Սուսաննա Ղազարյան. Բանաստեղծական ընտրանի (Շաբաթօրյա ընթերցու... ՄՇԱԿՈՒՅԹ
Սենիկ Հարությունյան. Երազ (Շաբաթօրյա ընթերցումներ «Փաստ» օրա... ՄՇԱԿՈՒՅԹ
Ար­դյոք հնա­րա­վո՞ր է հետ­խորհր­դա­յին տա­րած­քում նոր մի­ու... ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (25 ՀՈՒՆՎԱՐԻ). Հա­յաս­տա­նը՝ Եվ­րո­պա­յի ... ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Նոր նախագիծ կալանքի կրմանը խոչընդոտող ծանր հիվանդության հիմք... ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Երևան, 25.Հունվար,
00
:
00
:
00
Փոխարժեք
478.65
$
560.79
Երեւան հասնեմ՝ Հրայր Թովմասյանի ակնկալած արժանահավատ փաստը կհրապարակեմ․ վարչապետ Հայաստանի երիտասարդական հավաքականը 3 բրոնզե մեդալ է նվաճել ՝ Ուկրաինայի Զապորոժիե քաղաքում անցկացվող հունահռոմեական ըմբշամարտի մրցաշարում Փաշինյանն ունի եզակի տաղանդ իր երբեմնի դաշնակիցներին հնարավորինս թշնամացնելու. Դավիթ Խաժակյան Մեկ շաբաթում շփման գծում հրադադարը խախտվել է 130 անգամ. ԼՂ ՊՆ Նիկոլ Փաշինյանի աչքին բոլորը «Աշոտյան» են թվում. Էդմոն Մարուքյանի արձագանքը Ես 20 օր սպասելու եմ, որ Փաշինյանը հրապարակի իր խոսքերը հիմնավորող որևէ օբյեկտիվ փաստ. Հրայր Թովմասյան ՀՀ քաղավիացիայի կոմիտեի աշխատակիցները, խախտելով ներքին գործավարության կարգը, նամակը չեն մուտքագրել և կոմիտեի նախագահին զեկուցել են, որ աուդիտի մասով խնդիրներ չկան. ՀՀ գլխավոր դատախազություն Չինաստանում կորոնավիրուսից առաջին բժիշկն է մահացել. լրատվամիջոցներ Անցած շաբաթ հակառակորդ արձակել է ավելի քան 700 կրակոց Գեղակերտ գյուղում այրվել են տան տանիքի փայտյա կառուցատարրերը Կոտայքի մարզի Պռոշյան գյուղում «ՎԱԶ-2114»-ը բախվել է ավտոճանապարհի բաժանարար հատվածի ծառին, դուրս եկել հանդիպակաց գոտի և կողաշրջվել. վարորդը տեղում մահացել է, 3 ուղևորները՝ հոսպիտալացվել «Շիրակը» ստուգողական խաղում հաղթեց «Լոկոմոտիվին»

Նժդե­հին ուղղ­վող նման մե­ղադ­րանք­նե­րը սխալ հաս­ցե­ով են. ավե­լի լավ է՝ նախ գնալ գրա­դա­րան

mk.ru-ն «Հաճախակի գնացեք գրադարան. Գարեգին Նժդեհի շուրջ ծագած վեճի մասին» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ միջէթնիկ քաղաքականությունն ու ազգամիջյան հարաբերությունները, հատկապես բազմազգ երկրում, շատ նրբություններ ունեն: 

Որոշ ժողովուրդների հերոսները միշտ չէ, որ հերոս են ուրիշների համար: Արմավիրի պատգամավոր Ալեքսեյ Վինոգրադովի կասկածելի «սխրանքը», որը Արմավիրի հայկական եկեղեցում ներկել է հայ քաղաքական գործիչ և զինվորական Գարեգին Նժդեհի հուշատախտակը, հանգիստ չի տալիս նրանց, ովքեր որևէ կերպ չեն կարողանում հասկանալ, որ չի կարելի ինքնադատաստանի ենթարկել հուշարձանը ինչ-որ կոնյուկտուրայի գոհացնելու նպատակով: 

