Երևան, 27.Ապրիլ.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


«Առանց թի­րա­խա­յին օժան­դա­կու­թյան տնտե­սու­թյու­նը չի կա­րող արագ հաղ­թա­հա­րել ճգնա­ժա­մը և վե­րա­դառ­նալ բնա­կա­նոն ըն­թաց­քի»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Թեպետ 2020թ. մայիսի համար արձանագրված ցուցանիշները էականորեն զիջում են նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի ցուցանիշներին, այնուամենայնիվ, ըստ տնտեսագետ Կարեն Սարգսյանի, տնտեսական անկման վերաբերյալ ավելի ստույգ գնահատականն ավելի ուշ կունենանք:

Մինչ այդ, համադրելով 2020 թվականի մայիս ամսվա մակրոտնտեսական մի շարք ցուցանիշներն ու խոսելով տնտեսական անկման ներկա շեմի մասին՝ Կ. Սարգսյանն ընդգծում է. 

«Այսպես, տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը նվազել է շուրջ 12,8%ով, արդյունաբերական արտադրանքի ծավալը՝ 3,9%-ով, շինարարության ծավալը՝ 27%-ով, ծառայությունների ծավալը՝ 19,4%ով, առևտրի շրջանառությունը՝ 18,4%-ով, արտաքին առևտրաշրջանառությունը՝ 17,3%-ով, արտահանումը՝ 8,7%-ով, ներմուծումը՝ 21,8%-ով։ 

Մակրոցուցանիշների նման անկումը, կարծում եմ, անակնկալ չէ, և այն, բնականաբար, արտացոլում է նոր կորոնավիրուսով պայմանավորված առկա տնտեսական ճգնաժամի ազդեցությունների արդյունքը։ 

Իհարկե, համեմատած այս տարվա ապրիլի ցուցանիշների հետ՝ զգալի աճ ենք տեսնում, սակայն չպետք է մոռանանք, որ այդ ժամանակ տնտեսության գրեթե բոլոր ոլորտները հարկադիր դադարի մեջ, կամ, այսպես կոչված «lockdown»-ի տակ են գտնվել։ 

Այդուհանդերձ, տնտեսական անկման ցուցանիշի ավելի ստույգ գնահատական կունենանք, երբ վիճակագրական կոմիտեն կհրապարակի 2-րդ եռամսյակի մակրոտնտեսական ցուցանիշները։ 

Այս պահին, կարծում եմ, հունիս ամսվա դրությամբ ցուցանիշների որոշակի բարելավում կնկատվի նախորդ ամսվա համեմատ՝ հաշվի առնելով, որ տնտեսության բազմաթիվ ոլորտներ աստիճանաբար դուրս են եկել «lockdown»-ից և, իհարկե, թեև ոչ ամբողջ ներուժով, սակայն, ամեն դեպքում, գործում են։ Այնուամենայնիվ, ըստ իմ կանխատեսումների, ներկա պահին մեր տնտեսությունը գտնվում է մոտ 5-6% անկման փուլում»:

Անդրադառնալով հարկերի հավաքագրման խնդրին, հարկային մուտքերի նվազմանը (ապրիլին նվազումը կազմել է 9,1%, մայիսին՝ 20,8%), տնտեսագետը «Փաստի» հետ զրույցում խոսեց նշված միտումների՝ ցուցիչ լինելու մասին:

«Ակնհայտ է, որ տնտեսական անկման պայմաններում կառաջանան նաև հարկերի հավաքագրման խնդիրներ։ Սա, թերևս, պայմանավորված է մի քանի գործոններով։ Առաջինն այն է, որ տնտեսական ճգնաժամի պայմաններում բոլոր տնտեսվարողների մոտ առկա են լինում իրացվելիության խնդիրներ։ 

Երկրորդ, ինչպես գիտենք, դեռևս ոչ բոլոր տնտեսական ոլորտներն են լիարժեք գործում ներկայիս արտակարգ դրության պայմաններում: Եվ, վերջապես, երրորդը՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի ցուցանիշի հետ համեմատելիս չպետք է մոռանալ, որ այդ ընթացքում արձանագրվել են մասնավորապես ավտոմեքենաների ներմուծման և վաճառքի աննախադեպ բարձր ցուցանիշներ, ինչով պայմանավորված՝ հարկային մուտքերն ավելի շատ են եղել։

 Իհարկե, կան նաև տնտեսական քաղաքականության հետ կապված խնդիրներ, մասնավորապես, տնտեսական գործունեության խթանման, այդ թվում՝ ներդրումների իրականացման ոլորտում, ինչը ևս իր բացասական ազդեցությունն է ունենում հարկերի հավաքագրման մակարդակի վրա։ 

