Երևան, 18.Ապրիլ.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Հա­յաս­տա­նի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը չու­նեն հստակ դիր­քո­րո­շում Ղա­րա­բա­ղի հար­ցում, ինչն էլ ավե­լի անո­րոշ է դարձ­նում իրա­վի­ճա­կը. «Փաստ»

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

ritmeurasia.org-ը «Լեռնային Ղարաբաղում երերուն խաղաղություն է՝ զարգացման անորոշ հեռանկարով» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ գրեթե հինգ ամիս է անցել Լեռնային Ղարաբաղում խաղաղության հռչակումից հետո: Ընդհանուր հայտարարություններին հաջորդել են որոշակի գործողություններ և կոնկրետ քայլեր, բայց դրանք դեռ չեն հանգեցրել առճակատման լուծման հարցում դիրքորոշումների մերձեցման: Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը կարծում է, որ ԼՂՀ-ի հիմնախնդիրը լուծված է: Հայաստանի իշխանությունները հակառակ կարծիքին են և բազմիցս հայտարարել են, որ հակամարտությունը չի լուծվել: Լեռնային Ղարաբաղում երերուն կայունությունը պահպանվում է միայն ռուս խաղաղապահների ներկայության շնորհիվ: Երկու կողմերի վերլուծաբաններն էլ ավելի զգուշավոր և պակաս լավատեսորեն են գնահատում հակամարտության կարգավորման հարցը:

Հայ փորձագետները միանշանակ կարծում են, որ հակամարտությունը լիովին կարգավորված չէ և չի կարգավորվի, քանի դեռ չի լուծվել Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցը: Բաքվում խոսում են ԼՂՀ-ի ողջ տարածքը Ադրբեջանի հետ ամբողջովին ինտեգրելու անհրաժեշտության մասին: «Չնայած Ադրբեջանի նախագահը վստահ է, որ հակամարտությունն արդեն լուծված է, բայց հասկանալի է, որ կարգավիճակի հարցը դեռ լուծված չէ: Այդ մասին խոսում է հայկական կողմը, դրա մասին խոսել է նաև Ռուսաստանի նախագահը: Ուստի կարելի է ասել, որ հակամարտությունն ամբողջությամբ կարգավորված չէ: Դժվար թե հայ հասարակությունը համաձայնի, որ Արցախը մնա Ադրբեջանի կազմում, և չեմ կարծում, որ Ադրբեջանը կհամաձայնի Արցախի անկախությանը: Այնպես որ, հակամարտությունը լուծված չէ», ritmeurasia.org-ին ասել է հայ փորձագետ Հայկ Խալաթյանը:

Փորձագետը չի ակնկալում առաջիկա տարիներին հակամարտության սրում, քանի դեռ ռուս խաղաղապահները այնտեղ են, բայց նաև չի բացառում, որ դա կարող է պատահել, երբ ավարտվի նրանց՝ այնտեղ գտնվելու ժամկետը: «Վերջին իրադարձությունները հաստատել են, որ հայերի և ադրբեջանցիների համատեղ բնակվելը նույն պետության տարածքում անհնար է: Ճանապարհներ բացելու մասին խոսակցությունների ֆոնին մենք տեսնում ենք, թե ինչպես են ոչնչացվում հայկական մշակութային հուշարձանները, և դա ցույց է տալիս, որ, չնայած «գեղեցիկ» խոսքերին, Ադրբեջանի իշխանությունների նպատակը մեկն է՝ նրանց պետք է տարածք առանց հայերի», - շեշտել է Խալաթյանը:

Ըստ մեկ այլ հայ վերլուծաբան Հրանտ Միքայել յանի, այսօր Լեռնային Ղարաբաղում ստեղծվել է երերուն հավասարակշռություն, որը պահպանում են ռուս խաղաղապահները: «Լեռնային Ղարաբաղի ներկա իրավիճակում առկա է զարգացման ներուժ ինչպես սրման, այնպես էլ կարգավորման ուղղությամբ, չնայած այս պահին շատ քիչ բան է արվել հակամարտության կարգավորման համար:Երբ կան տարաձայնություններ, և կողմերը հետապնդում են տարբեր նպատակներ, դժվար է ասել, որ հակամարտությունը վերջապես լուծված է: Ավելին, այսօր Լեռնային Ղարաբաղում երերուն հավասարակշռություն է, քանի որ մի կողմից կան ռուս խաղաղապահներ, որոնք պահպանում են այդ հավասարակշռությունը, իսկ մյուս կողմից` Ադրբեջանը նրանց ներկայության համար վերջնական մանդատ չի տվել», - ասել է նա: Ըստ Միքայելյանի, ներկայումս Հայաստանի իշխանությունները չունեն հստակ դիրքորոշում Ղարաբաղի հարցում, ինչն էլ ավելի անորոշ է դարձնում իրավիճակը: Ըստ ադրբեջանցի վերլուծաբան Իլգար Վելիզադեի, վերջերս ինչպես Հայաստանի վարչապետից, այնպես էլ այլ պաշտոնատար անձանցից դրական լուրեր են լսվում, այդ թվում` Թուրքիայի հետ հարաբերությունների հաստատման կարևորության մասին...

