառաջացնող, կարտեչ և այլն:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

website by Sargssyan