Երևան, 15.Մայիս.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ի վերջո, ո՞վ է Իվան Ահեղի գահի հեղինակը․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Անհիշելի ժամանակներից ի վեր Ռուսաստանի պետության ուժն ու հարստությունը մարմնավորել են յոթ խորհրդանիշ՝ Մոնոմախի գլխարկը, ինքնիշխանության խնձորը (գունդ), գայիսոնը, ցարական թիկնոցը, ռինդաները (թիկնապահներ), թագավորական կնիքը և, իհարկե, գահը: Ռուսական գահերի շարքում ամենահներից մեկը Իվան 4-րդ Ահեղ ցարի գահն է, որը փաստացի բարձր փայտե թիկնաթոռ է: Գահը ծածկված է փղոսկրյա փորագրված պատկերազարդ թիթեղներով, իսկ պատկերներում աստվածաշնչյան Դավիթ թագավորի արարքներն են, ինչպես նաև փորագրված են դիցաբանական կենդանիներ:

Կա մի լեգենդ, որի համաձայն, գահը Բյուզանդիայից Ռուսաստանում է հայտնվել Իվան 3-րդի երկրորդ կնոջ՝ Սոֆյա Պալեոլոգի շնորհիվ: Նա այն որպես նվեր է բերել Իվան 4-րդի ծնողների՝ Ելենա Գլինսկայայի և Վասիլի 3-րդի հարսանիքին: Այս վարկածի գրավոր հաստատումը Սիգիզմունդ ֆոն Հերբերսթայնի «Նոթեր մոսկովյան հարցերով» աշխատությունն է, որտեղ հեղինակը նկարագրում է իր հանդիպումը Վասիլի 3-րդի հետ, որի ընթացքում վերջինս նստած է եղել փղոսկրե գահի վրա: Այսինքն, ըստ ֆոն Հերբերսթայնի, Իվան Ահեղի հարսանիքից դեռ շատ առաջ այդ գահը գտնվում էր մոսկովյան Կրեմլում:

Այնուամենայնիվ, կա մեկ այլ վարկած, որի համաձայն, «փղոսկրյա աթոռը» տրվել է որպես նվեր Իվան 4-րդին, քանի որ նրա թագավորության ժամանակաշրջանին են վերաբերում փղոսկրյա գահին առնչվող փաստաթղթերը: Հավանաբար այդ պատճառով էլ այն կոչվում է «Իվան Ահեղի գահ»: Գիտնականները համընդհանուր կարծիք չունեն նաև այդ գահի ստեղծողների հարցում, քանի որ դեռ 17-րդ դարի կեսերին մոսկովյան արհեստավորներն իրականացրել են դրա վերականգնումը` կոտրված փղոսկրե թիթեղները փոխարինել են նորերով:

Գահի հին պատկերների հիման վրա որոշ փորձագետներ կարծում են, որ գահը պատրաստել են եվրոպական արհեստավորները, բայց կարծիքներն այստեղ նույնպես տարբերվում են: Ինչ-որ մեկը դրանք վերագրում է իտալացի վարպետների ստեղծագործություններին, մյուսները` գերմանացիներին: Որոշ գիտնականներ կարծում են, որ գահը բյուզանդական արհեստավորների աշխատանքն է, հնարավոր է նաև, որ հայ արհեստավորների: Իվան Ահեղի գահը փղոսկրյա փորագրություններով առաջին գահն է եղել Ռուսաստանում: Դրանից առաջ իշխաններն ու թագավորները նստել են փայտե գահերի վրա, որոնք երեսպատված են եղել ոսկով և զարդարված են եղել թանկարժեք քարերով: Այնուամենայնիվ, Ռուսաստանի հյուսիսցի արհեստավորները ևս վարպետ են եղել ոսկորների փորագրման գործում:

