«Շատ դեպքերում պետական կառույցները գործում են իրարից անկախ և... ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Սննդամթերքի շուկայում կրկին գնաճ կա. պարենային որոշ ապրանքնե... ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ
Ոսկու գինը բարձրացել է, առևտուրը՝ կիսով չափ պակասել. ի՞նչ խն... ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ
Համավարակով պայմանավորված՝ առաջարկվում է երկարաձգել աղետի գո... ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (10 ՀՈՒԼԻՍԻ). Առաջին անգամ ֆուտբոլային մր... ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Երևան, 12.Հուլիս,
00
:
00
:
00
Փոխարժեք
478.65
$
560.79
Սկսվել է Վարդավառին նախորդող պահքի շաբաթը Ամերիկյան ինքնաթիռը փախուստի է դիմել ռուսական կորածնիչների կողմից նկատվելուց հետո Լուսինե Թովմասյանը ցույց է տվել դստեր հետ էքստրեմալ հանգիստը Նոր մանրամասներ Երևանում կեղծ ռումբի տեղադրման ահազանգի մասին․ Ոստիկանություն է հրավիրվել Մանվել Գրիգորյանի փաստաբանը Նորաթուխ սփյուռքահայությունը «Նիկոլ-արևին» հեռվից է նայում, գիտեն՝ կայրի, եթե շատ մոտենան. Գագիկ Համբարյան Դուրս եկեք Ձեր առանձնասենյակից և շրջեք մարզերում․ Աշնանացանի ժամանակն է․ պատգամավորը՝ նախարարին Երևան-Մեծամոր ճանապարհին փրկարարները անձրևաջրերի արգելափակումից դուրս են բերել մոտ 20 ավտոմեքենա Քանի՞ սպանդանոց կա Հայաստանում այս պահին «Սույն երիտասարդը և իր քայլիստ գործընկերների 90 տոկոսն ուղղակի դիլետանտներ են․ Գագիկ Համբարյան Երեկոյան ժամերին սպասվում են ամպրոպային բնույթի ինտենսիվ անձրևներ, տեղ-տեղ կարկուտ, ուժեղ քամիներ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ. Քաղաքացիները կո՞ղմ են արտակարգ դրության երկարաձգմանը. հարցում Արամ Վարդանյանը տեղափոխվել է «Արմավիր» քրեակատարողական հիմնարկ Կարիք չկա մարդկանց սադիստաբար պարտադրել փակել քիթն ու բերանը տնեցիների շրջապատում․«Իմ քայլի» նախկին պատգամավոր Ոստիկաններն օրենք են խախտում՝ դիմակ չկրելով Ռոբերտ Քոչարյանը հրապարակել է վերջին շրջանում իր ընթերցած գրքերի ցանկը Ռուսաստանում հաջողությամբ ավարտել են կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի բժշկական փորձարկումները Հակակառավարական ցույցեր Բելգրադում և Սոֆիայում․ տեսանյութ Արթուր Վանեցյանը սկսած գործը կհասցնի իր տրամաբանական ավարտին Գագիկ Ծառուկյանի հետագա քայլերը կբխեն իրավիճակի վերլուծության արդյուքներից Փրկարարները 14-րդ օրն է՝ փնտրում են Ներքին Դվին համայնքի 66-ամյա բնակչին

Տնտե­սա­գետ. «Խնա­յո­ղա­կան մո­տե­ցու­մը ճիշտ չէ. հե­տա­գա­յում ավե­լի մեծ խնդիր­ներ կու­նե­նանք»

Կորոնավիրուսի համավարակի տնտեսական ազդեցություններից հնարավորություն չեն ունեցել խուսափել բոլոր երկրները, և այս առումով Հայաստանը ևս բացառություն չէ: Իրավիճակն առաջին հերթին կապված էր տնտեսական գործունեության բազմաթիվ տեսակների աշխատանքների դադարեցման հետ՝ բացառությամբ առևտրի և մի շարք ծառայությունների: «Փաստի» հետ զրույցում նման տեսակետ հայտնեց տնտեսագետ Կարեն Սարգսյանը՝ նշելով, որ սա ինքնաբերաբար մեծ տնտեսական անկման է բերելու: 

Այնուամենայնիվ, տնտեսագետը կարծում է, որ հնարավոր էր այնպես անել, որ որոշ ցուցանիշների մասով տատանումն անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ այդքան մեծ չլիներ:

«2020թ. ապրիլի դրությամբ նախորդ տարվա ապրիլի համեմատ տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը նվազել է շուրջ 17,2 տոկոսով, իսկ 2020թ. հունվար-ապրիլին 2019թ. նույն ժամանակահատվածի համեմատ ՏԱՑ-ը նվազել է 1,7 տոկոսով: 

Հունվար, փետրվար, մարտ ամիսներին տնտեսական աճի անկումն այդքան բարձր չի եղել, դրա համար այդքան մեծ տատանում չի եղել, թեպետ հետագայում այդ տարբերությունն արդեն մեծ կլինի»,-ասաց տնտեսագետը ու, վերլուծելով ցուցանիշներն ըստ տնտեսական ոլորտների, առանձնացրեց մասնավորապես առևտրի շրջանառության ու ծառայությունների ծավալը: 