«Հիմա երկխոսության սկիզբն է, և կողմերը շատ երկար ճանապարհ ունեն անցնելու, կան գովելի պահեր, որոնք կողմերին հնարավորություն են տալիս ներգրավվել ընդհանուր գործընթացներում:Օրինակ՝ Հայաստանի և Նախիջևանի միջով երկաթուղային հաղորդակցության վերակենդանացումը բխում է և՛ Հայաստանի, և՛ Ադրբեջանի շահերից, և քանի որ կողմերն ունեն ընդհանուր շահեր, սրումն աստիճանաբար կորցնում է իր նշանակությունը», - բացատրել է Վելիզադեն:

Միևնույն ժամանակ, ադրբեջանցի փորձագետը չի բացառում հակամարտությունը վերսկսելու տարբերակը, քանի որ, բացի դրական ձայներից, լսվում են նաև այլ հայտարարություններ: Վելիզադեն վտանգը տեսնում է «հայ քաղաքական գործիչների այն հայտարարություններում, որոնք կոչ են անում վերականգնել Արցախի բանակը և պատրաստվել նոր պատերազմի»:

«Մենք դեռ գտնվում ենք տարածաշրջանում իրավիճակի վերափոխման սկզբնական փուլում: Նոյեմբերի 9-ի եռակողմ համաձայնագրում խոսվում է մարդկանց խաղաղ գոյակցության պայմանների ապահովման անհրաժեշտության մասին, և այստեղ կան տագնապալի պահեր: Խաղաղ կյանքի վերականգնման և ներքին տեղահանված անձանց վերադարձի գործընթացը կանգ է առել: Փաստն այն է, որ ականապատված են նշանակալի տարածքներ, բայց հայկական կողմը ականապատ դաշտերի քարտեզ չի տրամադրում, հետևաբար գործընթացը դանդաղել է», - նշել է փորձագետը:

Ըստ նրա, հույս կա, որ այդ հարցը կքննարկվի Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների եռակողմ հանդիպման ժամանակ, որը տեղի կունենա ապրիլին: Բացի այդ, ակնկալվում է, որ կքննարկվի նաև Հայաստանի համար ցավոտ մի հարց՝ ռազմագերիների վերադարձի հարցը:

«Ադրբեջանում այդ մարդիկ համարվում են ահաբեկիչներ, քանի որ նրանք որոշակի գործողություններ են ձեռնարկել նոյեմբերի 10-ից հետո: Ադրբեջանը չունի երաշխիք, որ նման գործողությունները չեն կրկնվի: Ուստի հայկական կողմը պետք է բոլոր զորքերը դուրս բերելու պարտավորություն ստանձնի», - նշել է Վելիզադեն:

Դատելով երկու երկրների ղեկավարների և վերլուծաբանների մոտեցումներից՝ կողմերի դիրքորոշումների մերձեցում առանցքային հարցերի շուրջ դեռ չի նկատվում: Եվ եթե Հայաստանը պահանջում է, որ Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչությանը տրվի ինքնորոշման իրավունք, ապա Բաքվում խոսում են Ադրբեջանի հետ լիարժեք վերաինտեգրման անհրաժեշտության մասին: Եվ չնայած տարածաշրջանում ռուսական խաղաղապահ զորախմբի ժամանակավոր ներկայությանը, Լեռնային Ղարաբաղի տարածքը շարունակում է մնալ ժամանակավորապես ավազով ծածկված վառոդի տակառ:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

