Երևան, 20.Ապրիլ.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Այս իշխանությունների պատճառով հայտնվել ենք անդունդի եզրին․ «Փաստ»

ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

2020 թվականը ծանր տարի էր հատկապես Հայաստանի համար։ Մեր տնտեսությունն իր վրա կրեց ինչպես համավարակով պայմանավորված ճգնաժամի հարվածներն, այնպես էլ սեպտեմբերի վերջին Ադրբեջանի կողմից Արցախի նկատմամբ սկսված ռազմական ագրեսիայի ծանր հետևանքները։ Վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալների համաձայն, 2020 թվականին Հայաստանի ՀՆԱ-ն նվազել է 7,6 տոկոսով։ Ընդ որում, շինարարության ոլորտը նվազել է 6,6 տոկոսով, գյուղատնտեսության, անտառային տնտեսության և ձկնորսության ոլորտը նվազել է 4 տոկոսով, մեծածախ և մանրածախ առևտրի ոլորտը նվազել է 11,7 տոկոսով և այսպես շարունակ։

Տնտեսական աննախադեպ ծանր վիճակի մասին է վկայում նաև այն, որ, ըստ ՊԵԿ-ի տվյալների, նախորդ տարվա ընթացքում Հայաստանում իրենց գործունեությունը ժամանակավորապես դադարեցրել է 22154 կազմակերպություն և անհատ ձեռնարկատեր, ընդ որում, միայն 7760–ը՝ հոկտեմբեր–դեկտեմբեր ամիսներին։ Իսկ 2020 թ. ընթացքում լուծարվել կամ հաշվառումից հանվել է 4918 կազմակերպություն և անհատ ձեռնարկատեր։ Այս վիճակագրությունը փաստում է այն մասին, որ հազարավոր բիզնեսներ ուղղակի սնանկացել են, իսկ շատերն էլ հետագա հնարավոր կորուստներից խուսափելու համար նախընտրել են ժամանակավորապես դադարեցնել իրենց տնտեսական գործունեությունը։

Հատկանշական է, որ ճգնաժամի ամենամեծ հարվածը ստացել է փոքր և միջին բիզնեսը, որն ավելի խոցելի վիճակում է հայտնվել, քանի որ կառավարության աջակցության ծրագրերից և հարկային արտոնություններից հիմնականում օգտվել են խոշոր բիզնեսի ներկայացուցիչները։ Ըստ էության, կառավարության հակաճգնաժամային ծրագրերով ոչ միայն չի հաջողել զսպել օրեցօր խորացող ճգնաժամը, այլև ոչ նպատակաուղղված քաղաքականության արդյունքում նոր աղետի առաջ ենք կանգնել։ Տնտեսվարողների գործունեության դադարեցման հետևանքով փակվել են բազմաթիվ աշխատեղեր և զգալիորեն նվազել են հարկային մուտքերը։ Եվ դրա արդյունքում է, որ Հայաստանը նույնիսկ կանգնեց թոշակներն ու աշխատավարձերը վճարելու խնդրի առաջ։ Արդյունքում Փաշինյանի կառավարությունը, որն իշխանության է եկել պետական պարտքը նվազեցնելու խոստումներով, այս իրավիճակը հաղթահարելու այլ ել ք չգտավ, քան նոր պարտք վերցնելն է։

2021 թվականի բյուջեի դեֆիցիտը լրացնելու նպատակով Հայաստանը 750 մլն դոլարի եվրապարտատոմս տեղաբաշխեց միջազգային շուկայում: Անգամ իշխանական պատգամավորներից Բաբկեն Թունյանը խոստովանեց, որ իրենք պարտք են վերցրել քաղաքացիների թոշակները և աշխատավարձերը վճարելու նպատակով՝ նշելով, որ եթե պարտք չվերցնեն, ապա ինչպե՞ս կարող են աշխատավարձեր և թոշակներ վճարել։ Պետական պարտքն արդեն հատել է վտանգավոր սահմանագիծը, և ըստ ֆինանսների նախարար Ատոմ Ջանջուղազյանի՝ այս տարվա ավարտին Հայաստանի պետական պարտքը կկազմի մոտ 8,9 մլրդ դոլար։ Սակայն կանխատեսումներ կան, որ տարվա ավարտին պարտքի չափն ավելի մեծ կարող է լինել՝ անցնելով 9 մլրդ դոլարի սահմանագիծը։