Օրինակ՝ պապական ունցիա Հովհաննես Պլանո Կարպինին 1245 թվականին իր զեկույցում գրել է, որ, մասնակցելով Ոսկե Հորդայի խան Գույուկին ընտրելու միջոցառմանը, տեսել է գերեվարված ռուս վարպետ Կուզմային և նրա կողմից երիտասարդ խանի համար պատրաստված շքեղ փորագրված գահը, որը զարդարված է եղել ոսկով և թանկարժեք քարերով ... Ընդ որում, փորագրությունները խիստ զարմացրել են պապական բանագնացին, որը մինչ այդ, իհարկե, ծանոթ է եղել իտալացի վարպետների շատ գործերի:

Կամո Խաչիկյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

ՀՀ ՊՆ-ն հայտարարություն է տարածելՓաշինյանն ուժեղացված թիկնազորով հեռացավ ԱԺ-ից՝ չպատասխանելով հարցերի (տեսանյութ)«Միշտ առաջինն իրար հետ էինք կիսվում, չէինք կարող այլևս չշփվել»․ Իրինա Այվազյանը՝ Գևորգ Մկրտչյանի հետ բաժանումից հետո իրենց մտերմության և այլ մարդու հետ հարաբերություններ սկսելու զրույցի մասինԴրանք նորից պատերազմի են պատրաստվել. Տիգրան ՈւրիխանյանԱնհեռատես Փաշինյանը. Սկզբում քննադատեց հետո դիմեց ՀԱՊԿՏեսանյութ․ Ահաբեկչի հետ չեն բանակցում․ Խաչիկ Ասրյանը պահանջում է կտրուկ գործողություններԿախված վիճակում հայտնաբերվել է զինծառայողի դիԱնվտա՞նգ է արդյոք Հայաստանում․ հայացք՝ Երեւանից եւ սահմանամերձ բնակավայրիցԱդրբեջանի գործողությունները սպառնալիք են ինքնիշխան ՀՀ-ի տարածքային ամբողջականությանը. Մոսկվայի հայ համայնք«Այդ բարձունքից նոր եմ վերադարձել՝ թշնամին այնտեղ է, չի հեռացել ու չի էլ պատրաստվում հեռանալ». Խոզնավարի գյուղապետԾեծկռտուք ու հայհոյանքներ Սյունիքում. կամավորականները պահանջում են վերադարձնել զենքերը (տեսանյութ)Հուսով եմ, ՀԱՊԿ բանակցային ներուժը ներկա իրավիճակում արդյունավետ կօգտագործվի. ԲոնդարևՇաբաթվա սկզբից Իլոն Մասկն ավելի քան 20 միլիարդ դոլար է կորցրել. ForbesԱմերիկյան ինդեքսներն աճել են106 տարեկանում կյանքից հեռացել է աշխարհի ամենատարեց գործող դերասանը«Թանգարանների ապագան. վերականգնել և վերաիմաստավորել». Թանգարանների միջազգային օրը և «Թանգարանների գիշեր» ակցիան կնշվեն մայիսի 18-ին․ ԿԳՄՍՆ Էրդողանը հայտարարել է, որ պաղեստինցիներին աջակցում է նույն վճռականությամբ, ինչպես աջակցում էր Ադրբեջանին Լեռնային ՂարաբաղումԱդրբեջանի սահմանային ծառայությունը մեկնաբանել է հայ-ադրբեջանական սահմանին տեղի ունեցած վերջին իրադարձություններըԿտավներ, փայտե դեկորատիվ ծաղկաման, փայտե ձեռագործ սեղան. Շոյգուի ստեղծած արվեստի նմուշները կվաճառվեն աճուրդում (լուսանկարներ)Վերիշեն և Ակներ գյուղերի բնակիչները ՄԻՊ-ին են ներկայացրել ՀՀ սահմանամերձ համայնքների ցանկում ընդգրկվելու հարցըԻնդոնեզիայում տեղի է