Հատկապես, եթե խոսքը վերաբերում է այնպիսի պատմական գործիչների հիշատակին, որոնք, անկախ նրանից՝ ինչ-որ մեկին դուր են գալիս, թե ոչ, բազմազգ Ռուսաստանի որոշ հայրենակիցների աչքերում ունեն արժանիքներ: 

Ի վերջո, հայերը ռուսների հայրենակիցներն են, իսկ Հայաստանը՝ Կովկասում Ռուսաստանի միակ պաշտոնական ռազմաքաղաքական և տնտեսական դաշնակիցը: Ռուսաստանի Դաշնության երկու միլիոն քաղաքացի Ռուսաստանն ու Հայաստանը համարում է իր հայրենիքը, իսկ Արմավիր քաղաքի բնակչության կեսը հայեր են: 

Եվ՝ ոչ վերջերս, այլ վաղուց, որը հաստատում է նաև այդ քաղաքի անունը: Ինչո՞ւ է պետք խոսել Արմավիրում տեղի ունեցածի մասին: 

Առաջին հերթին այն պատճառով, որ նույնն է կատարվում խորհրդային դարաշրջանի հուշարձանների հետ Ուկրաինայում, Լեհաստանում, Բալթյան երկրներում և այլն, իսկ հուշարձանը պղծելու համար մուրճի կամ վրձնի օգնությանը դիմելը ցանկացած դեպքում վանդալիզմ է: Պետք է սպասել բումերանգի: 

Այս դեպքում երկար սպասելու կարիք չեղավ. ոմն երևանցի Շահեն Հարությունյան, որպես արմավիրցի Վինոգրադովի «գործընկեր», մեծ դրամատուրգ և դիվանագետ Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի հուշարձանի վրա ներկ է լցրել, այն մարդու արձանի վրա, որի մահվան պատճառը եղել է Պարսկաստանում հայերի պաշտպանությունը: 

Վինոգրադովի ու Հարությունյանի դեպքում պատուհաս է ոչ թե խելքից, այլ դրա բացակայությունից: Երկրորդ՝ երբ խոսքը վերաբերում է 1955 թվականին զոհված Գարեգին Նժդեհի պատմության շուրջ ներկայումս լրատվամիջոցներում գովազդվող արշավին, ապա անգամ անզեն աչքով էլ երևում է, որ դրա նախաձեռնողը Հայաստանի հետ հակամարտության մեջ գտնվող Ադրբեջանն է: 

Ադրբեջանի իշխանություններին թվում է, որ իրենք միավորներ կվաստակեն հայերին որպես սատանաներ ներկայացնելու իրենց փորձերով, մասնավորապես բարձրաձայնելով, որ Հայաստանում կա Գարեգին Նժդեհի հուշարձանը, որը ֆաշիստ է: Ակնհայտ է հայերի հետ Ռուսաստանին գժտեցնելու ցանկությունը: 

Չնայած, պետք է նշել, որ մինչ հիմա դեռ ոչ ոք չի փորձել կասկածի տակ առնել հայության հերոսությունը Հայրենական մեծ պատերազմի ճակատներում: ԽՍՀՄ-ում բնակչության ընդհանուր թվի տոկոսային արտահայտությամբ հայերը գերազանցում են բոլոր այլ ազգերին Խորհրդային Միության հերոսների թվով: 

Ընդ որում, ներկայումս էլ այդ երկրի կառավարությունն ու խորհրդարանը աշխատում են «քաղաք Երևան, Մարշալ Բաղրամյան պողոտա» հասցեում: 

Իսկ ո՞վ է Նժդեհը: Պատմական նյութերը ուսումնասիրելով՝ կարելի է հասկանալ, որ նա հայ ազգայնական է, որը չի թաքցնում իր գլխավոր նպատակը` պայքարել դարի սկզբին հայ ժողովրդի ցեղասպանություն իրականացրած Թուրքիայի դեմ, ընդ որում՝ հայերը ցեղասպանության են ենթարկել ռուսների և Ռուսաստանի հանդեպ համակրանքի կասկածով: 

Ի վերջո, Նժդեհի պատմությունը սկսվում է ոչ թե Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներից, այլ շատ ավելի վաղ: Այն սկսվում է Օսմանյան կայսրությունում, երբ Նժդեհը եղել է այն քչերից, որոնք զենքը ձեռքին պայքարել են հայ բնակչության բնաջնջման դեմ: Ահա թե ինչու և ոչ այլ պատճառով նա Հայաստանում ազգային հերոս է: 