Ֆինանսների նախարարությունը նախատեսում է, որ կառավարության պարտք-ՀՆԱ հարաբերակցությունը 66,3 տոկոս է կազմելու։ Սա այն պարագայում, որ վերջին 20 տարում՝ 2000 թվականից սկսած, կառավարության պարտք-ՀՆԱ ամենաբարձր ցուցանիշը դեռևս չի հատել 60 տոկոսի սահմանագիծը։ Սակայն խնդիրն այն է, որ պետական պարտքի ներգրավումը ոչ թե տնտեսությանը թափ հաղորդելու, այլ տնտեսական «հրդեհը» ժամանակավորապես մարելու խնդիր է լուծում։ Իսկ վերականգնման փոխարեն տնտեսության անկումը շարունակվում է։ Եվ պատահական չէ, որ վիճակագրական կոմիտեն վերջերս ներկայացրել է 2021 թվականի հունվար ամսվա սոցիալ-տնտեսական վիճակը բնութագրող մակրոտնտեսական ցուցանիշները նախորդ տարվա հունվարի նկատմամբ, որից պարզ է դառնում, որ տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը նվազել է 7,5 տոկոսով։

Այնպես որ, դեռևս վաղ է խոսել տնտեսության առողջացման մասին, լրիվ ընդհակառակը, այնինչ Փաշինյանը միանձնյա վճռել է, որ տնտեսությունն արդեն մտել է վերականգնման փուլ՝ նկատի ունենալով միայն այն, որ փետրվարի առաջին քսան օրերի տվյալներով երկրում առևտրաշրջանառությունը շուրջ 44 մլրդ դրամով գերազանցել է 2020 թ. փետրվարի առաջին քսան օրվա ցուցանիշը: Իրականում իրադրությունն այնքան բարդ է, որ մասնագետներն անգամ քիչ իրատեսական են համարում 2021 թվականի համար 3,2 % տնտեսական աճի հասնելու նպատակը։

Դեռ ավելին՝ երկրում քաղաքական անկայունությունը, գնաճը և դրամի արժեզրկումը նոր փորձություններ են խոստանում, իսկ ժամանակն ապացուցում է, որ գործող կառավարությունն ուղղակի ի վիճակի չէ դիմագրավել այդ փորձություններին։ Ուստի տնտեսական կոլապսի հավանականությունն ավելի է մեծանում, և այս իշխանությունների պատճառով հասել ենք սոցիալ-տնտեսական անդունդի եզրին։

