Երևան, 18.Ապրիլ.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Երբ ուղեղի փոխարեն ստամոքսն է մտածում․ «Փաստ»

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ամենասարսափելին այն է, երբ մարդը կորցնում է զարմանալու ունակությունը: Այլևս ոչնչից չենք զարմանում՝ ո՛չ հրապարակներում հնչող ելույթներից, ո՛չ մարդկանց արտահայտած մտքերից, ո՛չ մի բանից: Դադարել ենք զարմանալ. կարծես թե, այն ամենն, ինչ արվում և ասվում է, այդպես էլ պետք է լիներ: Նյարդերից ամուր մարդիկ անգամ դեղատուփն անկողնու կողքի սեղանիկին են դնում քնելուց առաջ: Ի՞նչ իմանաս՝ հաջորդ պահին, հիմա արդեն երազում, ինչ մղձավանջ կտեսնես: Մեր կյանքն է մղձավանջ: Մեր առօրյան մի երկար ու վատ երազի է նման, մարդիկ էլ այդ մղձավանջի «հերոսներն» են: Նրանք ապրում են մեր կողքին, նրանք մեր պետության մի մասնիկն են: Պետություն: Իսկ մենք ունե՞նք պետություն: Կարծես թե՝ ունենք:

Կարծես թե՝ չունենք: Անկախության տարիներից ի վեր մենք չենք ցանկացել պետություն կառուցել: Եթե ցանկանայինք ու դառնայինք մեր երկրի լիարժեք, պահանջատեր քաղաքացիները, հիմա այս օրին չէինք լինի: Մենք գիտեինք, որ թուրքը մեր քթի տակ է, բայց մենք տեղական ու համապետական ընտրություններ էինք կեղծում, իսկ վերջում էլ հրավառություն անում: Մենք գիտեինք, որ մեր չեղած տնտեսությունը մի ուժեղ հարվածից, ինչպիսին նաև պատերազմն էր, համավարակը, կարող է փլուզվել: Բայց մենք շարունակում էինք թաքցնել հարկերը, «քցել» պետությանը: Ընդամենը տարբերակներն են փոխվել: Սա ինչ է, նորությո՞ւն է: Իհարկե, ոչ:

Մենք այդպես էլ չգիտակցեցինք, որ Արցախի չլինելիության պարագայում Ադրբեջանը «գալու» ու սահմանակից է դառնալու Հայաստանի Հանրապետությանը, մասնավորապես՝ Գեղարքունիքի, Տավուշի ու Սյունիքի մարզերին: Բայց ոմանք Արցախից օր առաջ ազատվելու կոչեր էին հնչեցնում, որ մենք լավ ապրենք, ասում էին Արցախը բեռ է, Արցախում տանում և զոհում եք մեր երեխաներին: Հիմա լա՞վ եք ապրում, հանգի՞ստ եք քնում: Մենք գնում էինք ընտրության 5000 դրամով, մենք վաճառում էինք մեր ու մեր երեխաների ձայնի իրավունքը, 5000 դրամը մեկ օրով կշտացնում էր մեր ստամոքսը և վերջ: Ինձ հիմա ավելի հաճախ թվում է, որ մեր ուղեղի փոխարեն մեր ստամոքսն է մտածում, դրա համար էլ պետություն կառուցել չենք կարողանում: Ի՞նչ է փոխվել հիմա: Համարյա ոչինչ: Հրապարակ են մտնում տարբեր մարզերից ու համայնքներից «բերված» մեր համերկրացիները: Լրագրողների տարբեր հարցերին պատասխանելով՝ հնչում են մտքեր, որոնք հասու չեն շատերի ուղեղին, ընկալելի չեն բանական, գիտակցող մարդկանց համար: Քարանում ես էկրանի առաջ:

Այդ ե՞րբ տգիտությունը դարձավ այսքան մարտնչող: Մարդիկ, որոնց խոսքն արժեքավոր է, ուղղորդող, խնդիրները վերհանող, լուծումներ առաջարկող, լռել են, որովհետև հրապարակ են մտել նրանք, որոնց հետ ես անձամբ չեմ կարող պետություն կառուցել: Նո՞ր պետք է կառուցենք, այո, որովհետև մենք պետություն չունենք: Բայց սա ցավի, ամոթի, հիասթափության մի կողմն է: Մյուս կողմում մի քանի հազար զոհ տված, Արցախը կորցրած, հասարակությանն ու պետությունը ոտնակոխ արած իշխանությունն է, որը ճառեր է ասում, խոսում ամեն ինչից, այդ ընթացքում հասցնում ներողություն խնդրել վերջին 2 տարի 10 ամսում թույլ տված բոլոր հնարավոր ու անհնար սխալների համար: Սխալների՝ իրենց ձևակերպմամբ:

«Խոսքը մեր կառավարության մասին է, խոսքն անձամբ իմ մասին է: Եվ ես ուզում եմ ձեզնից բոլորից, Հայաստանի Հանրապետության բոլոր քաղաքացիներից, Սփյուռքի բոլոր հայերից, Արցախի Հանրապետության բոլոր քաղաքացիներից ներողություն խնդրել իմ թույլ տված բոլոր սխալների համար»,-ասում է այդպես էլ ղեկավար չդարձած, մշտապես միտինգավորի կարգավիճակում մնացած այն մեկ մարդը, ում իբր «սխալ են զեկուցում» իր ղեկավարած երկրում տեղի ունեցած պատերազմի տարբեր դրվագների մասին: Հուզվում է... տեսարանը ամբողջական չէր, պետք էր ծնկի իջնել, ժողովուրդը, որին դիմում էր ամեն պարբերությունից հետո, բավարարված կմնար իրենց «փրկչից»:

Իսկ վերջում կեցցեների հերթն է՝ կեցցե ազատությունը, որի արժեքն էլ այդպես չիմացանք, Հայաստանի Հանրապետությունը, որը ջլատեցինք և ուժասպառ արեցինք, մենք և մեր երեխաները, որոնք մեծ հավանականությամբ չեն ապրելու ազատ և երջանիկ Հայաստանում, Արցախը, որից գրեթե ոչինչ հայերին չմնաց, հայությունը, որը չգիտես թե ինչով է զբաղված, մեր բանակը, որի քայքայումը, ստորացումը ես, որպես քաղաքացի, ներկա իշխանություններին երբեք չեմ ներելու, և... տղերքը, որ այլևս մերն են լինելու միայն մեր հուշերում: Այս պատմության մեջ կան նաև մյուս կողմերը, որոնք զբաղված են հայրենիքի փրկությամբ, բայց, կներեք, իրենք ևս անկեղծ չեն: Պատկերացնենք ցանկացած իրավիճակ, որում կան մի քանի գործող անձինք, նաև մարդիկ, որոնք կողքից են հետևում իրադարձություններին, ծանոթ են բոլոր մանրամասներին: Նրանք լռում են ամբողջ ընթացքում, ոչինչ չեն անում, մեկ էլ, երբ իրավիճակը դուրս է գալիս վերահսկողությունից, ստանձնում են փրկչի դերը:

Իսկ ինչո՞ւ էիք մինչ այդ լուռ, ինչո՞ւ չէիք խոսում, ինչո՞ւ չէիք փրկում: Ինձ միշտ վախեցրել է տգիտությունը, խուսափել եմ տգետ մարդու հետ բանավիճելուց, քանի որ վստահ եմ՝ նա ինձ կհաղթի, մենք նույն հարթակին չենք, և վեճի մի կետում ես կլռեմ, կպարտվեմ, տանուլ կտամ: Այդպես էլ պետականությունն ենք տանուլ տալիս, ամեն օր մի կարևոր բան ենք կորցնում, որովհետև չենք արժևորում այն, ինչ ունենք: Հիմա արդեն պատմությունն ավելի հասկանալի է դառնում շատերիս՝ ինչու ենք այդքան հաճախ պետականություն կորցրել, ինչու ենք արտագաղթել՝ հայրենիքում մնալու ու պայքարելու փոխարեն, ինչու և ինչպես ենք ցեղասպանվել ու բռնել գաղթի ճանապարհը: Այնպես, ինչպես հիմա: Պատմությունը կրկնվելու սովորություն ունի:

Վանո Սիրադեղյանը գրում էր. «...Այդ երկիրը մի անգամ ճակատամարտ է շահել և անսովորությունից ճակատամարտ շահելը շփոթել է հաղթանակի հետ ու, բնականաբար, չգիտի ինչպես վարվել այդ «հաղթանակի» հետ»: Մենք այդպես էլ չարժևորեցինք մեր հաղթանակը, անկախությունը, պետությունը, որն ունեցանք, բայց չսովորեցինք կառուցել, շենացնել, չիմացանք, թե ինչպես պետք է վարվենք դրա հետ, որովհետև, փաստորեն, «հայը պատմական հայրենիքը գերադասում է իրական հայրենիքից»:

Լուսինե Առաքելյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

«Հայոց Արծիվներ»-ը ՆԱՏՕ-ի հետ պատերազմի դեպքում կկամավորագրվեն ռուսական բանակ Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է. ռուսական կողմում կա մոտ 400 կուտակված բեռնատար ավտոմեքենա ՀՀ-ում կան փակ ավտոճանապարհներ, Լարսի ռուսական կողմում կա կուտակված մոտ 400 բեռնատար Երևանում և մարզերում էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ են սպասվում Զախարովան արձագանքել է Չեխիայից ռուս դիվանագետների արտաքսմանը Օդի ջերմաստիճանը կշարունակի բարձրանալ Ապրիլի 19-ին կդադարեցվի Գեղարքունիքի մարզի Լճաշեն գյուղի մի հատվածի գազամատակարարումը Հրշեջ-փրկարարները մարել են ընդհանուր 8 հա տարածքում բռնկված հրդեհներըԱվտովթար՝ Նոր-Հաճն քաղաքում. «Mercedes»-ը չի զիջել ճանապարհը «Lexus»-ին«Հաջողակ մարդիկ չեն բողոքում»․ Էդգար ԻգիթյանԻմ եղբոր գերեզմանի հետ գործ չունեք. զոհվածի հարազատը Փաշինյանին թույլ չտվեց մոտենալ գերեզմանինԿոտայքի մարզում 6 զինծառայողների վրաերթի ենթարկած ու դեպքի վայրից փախուստի դիմած Mercedes-ի վարորդը կալանավորվել էԼուկաշենկոն հայտնել է իր և իր երեխաների դեմ մահափորձ նախապատրաստող խմբի ձերբակալության մասինԱրամ Առաջինի փոփոխական դիրքորոշումը պարզաբանում է պահանջում. Միքայել ՄինասյանԳ.Ծառուկյանը հանդիպել է ԲՀԿ երիտասարդների միության անդամների հետԲռնվել էին զորամասին պատկանող ստորգետնյա մալուխները գողանալու պահինՄենք պարտավոր ենք շարունակել մեր հերոսների գործն ու հասցնել հաղթական ավարտի. Արման Վարդանյան (տեսանյութ)Հրդեհ Ձորակապ գյուղում. այրվել են տանիքի փայտյա կառուցատարրերը«Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ն տեղեկացնում էՄոսկվան կատարեց իր խոստումը, օգնեց Ադրբեջանին վերադարձնել Ղարաբաղը․ հերթը Բաքվինն է՝ միանալ ՀԱՊԿ-ին ու ԵՏՄ-ին․ ԴուգինԱնթանյան եղբայրները ընկան հանուն հայրենիքի և իրենց սխրանքով անմահացանՏեսանյութ. «Զորահավաք»՝ Խաչիկ Ասրյանի դրոշի ներքո«Որոշ պաշտոնատար անձինք չեն հասկանում՝ ինչ բացասական հետևանքներ են առաջացնում իրենց անպատասխանատու հայտարարությունները»․ Տարոն ՍիմոնյանԿանադայի Ալբերտա նահանգը Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող օրենք է ընդունելՈւղղաթիռի կոշտ վայրէջքի արդյունքում զոհվել է օդաչունՍահմանային միջադեպեր չեն արձանագրվելԳործող իշխանության համար բանակը եղել է մի հրեշ, որից միշտ վախեցել են․ Մովսես ՀակոբյանՎաշինգտոնը հայտարարել է միջուկային զենքով Ճապոնիային պաշտպանելու պատրաստակամության մասինԱպագան՝ ԲՀԿ-ի հետ. Հրաչյա Ռոստոմյան Վարանդայի շրջանում հայտնաբերվել է ևս մեկ աճյուն Երբ դպրոցներում կավարտվի 2020-21 ուսումնական տարին․ ԿԳՄՍ նախարարի հրաման Մահվան ելքով վրաերթ՝ Լոռու մարզում. 36-ամյա վարորդը КамАЗ-ով վրաերթի է ենթարկել հետիոտնին. վերջինս տեղում մահացել է Ինչու Նիկոլ Փաշինյանը Վայոց ձոր այցի ժամանակ չի մտել մարզկենտրոն Եղեգնաձոր Որքան գումար է վաստակել Պուտինը մեկ տարվա ընթացքում Խաչիկ Ասրյան. ՆԱՏՕ-ի հետ պատերազմի դեպքում «Հայոց Արծիվներ»-ը կդառնան ռուսական բանակի մաս Հայաստանում դեղերի գները մեկ տարում աճել են 13.3%-ով․ ՏՄՊՊՀ-ն դարձյալ անգործություն է ցուցաբերումՆերքին գործերի նախարարը ոլորտի քաղաքական պատասխանատուն կլինի. Արդարադատության փոխնախարար Մեծ Բրիտանիայում կյանքից հեռացել է «Հարի Փոթեր»-ից հայտնի դերասանուհին Եվրոպական ինդեքսներն աճել են Պղնձի գինն աճել է, ալյումինի գինը՝ նվազել․ LME Նավթի գները նվազել են Թբիլիսի-Գյումրի-Մոսկվա ուղղությամբ տարանցիկ չվերթներ կիրականացվեն Հայտնի է տարվա լավագույն մուլտֆիլմը ԿԳՄՍ նախարարի հրամանով հաստատվել են 4-րդ, 9-րդ և 12-րդ դասարաններում սովորողների քննությունները Այս քաղաքում ես եմ տերը․ Հարբած զինվորականը սկանդալ է սարքել ռեստորանում Անվտանգություն․ Համառոտ տեղեկություններ անցնող շաբաթվա ժամանակամիջոցում մամուլում և սոցիալական ցանցերում շրջանառվող լուրերի մասինԹուրքիան և Ուկրաինան պատասխանում են Ռուսաստանին Կրակոցներ՝ Երևանում. վնասազերծվել է մինչև ատամները զինված քաղաքացին Այս ամենից հետո կարծել, թե 2018-ի մարտի 31-ին սկսված պատերազմն ավարտված է, միամտություն կլիներ. Սենոր Հասրաթյան Գեներալ Տիրան Խաչատրյանը դիմել է դատարան