Նրա խոսքով, այդ հատվածներում հնարավոր էր համեմատաբար այլ պատկեր ստանալ:

«Առևտրի շրջանառությունը նախորդ տարվա ապրիլի համեմատ նվազել է 33,1 տոկոսով, ծառայությունների ծավալը՝ 15,9 տոկոսով: Եթե ազգաբնակչությունը բավարար ֆինանսական միջոցներ ունենար, այսինքն, պետության կողմից տրվող աջակցությունը թիրախային լիներ, ապա առևտրի պարագայում կրճատումը, համենայն դեպս, այդքան շատ չէր լինի: 

Թե՛ ազգաբնակչությունը, թե՛ փոքր և միջին բիզնեսն այս փուլում իրացելիության խնդիր են ունեցել, և նրանց ուղղված պետական աջակցության ծրագրերի շրջանակում տրվող ֆինանսավորումը, կարծում եմ, ավելի բարձր կարող էր լինել: Ֆինանսական ռեսուրսների ավելացման դեպքում ավելի բարվոք ցուցանիշ կարող էր արձանագրվել: 

Ընդհանուր առմամբ, շատ մեծ տատանում չէր կարող լինել, պարզապես որոշ ոլորտների մասով ավելի համեստ անկում կլիներ, ինչը չեղավ: Իրականում ցանկացած ճգնաժամային իրավիճակում կառավարության հիմնական խնդիրը տնտեսվարող սուբյեկտներին բավարար տնտեսական ռեսուրսներով ապահովելը պետք է լինի: 

Դա կարող է լինել աջակցության ծրագրերի, ինչպես նաև արտոնյալ վարկերի տրամադրման և այլ միջոցառումների տեսքով: 

Բայց մեր պարագայում տնտեսության գործունեության դադարեցման և համընդհանուր ինքնամեկուսացման փուլում բազմաթիվ շահառուներ դուրս էին մնացել պետական աջակցության ծրագրերից: Հետևաբար, տնտեսության մեջ մակրո մակարդակով համախառն պահանջարկի կտրուկ անկում է եղել: 

Որպեսզի այդ անկումը չլիներ, հնարավոր էր ավելի խթանող քաղաքականություն իրականացնել և ավելի շատ կանխիկ ֆինանսական ռեսուրսներ ներարկել տնտեսության մեջ: Կարծում եմ՝ ավելի թիրախային, ավելի ընդգրկուն ու ավելի մեծ հակաճգնաժամային ծրագրեր պետք է իրականացվեին: 

Ավելի շատ ֆինանսական ռեսուրսներ ուղղելով դեպի տնտեսություն, թիրախային խմբեր, կարիքավոր ընտանիքներ՝ տնտեսության անկումը համեմատաբար ավելի քիչ կլիներ»,-ընդգծեց Կ. Սարգսյանը՝ հավելելով, որ կառավարության տրամադրած աջակցության չափը 150 մլրդ դրամ է, որը կազմում է մեր երկրի ՀՆԱ-ի 2,3 տոկոսը, մինչդեռ այլ երկրներում այն 8-15 տոկոսի սահմաններում է: 

«Ընդհանուր առմամբ, եթե մենք այս փուլում փորձում ենք գումար խնայել, հետագայում ավելի մեծ խնդիրներ կունենանք՝ կապված տնտեսական ճգնաժամի երկրորդ ալիքի հետ: Այդ մոտեցմամբ տնտեսության մեջ խնդիրներն ավելի կշատանան, և հետագայում էլ ավելի շատ գումար հարկավոր կլինի:

Այս փուլում կառավարության կողմից խնայողական մոտեցումը ճիշտ չէ՝ ավելի ընդգրկուն ու ծավալուն միջոցառումներ են անհրաժեշտ: Ժամանակին խոսվում էր այն մասին, որ մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի ցուցանիշով Վրաստանին գրեթե անցնում ենք, բայց նույն Վրաստանի հակաճգնաժամային միջոցառումները, եթե չեմ սխալվում, իրենց ՀՆԱ-ի 6 տոկոսի չափով են»,-ասաց մեր զրուցակիցը՝ նկատելով, որ կառավարությունն ունի խնայողական մոտեցում չցուցաբերելու հնարավորություններ:

«Առհասարակ, գումարի խնդիր միշտ կարող է լինել, բայց Արժույթի միջազգային հիմնադրամից վարկ են վերցրել, Եվրամիությունը նույնպես ֆինանսական աջակցություն է տրամադրել հենց կորոնավիրուսի հաղթահարման համար: Բացի այդ, նախորդ տարվանից խնայված ֆինանսական միջոցներ էլ ունենք, որոնք կառավարության անունից ԿԲում որպես ավանդ են ներդրված: 