«Հայոց Արծիվներ»-ը ՆԱՏՕ-ի հետ պատերազմի դեպքում կկամավորագրվեն ռուսական բանակ Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է. ռուսական կողմում կա մոտ 400 կուտակված բեռնատար ավտոմեքենա ՀՀ-ում կան փակ ավտոճանապարհներ, Լարսի ռուսական կողմում կա կուտակված մոտ 400 բեռնատար Երևանում և մարզերում էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ են սպասվում Զախարովան արձագանքել է Չեխիայից ռուս դիվանագետների արտաքսմանը Օդի ջերմաստիճանը կշարունակի բարձրանալ Ապրիլի 19-ին կդադարեցվի Գեղարքունիքի մարզի Լճաշեն գյուղի մի հատվածի գազամատակարարումը Հրշեջ-փրկարարները մարել են ընդհանուր 8 հա տարածքում բռնկված հրդեհներըԱվտովթար՝ Նոր-Հաճն քաղաքում. «Mercedes»-ը չի զիջել ճանապարհը «Lexus»-ին«Հաջողակ մարդիկ չեն բողոքում»․ Էդգար ԻգիթյանԻմ եղբոր գերեզմանի հետ գործ չունեք. զոհվածի հարազատը Փաշինյանին թույլ չտվեց մոտենալ գերեզմանինԿոտայքի մարզում 6 զինծառայողների վրաերթի ենթարկած ու դեպքի վայրից փախուստի դիմած Mercedes-ի վարորդը կալանավորվել էԼուկաշենկոն հայտնել է իր և իր երեխաների դեմ մահափորձ նախապատրաստող խմբի ձերբակալության մասինԱրամ Առաջինի փոփոխական դիրքորոշումը պարզաբանում է պահանջում. Միքայել ՄինասյանԳ.Ծառուկյանը հանդիպել է ԲՀԿ երիտասարդների միության անդամների հետԲռնվել էին զորամասին պատկանող ստորգետնյա մալուխները գողանալու պահինՄենք պարտավոր ենք շարունակել մեր հերոսների գործն ու հասցնել հաղթական ավարտի. Արման Վարդանյան (տեսանյութ)Հրդեհ Ձորակապ գյուղում. այրվել են տանիքի փայտյա կառուցատարրերը«Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ն տեղեկացնում էՄոսկվան կատարեց իր խոստումը, օգնեց Ադրբեջանին վերադարձնել Ղարաբաղը․ հերթը Բաքվինն է՝ միանալ ՀԱՊԿ-ին ու ԵՏՄ-ին․ ԴուգինԱնթանյան եղբայրները ընկան հանուն հայրենիքի և իրենց սխրանքով անմահացանՏեսանյութ. «Զորահավաք»՝ Խաչիկ Ասրյանի դրոշի ներքո«Որոշ պաշտոնատար անձինք չեն հասկանում՝ ինչ բացասական հետևանքներ են առաջացնում իրենց անպատասխանատու հայտարարությունները»․ Տարոն ՍիմոնյանԿանադայի Ալբերտա նահանգը Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող օրենք է ընդունելՈւղղաթիռի կոշտ վայրէջքի արդյունքում զոհվել է օդաչունՍահմանային միջադեպեր չեն արձանագրվելԳործող իշխանության համար բանակը եղել է մի հրեշ, որից միշտ վախեցել են․ Մովսես ՀակոբյանՎաշինգտոնը հայտարարել է միջուկային զենքով Ճապոնիային պաշտպանելու պատրաստակամության մասինԱպագան՝ ԲՀԿ-ի հետ. Հրաչյա Ռոստոմյան Վարանդայի շրջանում հայտնաբերվել է ևս մեկ աճյուն Երբ դպրոցներում կավարտվի 2020-21 ուսումնական տարին․ ԿԳՄՍ նախարարի հրաման Մահվան ելքով վրաերթ՝ Լոռու մարզում. 36-ամյա վարորդը КамАЗ-ով վրաերթի է ենթարկել հետիոտնին. վերջինս տեղում մահացել է Ինչու Նիկոլ Փաշինյանը Վայոց ձոր այցի ժամանակ չի մտել մարզկենտրոն Եղեգնաձոր Որքան գումար է վաստակել Պուտինը մեկ տարվա ընթացքում Խաչիկ Ասրյան. ՆԱՏՕ-ի հետ պատերազմի դեպքում «Հայոց Արծիվներ»-ը կդառնան ռուսական բանակի մաս Հայաստանում դեղերի գները մեկ տարում աճել են 13.3%-ով․ ՏՄՊՊՀ-ն դարձյալ անգործություն է ցուցաբերումՆերքին գործերի նախարարը ոլորտի քաղաքական պատասխանատուն կլինի. Արդարադատության փոխնախարար Մեծ Բրիտանիայում կյանքից հեռացել է «Հարի Փոթեր»-ից հայտնի դերասանուհին Եվրոպական ինդեքսներն աճել են Պղնձի գինն աճել է, ալյումինի գինը՝ նվազել․ LME Նավթի գները նվազել են Թբիլիսի-Գյումրի-Մոսկվա ուղղությամբ տարանցիկ չվերթներ կիրականացվեն Հայտնի է տարվա լավագույն մուլտֆիլմը ԿԳՄՍ նախարարի հրամանով հաստատվել են 4-րդ, 9-րդ և 12-րդ դասարաններում սովորողների քննությունները Այս քաղաքում ես եմ տերը․ Հարբած զինվորականը սկանդալ է սարքել ռեստորանում Անվտանգություն․ Համառոտ տեղեկություններ անցնող շաբաթվա ժամանակամիջոցում մամուլում և սոցիալական ցանցերում շրջանառվող լուրերի մասինԹուրքիան և Ուկրաինան պատասխանում են Ռուսաստանին Կրակոցներ՝ Երևանում. վնասազերծվել է մինչև ատամները զինված քաղաքացին Այս ամենից հետո կարծել, թե 2018-ի մարտի 31-ին սկսված պատերազմն ավարտված է, միամտություն կլիներ. Սենոր Հասրաթյան Գեներալ Տիրան Խաչատրյանը դիմել է դատարան