Այսպիսով, հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ հարկերի նման թերհավաքագրումը միանգամայն սպասելի էր, և այն, մեծ հաշվով, նաև արտացոլում է մեր հանրապետությունում մակրոտնտեսական հիմնական ցուցիչների անկման արդյունքները՝ պայմանավորված ինչպես տնտեսական ճգնաժամով, այնպես էլ տնտեսական ոչ խթանող քաղաքականությամբ»,-ընդգծեց տնտեսագետը:

Կառավարության վերջին նիստի ժամանակ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ինքը շեշտեց, որ կառավարությունն օպերատիվ ձևով տնտեսության զարկերակը զգալու խնդիր ունի, ինչը պետք է խոստովանել: Իսկ թե ի՞նչն է խանգարում ճիշտ գնահատել իրավիճակը և ի՞նչ խնդիր պետք է լուծի կառավարությունը՝ հետագայում ավելի խորը տնտեսական ճգնաժամ չարձանագրելու համար՝ Կարեն Սարգսյանը նկատեց.

«Նախևառաջ տնտեսության զարկերակը զգալու համար առաջին հերթին տնտեսությունը պետք է լիարժեքորեն գործի, ինչն այս պայմաններում առկա չէ, քանի որ դեռ տնտեսության բոլոր ոլորտների գոծունեությունը չի վերականգնվել, և երկրորդ՝ համավարակի տնտեսական ազդեցությունները հաղթահարված չեն։ 

Փաստացի, այս պահին գործ ունենք լուրջ տնտեսական ճգնաժամի հետ, և տնտեսությունն անհետաձգելի լուրջ միջամտությունների կարիք ունի։ Ակնհայտ է, որ ներկա պահին տնտեսության բազմաթիվ ոլորտներ պետական աջակցության կարիք ունեն՝ դիմակայելու ճգնաժամի բացասական ազդեցությունները: Հաշվի առնենք, որ բազմաթիվ ոլորտներ դեռ չեն գործում։ 

Երկրում առկա են նաև գործազրկության կտրուկ աճի միտումներ։ Բացի այդ, տնտեսությունը չի կարող լիարժեքորեն գործել, եթե տնային տնտեսությունների կողմից բավարար ծավալով վճարունակ պահանջարկի մակարդակ չապահովվի։ 

Ավելի կոնկրետ, առանց տնտեսվարողներին հարկային արձակուրդների ձևով թիրախային օժանդակության և ազգաբնակչության առավել խոցելի շերտերին ֆինանսական աջակցության տրամադրման՝ Հայաստանի տնտեսությունը չի կարող արագ հաղթահարել ճգնաժամը և վերադառնալ բնականոն ընթացքի։ 

Մեկանգամյա օժանդակությունների տրամադրումը խնդրի արդյունավետ լուծում չի կարող հանդիսանալ: Անհրաժեշտ են ավելի համակարգային ու լայնամասշտաբ միջոցառումներ։ Եթե չենք ցանկանում, որ տնտեսությունը հայտնվի երկարատև դեպրեսիոն փուլում՝ վերոհիշյալ խնդիրներին ավելի լուրջ ուշադրություն պետք է հատկացնել»։