Կարծում եմ՝ հնարավոր է նաև կորոնավիրուսի հաղթահարման պետական պարտատոմսերի թողարկում իրականացնել, տեղաբաշխել ու գումարն ուղղել տնտեսությանը: Ցանկության դեպքում ֆինանսական ռեսուրսներ հայթայթելու որևէ խնդիր չկա, մյուս կողմից էլ բազմաթիվ անարդյունավետ ծախսեր կան, որոնք կարող են կրճատել: Ասել՝ գումար լինի՝ կտանք, արդարացված չէ:

 Ոչ մի երկիր ավելորդ գումար չունի, բայց գոյություն ունի հարցերի կարևորություն ու առաջնահերթություն ասվածը, և այդ առումով պետք է իսկապես ռազմավարական մոտեցում ցուցաբերվի. եթե ուզում ենք հետագայում ավելի լավ լինի, տնտեսությունը վերականգնելու համար այս պահին պետք է ավելի շատ ծախսենք:

Բայց նման գործելաոճի շարունակության դեպքում ճգնաժամն ավելի կխորանա, հաջորդ ամիսների ցուցանիշները կարող են ավելի վատը լինել»,-հավելեց տնտեսագետը՝ օրինակ բերելով հակաճգնաժամային վերջին միջոցառումները:

«Դրանք արդեն կոնկրետ թիրախային խմբերի աջակցություն չեն, պարզապես վարկային ծրագրեր են, ինչպես նաև «աջակցություն՝ նորաստեղծ բիզնեսին»: 

Վերջին ծրագրի անվանումից ենթադրվում է, որ նոր բիզնես սկսելու մասին է, թեպետ այնտեղ մի պահանջ կա, ըստ որի՝ նախորդ մեկ տարվա ընթացքում պետք է բարվոք հարկային պատմություն լինի: 

Այս պարագայում ի՞նչ նոր բիզնեսի մասին է խոսքը: Սա արդեն ոչ թե նորաստեղծ բիզնես է, այլ, չգիտեմ, գործունեության շարունակություն է, որը կարող է իրականացվել այլ հավասար պայմաններում: Ընդհանուր առմամբ, այն սկզբունքները, այն թիրախներն ու ֆիլտրերը, որոնք դրվում են այդ հակաճգնաժամային միջոցառումների հիմքում, այդքան էլ կոնկրետ չեն: Այդ ծրագրերը խրթին են, բարդ ընթացակարգեր են ենթարդում և ունեն ինչպես ճշգրտման, այնպես էլ պարզաբանման կարիք: 

Օնլայն համակարգը ևս խնդիր է ունեցել, ինչի հետևանքով աջակցություն են ստացել մարդիկ, որոնք չպետք է ստանային, և, ըստ հայտարարվածի, պետք է վերադարձնեն այն: Իսկ ովքեր կարիքավոր են, փաստորեն, չեն ստացել: 

Այսինքն, օպերատիվության, նպատակայնության, ինչպես նաև թիրախային լինելու խնդիրներ կան այդ առումով»,-ընդգծեց տնտեսագետը: 

Կարեն Սարգսյանը շեշտեց, որ հատկապես ճգնաժամային պայմաններում պետությունը պետք է աջակցի և ուշադրության կենտրոնում պահի փոքր և միջին բիզնեսը: «Փոքր և միջին բիզնեսին ուղղված աջակցության ծրագրերն էլ պետք է թիրախավորված լինեն: Այս փուլում իրենց համար վարկային տարբերակը ավելի մեծ հարց չի լուծում, որքան կլուծեին հարկային արձակուրդները: 

Ասում ենք՝ վարկ վերցրեք, հարկ տվեք, բայց մարդն ի՞նչ գումար ներդնի իր տնտեսության մեջ, իր գործունեությունն ինչպե՞ս շարունակի»,-ասաց նա՝ դիտարկելով ճգնաժամային փուլում հարկային արձակուրդներ տրամադրելու անհրաժեշտության, ինչպես նաև հարկային դրույքաչափերի նվազեցման հնարավորությունները:

Այս համատեքստում անդրադառնալով նաև գույքահարկի նոր համակարգի ներդրման հնարավորությանը, որին արդեն կառավարությունը հավանություն է տվել, Կարեն Սարգսյանը շեշտեց. 

«Ճգնաժամի փուլում որևէ երկիր հարկային դրույքաչափ չի փոփոխել, չի բարձրացրել: Եթե բարձր տնտեսական աճի պայմաններում դա աստիճանաբար հնարավոր էր իրականացնել, ապա այս փուլում շատ շուտ է: 

Այս նախագծի անվան տակ ոչ թե միայն շքեղ առանձնատների սեփականատերերի, այլ բոլորի վրա ենք տարածելու գույքահարկը: Կառավարութան կողմից հավանության արժանացած նախագծով շուրջ կես միլիոն մարդ, որոնք նախկինում ազատված են եղել գույքահարկից, հիմա վճարելու են այն: Ստացվում է, մենք կարիքավորին էլ ենք մտցնում հարկային դաշտ այս պահին: 

Ընդհանուր անկման փուլում նման օրինագիծ բերելը ճիշտ չէ: Սա հատկապես ցածր եկամուտներ ունեցող մարդկանց վրա իր բացասական տնտեսական ազդեցությունն անպայման կունենա»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

website by Sargssyan