Լիբանանի հայ համայնքի 11 զոհերը երկրի տարբեր շրջանների բնակի... ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Խոշոր ու ողբերգական ավտովթար Լոռու մարզում. մահացածն ու 4 վի... ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Կորոնավիրուսից մահացածների ու վարակակիրների թիվը՝ այսօրվա դր... ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
Պայթյունից ավերված Բեյրութը ցուցադրվել է թռչնի թռիչքի բարձրո... ՎԻԴԵՈ
Լիբանանի հայ համայնքում 11 զոհ կա. «Արևելք» ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Երևան, 06.Օգոստոս,
00
:
00
:
00
Փոխարժեք
478.65
$
560.79
Լիբանանի հայ համայնքի 11 զոհերը երկրի տարբեր շրջանների բնակիչներ էին. մանրամասներ Խոշոր ու ողբերգական ավտովթար Լոռու մարզում. մահացածն ու 4 վիրավորներից 3-ը զինծառայողներ են Կորոնավիրուսից մահացածների ու վարակակիրների թիվը՝ այսօրվա դրությամբ Իրավիճակը Բեյրութում պայթյունից հետո Սամվել Կարապետյանը կաջակցի բեյրութահայերին ու կօգնի վերականգնել պայթյունի հետեւանքով վնասված եկեղեցին «ՀԷՑ»-ը տեղեկացնում է. Լույս չի լինելու Պայթյունից ավերված Բեյրութը ցուցադրվել է թռչնի թռիչքի բարձրությունից (տեսանյութ) Լիբանանի հայ համայնքում 11 զոհ կա. «Արևելք» Կրկին խախտումներ՝ Ծաղկաձորի հյուրանոցներում. ԱԱՏՄ Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 135-ի Բեյրութում երկշաբաթյա արտակարգ դրություն է հայտարարվել «Գագիկ Ծառուկյան» բարեգործական հիմնադրամը 100 միլիոն դրամ է հատկացրել Բեյրութում պայթյունների հետևանքով զոհված հայրենակիցների ընտանիքներին և Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսարանին Որոշում է կայացվել արտակարգ դրության ռեժիմը ևս մեկ ամսով երկարաձգել. սա երևի թե կլինի արտակարգ դրության վերջին երկարաձգումը. Տիգրան Ավինյան (տեսանյութ) Սամվել Կարապետյանը կաջակցի բեյրութահայերին ու կօգնի վերականգնել պայթյունի հետեւանքով վնասված եկեղեցին «Սկսել են մեզ 37 թվի ոգով ներկայացնել, սա ի՞նչ մոտեցում է». Աշոտ Մելքոնյան

Սուրբ Սո­ֆի­ա­յի տա­ճա­րի թնջու­կը.ինչ­պի­սի՞ն պետք է լի­նի Հա­յաս­տա­նի ար­ձա­գան­քը

Թուրքիա այցելող զբոսաշրջիկների ամենասիրելի պատմական կառույցի՝ հռչակավոր Սուրբ Սոֆիայի տաճարի ճակատագիրը դարձել է միջազգային հանրությանը հուզող ամենաառաջնահերթ թեմաներից մեկը։ Պատճառը Սուրբ Սոֆիայի տաճարը կրկին մզկիթի վերածելու Թուրքիայի իշխանությունների որոշումն է։ Նախագահ Էրդողանը այս խնդիրը դիտարկում է որպես Թուրքիայի ինքնիշխանության տիրույթում լուծվելիք հարց, քանի որ տաճարը համարվում է իրենց սեփականությունը։

Վեցերորդ դարում Բյուզանդիայի Հուստինիանոս կայսեր օրոք կառուցված հունական այս տաճարը մեկ հազարամյակ շարունակ եղել է աշխարհի ամենամեծ քրիստոնեական եկեղեցին մինչև Իսպանիայում Սևիլիայի տաճարի կառուցումը և համարվում է ճարտարապետության գլուխգործոց, որը գրանցված է UNESCO-ի համաշխարհային մշակութային ժառանգության ցանկում:

Բացի այդ, այն քրիստոնեական աշխարհի կարևորագույն կառույցներից մեկն է, որն իր ստեղծման օրվանից՝ 537 թվականից մինչև 1453 թվականը եղել է Արևել յան ուղղափառ տաճար և հանդիսացել է Կ. Պոլսի տիեզերական պատրիարքի նստավայրը։ 

