«Հու­սա­հա­տու­թյան մեջ պա­հե­լը, տագ­նա­պի մթնո­լորտ ձև­ա­վ... ՄՇԱԿՈՒՅԹ
«Գիրքը կարևոր արժեք ունի, այն կարող է մարդու ներաշխարհը փոխել» ՄՇԱԿՈՒՅԹ
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (3 ՀՈՒԼԻՍԻ). Հա­յաս­տա­նի ֆուտ­բո­լի ֆե­դ... ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Քա­ղա­քա­կա­նու­թյան ոլորտն արա­տա­վոր­վում է փո­խա­դարձ թշն... ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ
Աշ­խա­տանք գտնե­լու հե­ռան­կա­րը գրե­թե զրո­յա­կան է ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Երևան, 04.Հուլիս,
00
:
00
:
00
Փոխարժեք
478.65
$
560.79
ԱԱԾ տնօրենի ամենակարևոր տեղակալն աշխատանքից ազատվելու դիմում է գրել. հեռանում է ևս մեկ առանցքային պաշտոնյա. «Հրապարակ» «Հու­սա­հա­տու­թյան մեջ պա­հե­լը, տագ­նա­պի մթնո­լորտ ձև­ա­վո­րե­լը բա­ցիլ­նե­րից ամե­նավ­տան­գա­վորն է» Արմեն Սարգսյանը դիմել է Դոնալդ Թրամփին Այս ցուցանիշներով Նիկոլը, ցավոք, դեռ զիջում է միայն Հյուսիսային Կորեայի առաջնորդ Կիմ Չեն Ընին. Ֆարմանյան «Գիրքը կարևոր արժեք ունի, այն կարող է մարդու ներաշխարհը փոխել» Սահմանվել է ուսման վարձավճարի փոխհատուցման նպատակով եկամտային հարկի գումարների վերադարձման կարգը Սրացում Բաքվում. ինչ օրակարգով է Մնացականյանը մեկնում Արցախ Գագիկ Ծառուկյանի շնորհավորական ուղերձը Ռուսաստանի Դաշնությունում Սահմանադրության փոփոխությունների հանրաքվեի անցկացման առթիվ Մինչև անձին սնանկ ճանաչելը առաջնահերթությամբ կատարել բռնագանձման մասին վճիռները. նախագիծ «Հրապարակ». Հույս ունեն, որ Փաշինյանը իրենց օգտին որոշում կկայացնի «Հրապարակ». Ոստիկանության որոշ «կաբինետային» պաշտոնյաներ խորը դեպրեսիայի մեջ են

Իրականում քանի՞սն էին «300 սպարտացիները»

Մենք գիտենք, որ...

Մեր թվարկությունից առաջ 480 թվականին Թերմոպոլեի ճակատամարտի ժամանակ Լեոնիդասի գլխավորությամբ 300 սպարտացիները կռվել են Քսերքսեսի 200 000-անոց պարսկական բանակի դեմ և պահպանել Թերմոպոլեի կիրճի մուտքը՝ հնարավորություն տալով հունական մյուս ուժերին նահանջել և միանալ հիմնական զորքին:

Իրականում այնքան էլ այդպես չի եղել:

Իհարկե, պետք է արժանին մատուցել սպարտացի ռազմիկներին, բայց իրականում այդտեղ նրանց հետ կողք կողքի կռվել են նաև ֆիվայական և ֆեյսպեյական աշխարհազորայինները՝ մոտավորապես 2000 ռազմիկ: Ինչպես սպարտացիները, նրանք ևս չեն հանձնվել և զոհվել են հակառակորդի՝ մի քանի տասնյակ անգամ գերազանցող ուժերի դեմ ճակատամարտ տալով: Բացի այդ, լեռան լանջի շրջանցիկ ճանապարհը փակել էին ևս 3 000 հելլեն ռազմիկներ, որոնք ևս այդ օրը հերոսաբար զոհվեցին: Հաշվարկված է, որ այդ ճակատամարտում պարսիկների ճանապարհը փակել էր մոտավորապես 5 200-7 700 հույն մարտիկներից կազմված ջոկատը և ոչ թե միայն 300 սպարտացի: Ճակատամարտի առաջին երկու օրերին հելլենները հաջողությամբ պաշտպանում էին նեղ կիրճի մուտքը (ենթադրաբար կիրճի լայնությունը մի քանի տասնյակ մետր է եղել, և դա իդեալական պաշտպանական պայմաններ է ստեղծել հույների համար):