ունեցել 6,7 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժԿհայտարարվի՞ ռազմական դրությունՎերնիսաժի հարակից տարածքում շարժական պատվաստումային խումբ է տեղակայվելԱրտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ. ո՞ւմ են ընտրելու քաղաքացիներըՊետք է պատրաստ լինենք հնարավոր վատ զարգացումներին. Տիգրան Ավինյան Ի՞նչ է կատարվում այժմ Սեւ լճի մոտ. պատմում է Վերիշենի համայնքապետը Սիսիանում վարակվածության դեպքերը 370-ից անցնում են․ չի բացառվում Ադրբեջանի կողմից ջրի թունավորումը Ահաբեկչի հետ չեն բանակցում․ Խաչիկ Ասրյանը պահանջում է կտրուկ գործողություններ Տիգրան Արզաքանցյան. «Անհրաժեշտ է անձնական օրինակով միավորել մարդկանց հանուն ստեղծագործական նպատակների»Ես ձեզ հավաստիացնում եմ ՀՀ տնտեսությունը շատ կարճ ժամանակահատվածում կվերականգնվի. Նաիրի Սարգսյանի ռեֆորմներըՏոտալ անպատասխանատվությունը ճանապարհ բացեց համազգային պատուհասի առաջ Ընտանիքի օրվա կապակցությամբ 10% քեշբեք IDBank-ի Visa քարտերով«Դատարանները բացարձակ անկախ չեն, ունենք փաստեր, որ դրանց վրա ահռելի մեծ ճնշումներ են գործադրվել». Դավիթ Գալստյանի փաստաբան Ադրբեջանցիները ինչ-որ պայմաններ են առաջ քաշում. ուրիշ տարածք են ուզում՝ ոչ Սև լճի մոտ ու ոչ միայն Սյունիքի մարզում. Վահե Հակոբյան Կփոխի՞ դատարանը Պատրոն Դավոյի կալանքը․ ո՞վ է գլխավոր շահառունԿօգտագործեմ իմ ներուժը, որպեսզի կիրառվեն հնարավոր բոլոր միջազգային պատժամիջոցները Ադրբեջանի նկատմամբ. Արտակ Թովմասյան Նատալիա Ռոտենբերգ. Մենք պատրաստ ենք աշխատել հանուն Հայաստանի (լուսանկար, տեսանյութ)Երբ, անկախ օրվա իշխանության վերաբերմունքից,կամովին հանձնառու ես պետության համարԱճ կուտակային կենսաթոշակային ֆոնդերում. Ամունդի-ԱԿԲԱԱրզաքանցյանը՝ կիզակետում Խաչիկ Ասրյան. Տեղում սատկացնե՛լ ադրբեջանցի հրոսակներին, ովքեր զինված անցել են Հայաստանի պետական սահմանը, այլ ոչ թե բանակցել նրանց հետԿառավարման, փոխգործակցության կազմակերպման, անձնակազմի գնահատման գործում բավականին լուրջ թերություններ ենք ունեցել․ Սեյրան Օհանյան. «Փաստ»Միգուցե լսեի՞քՎանաձորի քաղաքապետը՝ տեսադաշտում. Հաշվեքննիչ պալատի բացահայտումները. «Ժողովուրդ»«Ժողովուրդ»․ ՀԱՊԿ-ն ինչ պարտավորություններ ունի Հայաստանի հանդեպԱդրբեջանը սկսել է ազդել ռուսների նյարդերի վրա. առիթից փորձում են օգտվել. «Ժողովուրդ»«Հրապարակ»․ Սյունիքի մարզպետն ընտրությունների է պատրաստվում«Հրապարակ»․ Թշնամին մարտական է տրամադրված «Հրապարակ ».«Պատիվ ունեմ» դաշինքը համալրվում է  նոր վճռական եւ պայքարող կանանցով«Իրավունք»․ Որոշ քաղաքական ուժեր դեռևս փնտրտուքների մեջ են