Արտակ Գալստյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Թունավորումից մահացած տավուշցի երեխան այգուց հավաքած, տապակած կանաչի է կերել․ ընտանիքի մյուս անդամների վիճակը կայուն է Վարչապետը հարգանքի տուրք է մատուցել Կոմանդոսի հիշատակին ՖԻՖԱ-ն պաշտոնապես արձագանքեց Սուպերլիգայի ստեղծմանը Ձեր արյունը ԽԻՍՏ անհրաժեշտ է այս պահին. Խնդրում ենք արյան նշված կարգն ունեցող անձանց մոտենալ Արյունաբանական կենտրոնի Արյան բանկ Օնիկ Գասպարյան, պարոն գեներալ, բան չունե՞ք ասելու Քանի՞ տեսակ արևային ժամացույց գոյություն ունի․ «Փաստ» Պաշտոնանկություններ և նոր նշանակումներ՝ ոստիկանապետի հրամանով ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (20 ԱՊՐԻԼԻ)․ ԱՊՀ երկր­նե­րի կո­լեկ­տիվ անվ­տան­գու­թյան պայ­մա­նա­գի­րը ուժի մեջ է մտել․ «Փաստ»Երեկ կատարվել է 4398 թեստավորում, որից հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 667 նոր դեպք Ո՞ւր էր նույն ԵԽԽՎ-ն, երբ «ուղիղ եթերով» մորթում էին մեր զինվորականներին ու խաղաղ բնակիչներին. Մելիքյան «Ո՞ր դեպ­քում շրջա­նա­ռու­թյու­նից հան­ված դե­ղը պետք է ոչն­չաց­նել». լրա­ցում­ներ «Դե­ղե­րի մա­սին» օրեն­քում․ «Փաստ»Հրապարակվեց ԱԽ նիստին Օնիկ Գասպարյանի զեկույցի ձայնագրությունը (Տեսանյութ) Աղվան Չատինյանին Երևանի պատվավոր քաղաքացու կոչում շնորհվեց Զինծառայողների աճյունների որոնողական աշխատանքներն այսօր շարունակվում են Հադրութում Հրաժարական՝ Երևանի ավագանիում Հրաժարականից հետո վարչապետի պաշտոնակատար կլինի Նիկոլ Փաշինյանը. Երբ կլինի հրաժարականը Երբ Փա­շի­նյա­նը խո­սում է առանց թղթի, նա իրա­կա­նում խո­սում է առանց մտա­ծե­լու․ «Փաստ»Նիկոլ Փաշինյանը պաշտոնից ազատեց Գոռ Մելիքյանին Գագիկ Ծառուկյանը հանդիպել է ԲՀԿ ուսանողական խորհրդի անդամների հետ Նախ­կին սկզբունք­նե­րով ԵԱՀԿ Մինս­կի խմբի առա­ջար­կած բա­նակ­ցա­յին գոր­ծըն­թա­ցը գնում է փա­կու­ղի․ «Փաստ»Հայաստանում սննդային թունավորման արդյունքում 12-ամյա երեխա է մահացել Զինամթերքի վնասազերծման աշխատանքներ՝ Ստեփանակերտ և Մարտակերտ քաղաքների հարակից տարածքներում «Ամե­նա­կա­րև­ո­րը՝ չհար­մար­վենք զո­հի կար­գա­վի­ճա­կի հետ»․ «Փաստ»Լոռեցիները դեմ են նոր հանքավայրերի բացմանը, ցանկանում են ապրել առողջ էկոմիջավայրում․ «Փաստ» Հայ գերիների հարցից բացի փաթեթում եղել է երկու կետ, որոնք եղել են Ռուսաստանի դեմ. Պարզաբանում՝ հայտնի քվեարկության մասին «Պրագմատիզմ, որը չի աշխատի». «Փաստ» Հայկական Շուշիում հատուկ տեխնիկայով քանդում են հայկական շենքերը (տեսանյութ) Քաղաքականությունը ոմանց համար դարձել է անտեր անապատ, որ անարգել մտնում ու չեն իմանում՝ ուր են գնում. Սենոր Հասրաթյան Ապավինում են ճանապարհների ապաշրջափակման «մոգական ուժին». ի՞նչ խութեր կան. «Փաստ»«ՀԷՑ»-ը տեղեկացնում է. Լույս չի լինելու Բիզնեսի գերակշիռ մեծամասնությունը պատրաստ է վաճառքի հանել իր ունեցվածքը և նույնիսկ արտագաղթել Հայաստանից, ապաշրջափակումը կործանարար կլինի Հայաստանի համար. Սարգսյան Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 3-4 աստիճանով Ամեն ինչ՝ պահի թելադրանքով ու անձնական ցանկություններով ․«Փաստ» Ռու­սաս­տա­նում ար­ձա­գան­քել են Խա­չիկ Աս­րյա­նի հայ­տա­րա­րու­թյա­նը. պար­գև­ատ­րե­լու են. «Փաստ» Այսօր ձեր գործերը հաջող ընթացք կունենան. ապրիլի 20-ի աստղագուշակ «Փաշինյանը շուրջ երեք տարի ոչ միայն բանակի, այլև Հայաստանի պետականության ոչնչացման գործընթաց է տանում». «Փաստ» Նոր համայնքներ կմիավորվեն․ ինչ փոփոխություններ են սպասվում․ «Ժողովուրդ»Այցերի հասցեներն ընտրվում են դժվարությամբ. «Փաստ» «Հրապարակ»․ Քոչարյանի դաշինքի ցանկն ուրվագծվում է«Հրապարակ»․ Եթե «Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» աղմկահարույց նախագծի հարցով նախագահը չդիմի ՍԴ, ապա ընդդիմությունը կդիմի«168 ժամ»․ Փաշինյանն ու Ալիևը՝ ընդդեմ հայկական բանակի․ նրանց տեսլականները համընկնում ենԾա­ռու­կյա­նի առա­ջար­կը մեծ աժի­ո­տաժ է առա­ջաց­րել. «Փաստ»Վաղը Արտակ Թովմասյանը կլինի Գյումրիում. կհանդիպի քաղաքացիների հետՀեղինակավոր World Press Photo մրցանակաբաշխության «Գլխավոր լուրեր» անվանակարգում լավագույնն է ճանաչվել Արցախյան պատերազմին նվիրված «Կորսված դրախտ» շարքըՏՄՊՊՀ-ն հրապարակվել է դեղերի շրջանառության ոլորտում իրականացված ուսումնասիրությունը«Բիսկետ Ջատրա 2021». Նեպալում մեկնարկել են ամանորյան ավանդական փառատոնի տոնախմբությունները. The Guardian-ն ուշագրավ ֆոտոշարք է հրապարակելԿան լուրջ կասկածներ, որ Թուրքիան և Ադրբեջանն ապաշրջափակման խոսույթն օգտագործում են Հայաստանի վրա հավելյալ ճնշում բանեցնելու և ՀՀ շրջափակումը խորացնելու ուղղությամբ. Արա Մարջանյան«Նա միջակություն է». Արսեն ՋուլֆալակյանՄեծ Բրիտանիայում կյանքից հեռացել է «Հարի Փոթեր»-ից հայտնի դերասանուհինԱդրբեջանը հայտարարել է Մատաղիս գյուղում հիդրոէլեկտրակայանի գործարկման մասին