Ամեն ինչ իրոք իդեալական կլիներ, եթե պարսիկները չիմանային լեռան լանջի շրջանցիկ ճանապարհի մասին: Այդ ճանապարհը պահող զորաբանակը ունակ չեղավ դիմակայել պարսիկների մատյան գնդի (անմահների) ճնշմանը և ջախջախվեց ճակատամարտի երրորդ օրը: Չօգնեց անգամ Լեոնիդասի՝ նրանց օգնության ուղարկված մոտավորապես 4 000 -անոց զորախումբը, որը ևս ջախջախվեց «անմահների» կողմից: 

Այդ իրավիճակում Թերմոպոլեի կիրճի մուտքը պահելը ռազմավարական տեսակետից անիմաստ դարձավ: Այստեղ կարևորն այն էր, որ կիրճի մոտ մնացած հելլենները, Լեոնիդասի գլխավորությամբ, կռվելով մահը գերադասեցին փախուստից: Մոտավոր հաշվարկներով, այդ ժամանակ տեղում մնացել էր մոտավորապես 500 զինվոր. բացի 300 սպարտացիներից՝ նաև ֆիվայական և ֆեյսպեյական աշխարհազորայիններ:

Համարվում է, որ լեռան լանջի շրջանցիկ ճանապարհի տեղը պարսիկներին ցույց է տվել հելլեն դավաճան Էֆիալտը: 

Այստեղ ճշտում է պետք. Էֆիալտին դավաճան համարելը սխալ է: Հելլենասեր պատմագիրները այս մարդուն դավաճան են դարձրել, բայց իրականում Էֆիալտը թեսալացի էր: Հարցն այն է, որ Թեսալիան Քսերքսեսին դիմադրություն ցույց չի տվել: Ավելին, այս հելլենա-պարսկական պատերազմի ժամանակ թեսալական քաղաք-պետությունները պարսիկների դաշնակիցներն էին: Ստացվում է, որ Էֆիալտը ոչ թե դավաճանել է իր ժողովրդին և երկրին, այլ կռվել է նրանց համար (Էֆիալտը ծառայում էր պարսկական բանակի «օգնական» ջոկատում):

Թերմոպոլեի ճակատամարտի մասին առաջինը գրել է հույն պատմիչ Հերոդոտոսը, ապա Դիոդոր Սիցիլիացին: Պարզել, թե իրոք ինչ քանակի զինվոր է մասնակցել այդ ճակատամարտին, ներկայումս անհնար է: Պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ անգամ Հերոդոտոսի մոտ հիշատակվում է մի «իլոտի» անուն (իլոտները Սպարտայում միջանկյալ դիրք էին գրավում ազատ քաղաքացիների և ստրուկների միջև, նրանք հողագործներ էին): Ստացվում է, որ հելլեններից բացի, այդ ճակատամարտին կարող էին մասնակցել նաև ստրուկները և կիսաստրուկները. պարզ է, որ հելլեն պատմագիրները նրանց քանակի մասին ոչ մի խոսք չէին նշի, քանի որ ստրուկներին մարդ չեն համարել:

Ցանկացած ժողովուրդ միշտ էլ փորձում է սեփական հերոսներին առավել հերոսացնել: Այդպիսին են եղել նաև հելլենները: Ի դեպ, չմոռանանք, որ Քսերքսեսի բանակը եղել է բազմազգ, և հայերը այդ բանակում ամենավերջինները չեն եղել:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

website by Sargssyan