Երևան, 21.Ապրիլ.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


ԱՄՆ-ում ցան­կա­նում են ավե­լի ակ­տիվ մաս­նակ­ցել․ «Փաստ»

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

regnum.ru-ն «Լեռնային Ղարաբաղը և Բայդենի նոր քաղաքականության կանխազգացումը» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ ադրբեջանական թերթերը հայտնում են, թե ամերիկացի մի խումբ կոնգրեսականներ դիմել են ԱՄՆ-ի պետքարտուղարին և պաշտպանության նախարարին՝ խնդրելով ավելի ակտիվ մասնակցել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորմանը, այդ թվում՝ Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի շուրջ բանակցություններին: Հաղորդումներ են եղել նաև այն մասին, որ ԱՄՆ-ի Պետդեպարտամենտը մտադիր է վարձել մասնագետի, որին վստահված կլինի վերահսկել ոչ միայն ամերիկյան իրավապահ մարմինների աջակցության ծրագրի իրականացումը Հայաստանում, այլ նաև «ձևակերպել և խթանել ԱՄՆ-ի կառավարության քաղաքական ընթացքը և նպատակները»:

Բաքվում այդ տեղեկությունից նյարդայնացած են: Այնտեղ հայտնի է, որ 2020 թվականի վերջին Ադրբեջանի, Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև խաղաղության պայմանագրի ստորագրումից անմիջապես հետո ԱՄՆ-ի ազգային հետախուզական ծառայությանը հանձնարարվել է պատրաստել զեկույց Կոնգրեսի համար, որում նախ՝ կներկայացվեն ամերիկացիների և նրանց դաշնակիցների ռազմավարական շահերը, երկրորդ՝ Վաշինգտոնի դիրքորոշումը Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի վերաբերյալ, և երրորդ՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի հարաբերությունների հեռանկարները: Բացի այդ, «Ամերիկայի ձայնի» հայաստանյան ծառայությունը հաղորդել է, որ Կոնգրեսը մշակել է օրինագիծ ՀՀ տնտեսությանը օգնելու համար. դա միջոցառումների նոր փաթեթ է համաճարակի համատեքստում` գրեթե 900 միլիոն դոլար:

Հիմա դժվար է ասել, թե երբ պետք է Բայդենից հատուկ հայտարարություններ ակնկալել Անդրկովկասում ԱՄՆ-ի նոր քաղաքականության և մասնավորապես Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ: Առայժմ ամերիկացի փորձագետները ակտիվորեն քննարկում են պատճառները, ավելի կոնկրետ, իրենց խոսքերով, «Ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ նախագահ Դոնալդ Թրամփի պասիվ քաղաքականությունը»: Ինչպես գրում է հայտնի փորձագետ Մայքլ Ռուբինը «The National Interest»-ում, «այդ պահին ԱՄՆ-ի ռազմավարությունը խճճված է եղել, և հակամարտությունը դադարեցնելու համար Վաշինգտոնը ստիպված էր ոչ թե հույսը դնել ԵԱՀԿ-ի կամ Մինսկի խմբի վրա, այլ ճանաչել կամ սպառնալ ճանաչել Ղարաբաղը Կոսովոյի օրինակով»: Ի դեպ, դրա վրա էին հույս դնում ԱՄՆ-ում հայկական սփյուռքը և Երևանի որոշակի քաղաքական շրջանակներ: Ռուբինի խոսքով, դրա համար անհրաժեշտ էր ղարաբաղյան պատերազմը հստակ որակել որպես «ավտոկրատ Ադրբեջանի և ժողովրդավարական Հայաստանի դիմակայություն, վերականգնել 907-րդ հոդվածը և արգելել Ադրբեջանին օգնություն ցուցաբերել»:

Միաժամանակ անհրաժեշտ էր «ազդանշան ուղարկել Թուրքիային՝ ցույց տալով, որ այլ երկրների գործերին միջամտելը կարող է բացասական հետևանքներ ունենալ»: Սակայն Թրամփը միայն «բարձր» հայտարարություններ էր անում՝ ասելով, որ «կհաշտեցնի Հայաստանին ու Ադրբեջանին»: Բայց նրա վարչակազմը այդ ուղղությամբ ոչ մի առանձնահատուկ բան չի ձեռնարկել: Արդյունքում, Ադրբեջանը շահեց Ղարաբաղյան պատերազմը: Բայց ազգային անվտանգության փորձագետ Մարկ Էպիսկոպոսը պնդում է, որ «երկարաժամկետ հեռանկարում Բաքվի հաղթանակը կարող է արժենալ ավելին, քան Երևանի պարտությունը, քանի որ Ադրբեջանը հրաժարվել է իր ազգային ինքնիշխանության մի մասից»:

Նրա խոսքով, «Թուրքիան պլանավորել, համակարգել և մեծ մասամբ իրականացրել է Ադրբեջանի ռազմական գործողությունները», իսկ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը համաձայնվել է Լեռնային Ղարաբաղում ռուս խաղաղապահների ներկայությանը՝ Թուրքիայի ազդեցության աճին բացառապես աշխարհաքաղաքական հակակշիռ ստեղծելու նպատակով»: Այդ կապակցությամբ Բայդենին առաջարկվում է փոխել Թուրքիայի և Ադրբեջանի նկատմամբ քաղաքականությունը, գործել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձևաչափով՝ առաջարկելով Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցն առաջնային խնդիր դարձնել: Ավելին, Ղարաբաղի հարցով խաղաղության պայմանագիրը ոչինչ չի ասում նրա կարգավիճակի մասին, ինչը նշանակում է, որ ԱՄՆ-ը կարող է օգտվել «դիվանագիտական հնարավորությունների բացից»:

Դա հասկանում են Բաքվում: Պատահական չէ, որ Ալիևը կտրուկ քննադատում է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի գործունեությունը և կարծում է, որ «հակամարտությունն ավարտվել է»: Անկարայի կողմից կա նաև աշխարհաքաղաքական խաղի մի տարր, որն առաջարկում է, այսպես կոչված, կովկասյան պլատֆորմ ստեղծելու նախագիծ ՝ այնտեղ հրավիրելով Ադրբեջանին, Հայաստանին և Վրաստանին, բայց առանց Արևմուտքի մասնակցության: Միևնույն ժամանակ, թուրքական Haberturk պարբերականը հիշեցնում է, որ Բայդենը, ի տարբերություն իր նախորդի, «անմիջական մասնակցություն է ունեցել ԱՄՆ-ի Կոնգրեսում Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու ջանքերին: Բարաք Օբամայի նախագահության տարիներին փոխնախագահի կարգավիճակում նա վերահսկում էր Հայաստանին և Լեռնային Ղարաբաղին մարդասիրական օգնություն տրամադրելը: Բայդենը ջանքեր է գործադրել երկու երկրների միջև հարաբերությունների կարգավորման, Թուրքիայի հետ սահմանների բացման և առևտրի վերսկսման ուղղությամբ:

Դժվար թե նման «դոսյեով» նա անտարբեր մնա Լեռնային Ղարաբաղում իրադարձությունների զարգացման նկատմամբ: Բայց մինչ այժմ խաղաղության հաստատման գործընթացում Միացյալ Նահանգների գործունեությունը սահմանափակվել է 5 միլիոն դոլար հատկացնելով Լեռնային Ղարաբաղում ռազմական գործողությունների զոհերին օգնություն տրամադրող միջազգային և հասարակական այլ կազմակերպություններին: Միգուցե ապագայում ԱՄՆ-ի Դեմոկրատական կուսակցությունը ակտիվանա Հայաստանին աջակցելու հարցում՝ փորձելով այն դարձնել նոր Վրաստան: Բայց շատ բան կախված կլինի Երևանի քաղաքական իրավիճակից: Հնարավոր է, որ Բայդենի օրոք գաղափարական ասպեկտը նույնպես ավելի շատ օգտագործվի:

Ի դեպ, առկա տեղեկությունները, որ մի խումբ կոնգրեսականներ ԱՄՆ-ի պետքարտուղարին և պաշտպանության նախարարին խնդրել են ավելի ակտիվ մասնակցություն ունենալ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացին, չի համընկնում Հայաստանում տիրող քաղաքական ծանր ճգնաժամի պահի հետ: Երևանում որոշ մարդիկ դա ընկալում են որպես որոշակի ազդանշան: Բայց թե կոնկրետ ինչպես կգործի Բայդենը այդ ուղղությամբ, դեռ դժվար է ասել։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Մի խումբ կոնգրեսականներ դիմել են ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենին՝ կոչ անելով ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը. ԱշոտյանԿարմիրբերետավորները հարձակվել ու դաժան ծեծի են ենթարկել պատերազմում վիրավորում ստացած քաղաքացուն53 օր գերության մեջ գտնված զինծառայողին Ռազմական ոստիկանությունը բռնել է. չի ցանկանում ծառայելԿառավարական առանձնատան մոտ վիճակը լարված է (տեսանյութ)Հայ ռազմագերիների վերադարձի հարցը քննարկվեց սուր ելույթներով. ԵԽԽՎ պատվիրակները պահանջում են խնդրի անհապաղ լուծում. Էդմոն ՄարուքյանՆիկո՛լ Փաշինյան, Ձեր տխրահռչակ և հայակործան քաղաքական կարիերան այլևս ավարտված է. Արտակ Թովմասյան Գագիկ Ծառուկյանն ընդունել է Հայաստանի ծանրամարտի հավաքականին Այս «կինոյի» սցենարիստը հաշվարկել է Նիկոլի ծայրահեղ ոչ ադեկվատությունը. Սուրենյանց44-օրյա պատերազմում նահատակված զինվորների հիշատակը հավերժացնող հրաշափառ խաչքար կտեղադրվի. Արման Վարդանյան Ասեցի՝ չեմ ընդունում, դուռը փակեցի․ Շուռնուխցի կինը պատմում է Փաշինյանի անակնկալ այցի մասինՏեսանյութ. Խաչիկ Ասրյանի՝ Ռազմական և Սոցիալական Հայաստան կառուցելու Ազգային Ծրագրի գլխավոր դրույթները. Մաս 9 (շարունակելի)Ի՞նչ գործ ունեին դիմակավորված իրավապահները Սյունիքի քաղաքներում. իրավապաշտպանՊուտինը Դաշնային ժողովին ուղղված ուղերձում անդրադարձել է ԼՂ հակամարտությանըՇուռնուխցիները հայհոյանքներով ճանապարհեցին Փաշինյանի ավտոշարասյանը (տեսանյութ)Դոլարի փոխարժեքը կրկին բարձրացել է․ ԿԲ «Գալիս է մի պահ, երբ հոգնում ես ներել, խնդրել, համոզել, վիճել, երբ ավելի հեշտ է ամեն ինչ գրողի ծոցն ուղարկել». Դիանա ՏոռեսՕդային տագնապ և շչակի գործարկում՝ 5 մարզերում․ ԱԻՆ-ը ուսումնական վարժանքներ է անցկացրելԱԱԾ-ն հայտարարություն է տարածել Սյունիք այցը՝ Փաշինյանի աչքերով. Կառավարության հրապարակած կադրերը Եթե Ադրբեջանը խոսում է Զանգեզուրի միջանցքի մասին, Հայաստանը կարող է խոսել Նախիջևանի միջանցքի մասին․ Նիկոլ Փաշինյան ՌԴ ԱԳՆ է կանչվել ԱՄՆ դեսպանության ղեկավարի տեղակալը Հայաստանում տնտեսությունն արագ վերականգնվում է. Արայիկ Հարությունյան ««ՁԵՐ ՔԱՅԼ»-ն այլևս ավարտված է, պարո՛ն Փաշինյան». Աննա Կոստանյան Նիկոլ Փաշինյանին Սյունիքում ուղեկցում է «Ալֆա» ջոկատըԱսադը Սիրիայում նախագահական ընտրություններին մասնակցության հայտ է ներկայացրել Էրեբունիում 22-ամյա երիտասարդի են դանակահարել. ոստիկանություն Չավուշօղլուն՝ Բայդենի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հավանականության մասին Նախագահ Հարությունյանը հաստատել է կառավարության որոշումներ նյութական վնաս կրած անձանց պետական ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու մասին Նիկոլ Փաշինյանը Սյունիքի մարզ այցի շրջանակում այցելել է Պաշտպանության նախարարության N զորամաս Վթարային ջրանջատում Գորիս քաղաքում. «Վեոլիա Ջուր» Ասեցի՝ չեմ ընդունում, դուռը փակեցի․ Շուռնուխցի կինը պատմում է Փաշինյանի անակնկալ այցի մասին Աննա Հակոբյանը հրամայել է բռնել սյունեցիներին «Նիկոլ դավաճան». ինչպես կապանցիները դիմավորեցին Փաշինյանին ԱԱԾ պետն ու Ոստիկանապետը շտապում են Սյունիք. Նրանց հետ են նաև մեծ թվով հատուկջոկատայիններԱնձրև, ամպրոպ, առանձին հատվածներում հնարավոր է կարկուտ․ եղանակը՝ առաջիկա օրերին Ոստիկանության զորքե՞ր են բերվում Սյունիք. Ծղուկի հատվածում նկատելի են կապիտուլյանտին օգնության շտապող համալրումներ. Էլբակյան 2020թ. մարտի համեմատ եկամուտ ապահոված աշխատատեղերի քանակն ավելացել է շուրջ 2500-ով․ ՊԵԿ Շոյգուն հայտնել է նոր դիվիզիայի կազմավորման մասին. Այն նույն շրջանում է, որում գտնվում է Հայաստանում տեղակայված ռուսական բազան Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ երկու փոխնախարար է ազատվել պաշտոնից Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Էլիզաբեթ Երկրորդն այսօր դառնում է 95 տարեկան Պղինձը թանկանում է Նոր մանրամասներ՝ կնոջ դաժան սպանությունից. սպանության կասկածանքով ձերբակալվել է վերջինիս ամուսինը ՔԿ-ն՝ զինծառայողի մահվան դեպքի մասին Կդադարեցվի որոշ հասցեների գազամատակարարումը․ «Գազպրոմ Արմենիա» Գյումիրում տղամարդը ձերբակալվել է՝ իր կնոջը սպանելու կասկածանքով․ ՔԿ Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակման 1033 նոր դեպք. մահացել է 30 մարդ Փաշինյանը հեռացավ Ագարակից. անվտանգության աշխատակիցները շրջապատել էին նրա մեքենան Էրդողանը վերադասավորումներ է իրականացրել Թուրքիայի կառավարությունում Նավթի համաշխարհային գներն ընկնում են Լարված իրավիճակ Սյունիքում. քաղաքացին բարձրացավ Փաշինյանի անվտանգության մեքենայի վրա