Լինելով հայ ազգայնական՝ Նժդեհը չէր կարող լինել Հայաստանում մտցված խորհրդային իշխանության ընկերը: Պետք է նաև հիշել, որ այդ իշխանությունն իր հերթին գոյատևման համար դաշինքի մեջ էր մտել Թուրքիայի ղեկավար Քեմալ Աթաթուրքի հետ: 

Այդ դաշինքի կողմնակի էֆեկտներից մեկն էլ այն էր, որ Խորհրդային Ռուսաստանը հրաժարվել է նախկինում Ռուսաստանի Կայսրության մաս կազմող Կարսի, Արդահանի, Բայազետի և այլ տարածքներից: Տարածքներ, որոնք պատմականորեն նախկինում բնակեցված են եղել հայերով: Դժվար է ուժեղ լինել հետին մտքով: 

Հիմա հազիվ թե իրավունք ունենք դատապարտել Լենինին և բոլ շևիկներին, բայց ակնհայտ է, որ մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Կրեմլի կողմից աջակցվող Թուրքիան հետագայում դիտարկվել է ոչ թե որպես դաշնակից, այլ սպառնալիք: Պատերազմի ամենադժվարին առաջին տարիներին ԽՍՀՄ-ը ստիպված զորք է պահել կովկասյան սահմանին, քանի որ ժամ առ ժամ սպասում էր Թուրքիայի կողմից պատերազմի մասնակցության՝ գերմանական կողմից: 

Նժդեհը ևս, որը ինչպես և այլ հայ գաղթականներ, արտագաղթել էր Բուլղարիա, նույնն էր սպասում, ավելին՝ նաև սպասում էր Հայոց ցեղասպանության կրկնություն Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիների պես: 

Ձեռքը սրտին դնելով՝ կարելի է հարց տալ՝ արդյո՞ք հայերը անհանգստանալու պատճառներ ունեին: 

Արդյո՞ք արդի Թուրքիան, որի հետ ռուսական շահերը ներկայումս համընկնում են, այսօր հարևան քրդերի և սիրիացիների հանդեպ չի ցուցաբերում այն վերաբերմունքը, ինչը ցուցաբերել է նախկինում հայերի ու հույների նկատմամբ: 

Մտահոգված լինելով Հայաստանի ճակատագրով՝ Նժդեհը թույլ է տվել ճակատագրական սխալ՝ փորձելով Թուրքիայի կողմից ԽՍՀՄ-ի վրա հարձակման դեպքում երաշխիքներ ստանալ հայերի համար: 

Այնուամենայնիվ, նա չի մասնակցել Վերմախտի զորքերում հայկական ստորաբաժանումների ձևավորմանը, չի հագել զինվորական համազգեստ և չի մասնակցել ԽՍՀՄ-ի դեմ ռազմական գործողություններին: 

Նժդեհին ուղղվող նման մեղադրանքները սխալ հասցեով են: Իհարկե, պետք չէ Նժդեհին դատապաշտպան դառնալ և Ռուսաստանում նրա հուշարձանները տեղադրել: 

Ուղղակի պետք է ճանաչել նրա մասին հատուկ կարծիք ունենալու հայերի իրավունքը և չմեղադրել նրանց ֆաշիստ ոճրագործների հերոսացնելու միտման մեջ: 

Ի դեպ, հետպատերազմյան ԽՍՀՄ-ում լավ հասկացել են տրիբունալի ենթարկված Վլասովի և Նժդեհի տարբերությունը, որին ցանկացել են օգտագործել Թուրքիայի դեմ պայքարում: 

Հետևաբար, հաջորդ անգամ, երբ ինչ-որ մեկը ցանկանում է վերցնել մուրճը, ներկը կամ որևէ այլ գործիք և այն օգտագործել վանդալային նպատակներով, ավելի լավ է սկզբից գնա գրադարան: 

Եվ առավել կարևոր է, որ պետք չէ մասնակցել այնպիսի անիմաստ գործողությունների և քարոզչական արշավների, որոնք շահադիտական նպատակներով պարտադրվում և հրահրվում են օտար երկրներից:

Կամո Խաչիկյան

 

website by Sargssyan