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Ի՞նչ եղավ «Ազգային հպարտության հանրային տրիբունալի» հարցը. Արշակ Կարապետյանը հետևողական կլինի՞. «Փաստ»Սեփական իրավունքների համար մարդկանց պայքարը բացարձակ արդարացի է․ Արման Թաթոյան Գեղարքունիքի մարզում բախվել են «Opel»-ն ու «ՎԱԶ 2106»-ը. վերջինը կողաշրջվել է, կան վիրավորներ ՊՆ–ն անդրադարձել է Կիրանցում տեղի ունեցող ակցիային պայմանագրային զինծառայողների միանալուն 20 պայմանագրային զինծառայող Տավուշում վայր է դրել զենքերը և միացել շարժմանը (տեսանյութ) ՀՀ կառավարությունը Ադրբեջանին է պատրաստվում փոխանցել ՀՀ տարածքում գտնվող ճանապարհը՝ խախտելով տարածքային ամբողջականությունը․ դիմել եմ Գլխավոր դատախազին․ Մեսրոպ Առաքելյան Գեղարքունիքում և Կոտայքում հարկադիր քարաթափման աշխատանքներ են կատարել Հրմշտոց, ուժի կիրառում․ Կիրանցում բախումները շարունակվում են, Բագրատ Սրբազանը ևս այստեղ է Քաղաքացիները փակել են Մեղրի-Երևան ճանապարհը Ռուսական խաղաղապահ գրեթե ողջ զորակազմն արդեն լքել է ԼՂ-ն, մնացած մասը կլքի այն մինչև մայիսի վերջ Վարչախումբը որոշել է բռնություններով խեղդել բողոքի ակցիաները Լարված իրավիճակ` Կիրանցում (տեսանյութ) Կոտայքում՝ հյուրանոցում, հայտնաբերվել են 2 օտարերկրացիների մարմիններ. 2 հոգի էլ հոսպիտալացվել է Քաղաքացիները փակել են Մեղրի-Երևան ճանապարհը Ի՞նչ են քննարկել ՔՊ նիստում ԱՄՆ-ից զայրացել են Փաշինյանի վրա Այս պահին փակ են Իջևան–Նոյեմբերյան և Երևան–Սևան միջպետական ճանապարհները Ճապոնիան փորձում է կոտրել չինական գերակայությունը Հայաստան–Ադրբեջան սահմանին ապրիլի 26-ի դրությամբ տեղադրվել է թվով 28 սահմանային սյուն Խաչափայտի մասունքը կբերվի Արաբկիրի Սուրբ Խաչ եկեղեցիՀայ դպրոցականները երեք մեդալ են նվաճել քիմիայի Մենդելեևյան 58-րդ միջազգային օլիմպիադայում «Տարօրինակ» ու կրեատիվ բողոքի ակցիա՝ Մոնումենտի կամրջի տակ. 1930-ականների հագուստով ցուցարարները բողոքում են. Ռուբեն Մելիքյան Եթե դեմ են​ ՌԴ սահմանապահ ծառայությունը, թող բաց ասեն, Հայաստանն առանց մեր համաձայնության չի կարող խաչմերուկ լինել. Ալիև Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար Ռուսաստանը կարող է «տոնական» հարված հասցնել մայիսի 9-ին. Զելենսկու գրասենյակ Էրդողանը ծրագրում է մայիսի 9-ին հանդիպել ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենին․ Bloomberg Ալիևը Շոլցի հետ հանդիպմանը բարձր է գնահատել Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև ընթացող բանակցությունները Կոնվերս Բանկը հաշված օրերի ընթացքում ավարտել է դրամային պարտատոմսերի տեղաբաշխումըԵթե Պեկինը միջոցներ չձեռնարկի այս խնդիրը լուծելու համար, դա կանի Վաշինգտոնը. Բլինկենը Չինաստանին պատժամիջոցներով է սպառնացել ՌԴ-ին օգնելու համար Գևորգն ու Քրիստինան հարսանիքից հետո մեկնել են Կիշ կղզի Սևանի հոգեկան առողջության կենտրոնում պացիենտների վերջույթները կապվել են սավաններով կամ հագուստով. ՄԻՊ Ստամբուլում քրեական դատարանը կնոջը դատապարտել է 1,794 տարվա ազատազրկման Պենտագոնը 6 միլիարդ դոլարի պայմանագրեր է պատրաստում Կիևի համար զենք արտադրելու նպատակով Հայաստանն ու Իտալիան քննարկել են ռազմական համագործակցությանը վերաբերող հարցեր Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև հակամարտության խաղաղ կարգավորման շանսերն առավել քան երբևէ մեծ են. Շոլցը՝ Ալիևի հետ ասուլիսում Մոսկվայի Չեխովի անվան գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դպրոց- ստուդիան հանդես կգա Երևանում Տղամարդուն, որը խանդի պատճառով սպանել է հարսնացուին, գտել են նրա դիակը գրկած (տեսանյութ 18+) ԶՊՄԿ բնապահպանության բաժինը ծառատունկ իրականացրեց Կապան խոշորացված համայնքի Վանեք գյուղական բնակավայրում Ամաչում եմ այն գործընկերներիս համար, որոնք Պետդումայում պատմում են, թե այս ամենը պատմական արդարության ակտ է. Զատուլինը՝ Արցախից հայերի գաղթի մասին Ազատման դիմում չի գրում, բայց պահանջում է ազատել աշխատանքից․ Վրացյանը չարիք է դարձել Մասիսի դպրոցում Հայկական «Outatime» առագաստանավը Կարիբյան ծովումՊԵԿ-ը ստուգումներ է սկսել Միհրան Պողոսյանի ընտանիքի հետ առնչություն ունեցող ընկերություններումԻդեալ համակարգի նոր խանութ-սրահը՝ Հայաստանի ամենակոլորիտային քաղաքում Իդրամն ու IDBank-ը՝ Career City Fest-ի մասնակիցCrocus-ում տեղի ունեցածի հետքերը տանում են դեպի Ուկրաինա. Շոյգու Ժամը 13.00-ի դրությամբ Երևանում փակ փողոցներ չկան Ինչպես է երեխայի ծննդյան ամսաթիվն ազդում նրա ողջ կյանքի վրա. տպավորիչ փաստեր Արամ Մելիքյանի հղի կնոջը հիվանդանոց են տեղափոխել. ի՞նչ է պատահել նրան Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն Եվրախորհրդարանի բանաձևն անհիմն է անվանել Կզարմանաք երբ տեսնեք՝ ուր են մեկնել Գևորգն ու Քրիստինան հարսանիքից հետո