Երևան, 22.Ապրիլ.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Օդապարիկ. ինչպե՞ս մարդն սկսեց «թռչել»․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Երկար տարիներ մարդկանց անհասանելի ցանկություններից մեկը եղել է թռչելու կամ գոնե օդ բարձրանալու հնարավորությունը: Ինչ գյուտեր ասես չեն եղել դա իրականացնելու համար: Մի անգամ արձանագրվել է փաստ, որ ոչ ծանր իրերը տաք օդի ազդեցությունից կարող են վեր բարձրանալ: Հենց դա էլ խթան է հանդիսացել օդագնացության զարգացման համար: Համարվում է, որ աշխարհի առաջին օդապարիկը ստեղծվել է 1783 թվականին: Ինչպե՞ս է եղել դա: Դեռևս 16-17-րդ դարերում են հայտնվել առաջին օդապարիկների նախատիպերը, որոնք գործնականում այդպես էլ իրենց «ցույց չեն տվել»: Զուգահեռաբար 1766 թվականին քիմիկոս Հենրի Քավենդիշը մանրամասն նկարագրել է ջրածին գազի հատկությունները. գազն օգտագործվում էր իտալացի ֆիզիկոս Թիբիո Կավալլոյի կողմից օճառի պղպջակների հետ փորձերում: Նա լցնում էր պղպջակները այդ գազով, և նրանք արագորեն վեր էին բարձրանում, քանի որ ջրածինը 14 անգամ ավելի թեթև է օդից:

Նման կերպ հայտնվել են վերհան հիմնական երկու գործոնները, որոնք օգտագործվում են անգամ ժամանակակից օդապարիկներում` ջրածինը և տաք օդը: Սակայն դա չէր լուծում թռիչքի բոլոր խնդիրները: Օդապարիկ ստեղծելու համար անհրաժեշտ էր այնպիսի հատուկ նյութ, որը պետք է չափազանց ծանր չլիներ, և միաժամանակ կարողանար գազը պահել ներսում: Գիտնականներն ու գյուտարարները այս գործը իրականացրել են տարբեր ձևերով: Ավելին, միանգամից մի քանիսն են պայքարել առաջնայնության համար, որոնցից հիմնականը եղել են Ժակ-Էթյեն և ԺոզեֆՄիշել Մոնգոլֆիե եղբայրները, ինչպես նաև ֆրանսիացի հայտնի պրոֆեսոր Ժակ Ալեքսանդր Չարլզը: Մոնգոլֆիե եղբայրները հատուկ գիտելիքներ չեն ունեցել գազերի հատկությունների և բնութագրերի վերաբերյալ, բայց նրանք ունեցել են թռչելու մեծ ցանկություն:

Սկզբում նրանք փորձել են դա անել ծխի և գոլորշու միջոցով, հետո փորձեր են արել ջրածնով, բայց բախվել են գազի արտահոսքը կանխող հատուկ գործվածքի բացակայության խնդրին: Քանի որ ջրածինը բավականին թանկ էր, եղբայրները վերադարձել են տաք օդով փորձարկումներին: Առաջին օդապարիկը ստեղծվել է 1782 թվականին: Մոնգոլֆիե եղբայրները այդ օդապարիկը շատ փոքրիկ են պատրաստել՝ ընդամենը 1 խորանարդ մետր ծավալով: Բայց, այնուամենայնիվ, այն արդեն իսկական օդապարիկ էր, որը բարձրացել է գետնից ավելի քան 30 մետր: Շուտով գյուտարարները ստեղծել են երկրորդ օդապարիկը: Դա արդեն շատ ավելի մեծ է եղել, քան իր նախորդը՝ 600 խորանարդ մետր ծավալով և 11 մետր տրամագծով: Օդապարիկի նյութ է դարձել ներսից թղթով սոսնձված մետաքսը:

Օդապարիկի հանդիսավոր մեկնարկը մեծ լսարանի ներկայությամբ իրականացվել է 1783 թվականի հունիսի 5-ին: Օգտագործելով տաք օդը՝ օդապարիկը բարձրացվել է մինչև 2 հազար մետր բարձրության: Այդ ժամանակվանից սկսած՝ օդապարիկները, որոնք օգտագործում են տաք օդ, սկսել են անվանվել իրենց գյուտարարների անունով` Մոնգոլֆիե եղբայրների տաք օդապարիկ: Մոնգոլֆիե եղբայրների նման նվաճումը դրդել է Ժակ Ալեքսանդր Չարլզին արագացնել իր՝ ջրածնով օդ բարձրացող օդապարիկի ստեղծման աշխատանքը: Նրան հաջողվել է պատրաստել 3,6 մ տրամագծով մետաքսե օդապարիկ, որը ներսից պատված էր ռետինով: Հատուկ սարք է ստեղծվել նաև գազի ստացման համար:

Առաջին ջրածնային օդապարիկը օդ է բարձրացել 1783 թվականի օգոստոսի 27-ին: Դա տեղի է ունեցել Շամ դե Մարսի վրա: Երկու հարյուր հազար մարդու աչքի առաջ օդապարիկն այնքան է բարձրացել, որ այլևս տեսանելի չի եղել ամպերի հետևում: 1 կմ անցնելուց հետո ջրածինը սկսել է ընդլայնվել, ինչի արդյունքում օդապարիկը պայթել է և ընկել Փարիզի մերձակայքում գտնվող մի գյուղում: 1783 թվականից սկսած՝ ջրածնային օդապարիկները սկսել են կոչվել Չարլզի անունով:

Կամո Խաչիկյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Մի խումբ կոնգրեսականներ դիմել են ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենին՝ կոչ անելով ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը. ԱշոտյանԿարմիրբերետավորները հարձակվել ու դաժան ծեծի են ենթարկել պատերազմում վիրավորում ստացած քաղաքացուն53 օր գերության մեջ գտնված զինծառայողին Ռազմական ոստիկանությունը բռնել է. չի ցանկանում ծառայելԿառավարական առանձնատան մոտ վիճակը լարված է (տեսանյութ)Հայ ռազմագերիների վերադարձի հարցը քննարկվեց սուր ելույթներով. ԵԽԽՎ պատվիրակները պահանջում են խնդրի անհապաղ լուծում. Էդմոն ՄարուքյանՆիկո՛լ Փաշինյան, Ձեր տխրահռչակ և հայակործան քաղաքական կարիերան այլևս ավարտված է. Արտակ Թովմասյան Գագիկ Ծառուկյանն ընդունել է Հայաստանի ծանրամարտի հավաքականին Այս «կինոյի» սցենարիստը հաշվարկել է Նիկոլի ծայրահեղ ոչ ադեկվատությունը. Սուրենյանց44-օրյա պատերազմում նահատակված զինվորների հիշատակը հավերժացնող հրաշափառ խաչքար կտեղադրվի. Արման Վարդանյան Ասեցի՝ չեմ ընդունում, դուռը փակեցի․ Շուռնուխցի կինը պատմում է Փաշինյանի անակնկալ այցի մասինՏեսանյութ. Խաչիկ Ասրյանի՝ Ռազմական և Սոցիալական Հայաստան կառուցելու Ազգային Ծրագրի գլխավոր դրույթները. Մաս 9 (շարունակելի)Ի՞նչ գործ ունեին դիմակավորված իրավապահները Սյունիքի քաղաքներում. իրավապաշտպանՊուտինը Դաշնային ժողովին ուղղված ուղերձում անդրադարձել է ԼՂ հակամարտությանըՇուռնուխցիները հայհոյանքներով ճանապարհեցին Փաշինյանի ավտոշարասյանը (տեսանյութ)Դոլարի փոխարժեքը կրկին բարձրացել է․ ԿԲ «Գալիս է մի պահ, երբ հոգնում ես ներել, խնդրել, համոզել, վիճել, երբ ավելի հեշտ է ամեն ինչ գրողի ծոցն ուղարկել». Դիանա ՏոռեսՕդային տագնապ և շչակի գործարկում՝ 5 մարզերում․ ԱԻՆ-ը ուսումնական վարժանքներ է անցկացրելԱԱԾ-ն հայտարարություն է տարածել Սյունիք այցը՝ Փաշինյանի աչքերով. Կառավարության հրապարակած կադրերը Եթե Ադրբեջանը խոսում է Զանգեզուրի միջանցքի մասին, Հայաստանը կարող է խոսել Նախիջևանի միջանցքի մասին․ Նիկոլ Փաշինյան ՌԴ ԱԳՆ է կանչվել ԱՄՆ դեսպանության ղեկավարի տեղակալը Հայաստանում տնտեսությունն արագ վերականգնվում է. Արայիկ Հարությունյան ««ՁԵՐ ՔԱՅԼ»-ն այլևս ավարտված է, պարո՛ն Փաշինյան». Աննա Կոստանյան Նիկոլ Փաշինյանին Սյունիքում ուղեկցում է «Ալֆա» ջոկատըԱսադը Սիրիայում նախագահական ընտրություններին մասնակցության հայտ է ներկայացրել Էրեբունիում 22-ամյա երիտասարդի են դանակահարել. ոստիկանություն Չավուշօղլուն՝ Բայդենի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հավանականության մասին Նախագահ Հարությունյանը հաստատել է կառավարության որոշումներ նյութական վնաս կրած անձանց պետական ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու մասին Նիկոլ Փաշինյանը Սյունիքի մարզ այցի շրջանակում այցելել է Պաշտպանության նախարարության N զորամաս Վթարային ջրանջատում Գորիս քաղաքում. «Վեոլիա Ջուր» Ասեցի՝ չեմ ընդունում, դուռը փակեցի․ Շուռնուխցի կինը պատմում է Փաշինյանի անակնկալ այցի մասին Աննա Հակոբյանը հրամայել է բռնել սյունեցիներին «Նիկոլ դավաճան». ինչպես կապանցիները դիմավորեցին Փաշինյանին ԱԱԾ պետն ու Ոստիկանապետը շտապում են Սյունիք. Նրանց հետ են նաև մեծ թվով հատուկջոկատայիններԱնձրև, ամպրոպ, առանձին հատվածներում հնարավոր է կարկուտ․ եղանակը՝ առաջիկա օրերին Ոստիկանության զորքե՞ր են բերվում Սյունիք. Ծղուկի հատվածում նկատելի են կապիտուլյանտին օգնության շտապող համալրումներ. Էլբակյան 2020թ. մարտի համեմատ եկամուտ ապահոված աշխատատեղերի քանակն ավելացել է շուրջ 2500-ով․ ՊԵԿ Շոյգուն հայտնել է նոր դիվիզիայի կազմավորման մասին. Այն նույն շրջանում է, որում գտնվում է Հայաստանում տեղակայված ռուսական բազան Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ երկու փոխնախարար է ազատվել պաշտոնից Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Էլիզաբեթ Երկրորդն այսօր դառնում է 95 տարեկան Պղինձը թանկանում է Նոր մանրամասներ՝ կնոջ դաժան սպանությունից. սպանության կասկածանքով ձերբակալվել է վերջինիս ամուսինը ՔԿ-ն՝ զինծառայողի մահվան դեպքի մասին Կդադարեցվի որոշ հասցեների գազամատակարարումը․ «Գազպրոմ Արմենիա» Գյումիրում տղամարդը ձերբակալվել է՝ իր կնոջը սպանելու կասկածանքով․ ՔԿ Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակման 1033 նոր դեպք. մահացել է 30 մարդ Փաշինյանը հեռացավ Ագարակից. անվտանգության աշխատակիցները շրջապատել էին նրա մեքենան Էրդողանը վերադասավորումներ է իրականացրել Թուրքիայի կառավարությունում Նավթի համաշխարհային գներն ընկնում են Լարված իրավիճակ Սյունիքում. քաղաքացին բարձրացավ Փաշինյանի անվտանգության մեքենայի վրա