1453 թվականին թուրքերի կողմից Բյուզանդական կայսրության մայրաքաղաքի գրավումից հետո Սուրբ Սոֆիայի տաճարը վերածվեց մզկիթի և մնաց այդ կարգավիճակում մինչև 1934 թվականը։ 

Այնուհետև Քեմալ Աթաթուրքի որոշմամբ՝ մզկիթը դարձավ թանգարան։ Սակայն տաճարը նույնիսկ թանգարանային կարգավիճակում շարունակում է մնալ ուղղափառ աշխարհի ամենամեծ սիմվոլներից մեկը, և այն մզկիթի վերածելը միջազգային կոշտ արձագանքի տեղիք է տվել։

Տաճարը մզկիթի վերածելու կապակցությամբ մասնավորապես իրենց վրդովմունքն են հայտնել ԱՄՆ–ը, Ֆրանսիան, Հունաստանը, Ռուսաստանը։ Թուրքիայի իշխանությունների այդ քայլը քննադատել են Կ. Պոլսի հունաց տիեզերական պատրիարք Բարդուղիմեոս Առաջինը, ինչպես նաև Մոսկվայի և Համայն Ռուսիո պատրիարք Կիրիլը։

Սակայն թուրքական իշխանությունները լրջորեն են տրամադրված, և բացառված չէ, որ այս հարցը Թուրքիայի հետ տարբեր երկրների հարաբերությունների սրման և անգամ դիվանագիտական սկանդալների պատճառ դառնա։ Սուրբ Սոֆիայի տաճարի ճակատագիրը պետք է հուզի նաև հայերիս, քանի որ դրանում կա նաև հայկական հետք։ Տաճարի հսկայական գմբեթը, որի տրամագիծը 31 մետր է, մի քանի անգամ փլուզվել է երկրաշարժների պատճառով։ 

989 թվականին տեղի ունեցած մեծ երկրաշարժից հետո, որի արդյունքում փլուզվել է արևմտյան գմբեթի կամարը, Բյուզանդիայի կայսրը խնդրել է հայ ճարտարապետ Տրդատին, որն Անիի և Արգինայի տաճարների հիմնադիրն էր, ղեկավարել վերանորոգման աշխատանքները։ Տրդատն այնպես է վերականգնել տաճարի գմբեթը, որ այն պահպանվել է մինչև մեր օրերը՝ ավելի քան հազար տարի։

Հետաքրքրական է, որ վերջերս այս հարցի շուրջ կարծիք էր հայտնել նաև Պոլսո հայոց պատրիարք Սահակ Մաշալ յանը՝ նշելով, թե Սուրբ Սոֆիայի տաճարը կարող է դառնալ երկու կրոնների միության և խաղաղության խորհրդանիշ: Իսկ ավելի վաղ նա հայտարարել էր, թե տաճարը բավական մեծ է, և այնտեղ միաժամանակ կարող են աղոթել թե՛ քրիստոնյաները, թե՛ մահմեդականները:

Հասկանալի է, որ հաշվի առնելով Թուրքիայում հայերի նկատմամբ աճող ատելության ֆոնը՝ Պոլսո հայոց պատրիարքը չէր կարող կոշտ քննադատության ենթարկել թուրքական իշխանություններին, բայց ավելի շատ կարևոր է Հայաստանի իշխանությունների ու Մայր աթոռի արձագանքը այս խնդրին։

Այստեղ հարկավոր է Սուրբ Սոֆիայի տաճարի շուրջ տեղի ունեցող իրադարձությունների լույսի ներքո դիտարկել նաև Թուրքիայում հայկական պատմամշակութային ժառանգության ոչնչացման և ապօրինի յուրացման հարցը, որը հայերի դեմ իրականացված ցեղասպանության թուրքական քաղաքականության շարունակությունն է։

Եվ ժամանակն է, որ Հայաստանը միջազգային հանրության ուշադրությունը սևեռի այն խնդրի վրա, թե ինչպես է Թուրքիան Արևմտյան Հայաստանում մշակութային ցեղասպանություն իրականացնում, որին անպատճառ պետք է տրվի համապատասխան իրավական, քաղաքական և պատմական գնահատական։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

website by Sargssyan