Երևան, 18.Ապրիլ.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


«Մենք մխրճվելու ենք մի ճահճի մեջ, որտեղից դուրս գալու որևէ հեռանկար ու հույս չի լինելու»․ «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Մեր երկրի ՀՆԱ-ն իջել է այն նույն մակարդակին, միգուցեև ավելի ցածր, ինչ 2018 թ.ին էր, բայց մեր պետական պարտքն աճել է մոտ 40 տոկոսով: Այս իրավիճակում վերցված նոր պարտքերը, մտնելով տնտեսություն, որոշակի ակտիվություն են առաջացնելու, ինչը զարգացման հետ որևէ կապ չունի: Այդ ակտիվությունը նման է մի երևույթի, երբ կրակի վրա բենզին են լցնում, այն վառվում է, հետո նորից ընկնում իր տեղն ու այդպես շարունակ: «Փաստի» հետ զրույցում այս մասին նշեց տնտեսագետ Կարեն Ադոնցը:

«Հետևաբար, ինչ-որ ակտիվություն, աճ ապահովելու համար մենք ստիպված ենք լինելու մշտապես արտաքին պարտք ներգրավել: Մենք այս պարագայում որևէ հեռանկար չունենք, որովհետև եթե մտադիր ենք տնտեսության մեջ զարգացման հեռանկար ապահովել, պետք է կառուցվածքային լուրջ փոփոխությունների գնանք: Նշվածը ենթադրում է նոր շուկաներ, նոր ոլորտներ, մինչդեռ նման քաղաքականություն չի իրականացվում»,-նշեց տնտեսագետը:

Կ. Ադոնցի խոսքով, 2009 թվականի ճգնաժամի հետևանքով հիմնականում կտրուկ անկում ապրեցին այնպիսի զարգացած ոլորտներ, ինչպես շինարարությունն ու առևտուրը: «Արդյունքում ստացանք տնտեսության այն կառուցվածքը, որն ունենք: Հետագայում՝ 2009-ից հետո, մենք տնտեսությունն աշխատացրել ենք միայն արտաքին պարտքով, իսկ այն, ինչ տեղի է ունեցել զարգացման տեսանկյունից, բացառապես պահանջարկի հաշվին է եղել: Հիմա երկրի զարգացման համար դրսից լրացուցիչ պահանջարկներ են պետք, որովհետև ներսն արդեն խտացած է, ինչպես նաև ներմուծման փոխարինումը մեծ ծավալներ չունի: Երկրի զարգացման համար նոր շուկաներ են հարկավոր: Լրացուցիչ պահանջարկային դաշտի գոյացում պետք է տեղի ունենա, հակառակ դեպքում ներդրումներ ևս չեն լինի»,-ասաց մեր զրուցակիցը՝ նշելով, որ ռեսուրսներ չունենալու պարագայում միակ տարբերակը մնում է պարտք վերցնելը:

«Պարտքը վերցնելու ենք, շինարարություն անենք, դրանով այն մտցնենք շրջանառության մեջ: Դա ներքին շուկայում որոշակի պահանջարկային դաշտ է առաջացնելու, ակտիվություն է լինելու, բայց որոշ ժամանակ անց մի նոր ճգնաժամի դեպքում կրկին անկում է լինելու, կամ տնտեսությունը մնալու է նույն մակարդակում: Սա է պատճառը, որ կարճաժամկետ քայլերը մասշտաբային փոփոխությունների չեն հանգեցնի: Նման փոփոխությունների համար պետք է լինեն հեռանկարային, երկարաժամկետ ու մասշտաբային ծրագրեր, որոնք հստակ նպատակով տնտեսությանը դեպի վերակառուցում կտանեն»,-ասաց նա:

Միևնույն ժամանակ տնտեսագետը նշեց, որ այսօր անգամ կարճաժամկետ քայլերի հնարավորություն չի տեսնում: «Անգամ հարկեր իջեցնելու հնարավորություն չկա: Կա համաշխարհային շուկայի ընդհանուր ճգնաժամային վիճակ: Մենք հավասարակշռվել ենք համաշխարհային շուկայի հետ և ունենք տնտեսության այս անհեռանկարային կառուցվածքը: Առանց նոր տեխնոլոգիաների, առանց նոր շուկաների, առանց պահանջարկային դաշտի ընդլայնման ներդրումներ կամ այլ հեռանկարներ հնարավոր չեն: Կառավարությունը փոքր քայլերով չի կարող զարգացնել տնտեսությունը, կարող է պարզապես որոշակի ակտիվություն մտցնել՝ փողը դնելով շրջանառության մեջ: Մենք այսօր պարտք վերցնելով եկել ու հասել ենք մի վիճակի, երբ, ինչպես նշեցի, մեր ՀՆԱ-ի 75 տոկոսը մեր պետական պարտքն է. զարգացող երկրների համար սա կարմիր գիծ է: Արդյունքում մեզ սկսելու են ավելի բարձր տոկոսով, ավելի դժվար պարտք տալ: Սա վաղ թե ուշ լինելու է, ու դրանից հետո մենք այլևս պարտք ներգրավելու հնարավորություն չենք ունենալու: Այդ ժամանակ մեր տնտեսությունը հնարավոր է մի քիչ էլ անկում ապրի, կամ մնա նույն մակարդակի վրա, կամ էլ շատ չնչին տեմպերով զարգանա, եթե, իհարկե, շուկաներում որոշակի ապրանքների համար պահանջարկի աճ լինի: Այս ամենը հանգեցնելու է մի իրավիճակի, երբ մենք մխրճվելու ենք մի ճահճի մեջ, որտեղից դուրս գալու որևէ հեռանկար ու հույս չի լինելու»,-հավելեց տնտեսագետը:

Կրկին շեշտելով վերոնշյալ արտաքին պարտք/ՀՆԱ հարաբերակցության մասին՝ նա ընդգծեց. «Նշված կարմիր գիծը մենք չենք որոշում: Համաշխարհային ֆինանսական համակարգերում ու զարգացող երկրների համար 75-80 տոկոսը չափազանց ռիսկային մակարդակ է: Պարտք են վերցնում՝ չհասկանալով, թե ինչի համար են վերցնում: Մինչդեռ պարտքը վերցնում են զարգացման համար: Տարեկան 1 մլրդ դոլար պարտք վերցնելով ու անգամ ոչինչ չանելով՝ նվազագույնը 8 տոկոս տնտեսական աճ կարող էին ունենալ՝ միայն պարտքը տնտեսության մեջ մտցնելու միջոցով: Էլ չեմ խոսում մուլտիպլիկատիվ էֆեկտի մասին: Բայց եթե ոչ թե 8, այլ ավելի ցածր տոկոս կա, նշանակում է՝ ծախսն ու վերցրած պարտքն իրենց չեն արդարացնում անգամ այդ մակարդակում: Հիմա Նիկոլ Փաշինյանին հարցրեք՝ 2,5 միլիարդ դոլար էիք վերցրել, ո՞ւր է այդ պարտքը: Երևո՞ւմ է այդ գումարը»:

Աննա Բադալյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Ապրիլի 19-ին կդադարեցվի Գեղարքունիքի մարզի Լճաշեն գյուղի մի հատվածի գազամատակարարումը Հրշեջ-փրկարարները մարել են ընդհանուր 8 հա տարածքում բռնկված հրդեհներըԱվտովթար՝ Նոր-Հաճն քաղաքում. «Mercedes»-ը չի զիջել ճանապարհը «Lexus»-ին«Հաջողակ մարդիկ չեն բողոքում»․ Էդգար ԻգիթյանԻմ եղբոր գերեզմանի հետ գործ չունեք. զոհվածի հարազատը Փաշինյանին թույլ չտվեց մոտենալ գերեզմանինԿոտայքի մարզում 6 զինծառայողների վրաերթի ենթարկած ու դեպքի վայրից փախուստի դիմած Mercedes-ի վարորդը կալանավորվել էԼուկաշենկոն հայտնել է իր և իր երեխաների դեմ մահափորձ նախապատրաստող խմբի ձերբակալության մասինԱրամ Առաջինի փոփոխական դիրքորոշումը պարզաբանում է պահանջում. Միքայել ՄինասյանԳ.Ծառուկյանը հանդիպել է ԲՀԿ երիտասարդների միության անդամների հետԲռնվել էին զորամասին պատկանող ստորգետնյա մալուխները գողանալու պահինՄենք պարտավոր ենք շարունակել մեր հերոսների գործն ու հասցնել հաղթական ավարտի. Արման Վարդանյան (տեսանյութ)Հրդեհ Ձորակապ գյուղում. այրվել են տանիքի փայտյա կառուցատարրերը«Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ն տեղեկացնում էՄոսկվան կատարեց իր խոստումը, օգնեց Ադրբեջանին վերադարձնել Ղարաբաղը․ հերթը Բաքվինն է՝ միանալ ՀԱՊԿ-ին ու ԵՏՄ-ին․ ԴուգինԱնթանյան եղբայրները ընկան հանուն հայրենիքի և իրենց սխրանքով անմահացանՏեսանյութ. «Զորահավաք»՝ Խաչիկ Ասրյանի դրոշի ներքո«Որոշ պաշտոնատար անձինք չեն հասկանում՝ ինչ բացասական հետևանքներ են առաջացնում իրենց անպատասխանատու հայտարարությունները»․ Տարոն ՍիմոնյանԿանադայի Ալբերտա նահանգը Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող օրենք է ընդունելՈւղղաթիռի կոշտ վայրէջքի արդյունքում զոհվել է օդաչունՍահմանային միջադեպեր չեն արձանագրվելԳործող իշխանության համար բանակը եղել է մի հրեշ, որից միշտ վախեցել են․ Մովսես ՀակոբյանՎաշինգտոնը հայտարարել է միջուկային զենքով Ճապոնիային պաշտպանելու պատրաստակամության մասինԱպագան՝ ԲՀԿ-ի հետ. Հրաչյա Ռոստոմյան Վարանդայի շրջանում հայտնաբերվել է ևս մեկ աճյուն Երբ դպրոցներում կավարտվի 2020-21 ուսումնական տարին․ ԿԳՄՍ նախարարի հրաման Մահվան ելքով վրաերթ՝ Լոռու մարզում. 36-ամյա վարորդը КамАЗ-ով վրաերթի է ենթարկել հետիոտնին. վերջինս տեղում մահացել է Ինչու Նիկոլ Փաշինյանը Վայոց ձոր այցի ժամանակ չի մտել մարզկենտրոն Եղեգնաձոր Որքան գումար է վաստակել Պուտինը մեկ տարվա ընթացքում Խաչիկ Ասրյան. ՆԱՏՕ-ի հետ պատերազմի դեպքում «Հայոց Արծիվներ»-ը կդառնան ռուսական բանակի մաս Հայաստանում դեղերի գները մեկ տարում աճել են 13.3%-ով․ ՏՄՊՊՀ-ն դարձյալ անգործություն է ցուցաբերումՆերքին գործերի նախարարը ոլորտի քաղաքական պատասխանատուն կլինի. Արդարադատության փոխնախարար Մեծ Բրիտանիայում կյանքից հեռացել է «Հարի Փոթեր»-ից հայտնի դերասանուհին Եվրոպական ինդեքսներն աճել են Պղնձի գինն աճել է, ալյումինի գինը՝ նվազել․ LME Նավթի գները նվազել են Թբիլիսի-Գյումրի-Մոսկվա ուղղությամբ տարանցիկ չվերթներ կիրականացվեն Հայտնի է տարվա լավագույն մուլտֆիլմը ԿԳՄՍ նախարարի հրամանով հաստատվել են 4-րդ, 9-րդ և 12-րդ դասարաններում սովորողների քննությունները Այս քաղաքում ես եմ տերը․ Հարբած զինվորականը սկանդալ է սարքել ռեստորանում Անվտանգություն․ Համառոտ տեղեկություններ անցնող շաբաթվա ժամանակամիջոցում մամուլում և սոցիալական ցանցերում շրջանառվող լուրերի մասինԹուրքիան և Ուկրաինան պատասխանում են Ռուսաստանին Կրակոցներ՝ Երևանում. վնասազերծվել է մինչև ատամները զինված քաղաքացին Այս ամենից հետո կարծել, թե 2018-ի մարտի 31-ին սկսված պատերազմն ավարտված է, միամտություն կլիներ. Սենոր Հասրաթյան Գեներալ Տիրան Խաչատրյանը դիմել է դատարան Ուկրաինայում 4-րդ մարդն է մահացել կորոնավիրուսի դեմ հնդկական պատվաստանյութով պատվաստվելուց հետո Փոքր բիզնեսի համար հարկային բեռը ավելացել է, իսկ խոշորինը՝ նվազել Դիլիջանի թունելը հոսանքազրկվելու է Նախընտրական պայքարի առաջատարները, ՌԴ-ի հետ հարաբերություններն ու Փաշինյանի հեռացումը. «Միասնություն» շարժման ղեկավար Արման Վարդանյանի հարցազրույցը Մարդկության պատմության ամենամեծ գյուտերից մեկը՝ լուցկի․ «Փաստ»Ամբողջ աշխարհում մոտենում է կորոնավիրուսի պիկը