Երևան, 02.Օգոստոս.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


«Իշխանությունները թքած ունեն քաղաքացու վրա, նրանց համար կարևոր չեն նաև տարածքները». «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ամենօրյա ռեժիմով Ադրբեջանը նոր սադրանքների է դիմում, գողանում ՀՀ սահմանամերձ բնակիչներին պատկանող ընտանի կենդանիներին: Եվ շատ դեպքերում ոչ միայն մեր հովիվների կյանքն է սպառնալիքի տակ, այլ սահմանամերձ որոշ գյուղերի բնակիչների անվտանգությունը: Հարցն այն է նաև, որ վերոնշյալ սադրանքները համարժեք արձագանք չեն ստանում ՀՀ իշխանությունների կողմից: «Հայացք» վերլուծական կենտրոնի փորձագետ Հերմինե Մխիթարյանի խոսքով, ընդհանուր առմամբ, բավականին լարված է իրավիճակը:

«Ադրբեջանն, ըստ էության, երկու գլխավոր նպատակ ունի՝ պլան մաքսիմում, պլան մինիմում, որոնք հետևողականորեն իրականացնում է: Լարվածությունը տեղափոխելով ՀՀ սահմաններ՝ Ադրբեջանը նախ փորձում է լուծել Արցախյան հակամարտության էջն իսպառ փակելու քաղաքականությունը: Սա հեռահար նպատակ է, և միայն այսօրվա իշխանություններից ստանալիքի խնդիր չէ: Այսինքն, որքան նրանք առաջ են գալիս և որքան ավելի բարդ իրավիճակ են ստեղծում ՀՀ-ի հետ սահմանին, այնքան Արցախին վերադառնալու հարցը դժվարանում է անգամ վաղվա իշխանությունների համար: Ադրբեջանը փորձում է բանակցություններում օրակարգ ու առաջնահերթություններ փոխել, այդ թվում՝ վաղվա իշխանությունների հետ ապագա բանակցություններում: Օրինակ՝ եթե 2020 թ. նոյեմբերի 9-ից հետո իշխանափոխություն լիներ, նոր ձևավորված իշխանությունները պայքարելու էին ոչ միայն այդ փաստաթղթի որոշակի չիրականացված դրույթները փոխելու, դրանք վերանայելու ուղղությամբ, այլև գլխավոր խնդիրը հենց Արցախյան հարցն էր լինելու: Իսկ այսօր՝ 6-7 ամիս անց, առաջնահերթությունները փոխվել են»,-ասաց մեր զրուցակիցը՝ շեշտելով, որ հիմա առաջնահերթությունը ՀՀ անվտանգության ապահովումն է:

«Սա Ադրբեջանի կողմից հետևողական ու լավ մշակված ծրագիր է՝ ուղղված նաև ապագայի բանակցություններին: Ադրբեջանում Ղարաբաղյան հարցը փակված են համարում ու հիմա փակված լինելու հիմքերն են ստեղծում: Նրանք ստեղծում են պայմաններ, որ ՀՀ-ից բանակցողները մեծ դժվարությամբ կարողանան հասնել այդ հարցին՝ ունենալով ավելի օրհասական խնդիրներ ՀՀ-ի տեսանկյունից: Լարվածությունը սրացնելով՝ Ադրբեջանը մեկ այլ խնդիր էլ է փորձում լուծել: Բաքվում շատ լավ հասկանում են, որ այն, ինչ կարող են ստանալ Հայաստանից, ստանալու են Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունից: Հասկանում են, որ հնարավոր առավելագույնը պետք է մինչև հունիսի 20-ը պոկեն, որովհետև բոլորի համար ակնհայտ է, որ ընտրություններով նորից իշխանություն վերցնելու Փաշինյանի հնարավորությունները գնալով նվազում են»,-նշեց Հ. Մխիթարյանը:

Հերմինե Մխիթարյանի դիտարկմամբ, այսօր Հայաստանի իշխանությունների քայլերը միայն մեկ նպատակի են միտված, ինչով էլ պայմանավորված է լռությունը՝ շատ ու շատ կարևոր հարցերի վերաբերյալ. «Իրենց վերջնաժամկետը՝ հանգուցային կետը, հունիսի 20-նն է: Այսօր փորձում են ծածկել լարվածության մասին խոսակցությունները: Փորձում են իրավիճակը ներկայացնել այնպես, թե ամեն ինչ նորմալ է, այդպես էլ պետք է լիներ: Եվ սա նորմալ է այն մասսայի համար, որոնց ձայներն ակնկալում է Փաշինյանը: Այն, որ իշխանությունները պարզապես թքած ունեն Հայաստանի քաղաքացու վրա և որևէ քայլ այս ուղղությամբ չեն ձեռնարկում ու չեն ձեռնարկելու, մենք նշվածին ամիսներ շարունակ ենք ականատես լինում: Այս համատեքստում պատահական չեն նաև խոսակցությունները, նաև պաշտոնական մակարդակով արված հայտարարությունները: Փաշինյանի մակարդակով ասվում է ոչ թե Սև լճի, այլ «Սև ջրի 30 տոկոսի համար պատերազմ չենք սկսելու», և սա վերոնշյալ մասսայի շրջանում աշխատում է»:

Փորձագետն այլևս չի սպասում, որ այս իշխանությունները մեր անվտանգությունն ապահովելու համար որևէ գործուն քայլեր կիրականացնեն. «Օրինակ՝ ՊՆ-ն հովիվի հետ կապված միջադեպին արձագանքում է միայն այն դեպքում, երբ ՄԻՊ-ն է այդ մասին բարձրաձայնում: Այսինքն, եթե ՄԻՊ-ը չխոսեր այդ մասին, ՊՆ-ն դրան չէր էլ արձագանքելու, և մենք չէինք իմանալու, որ նման միջադեպ է եղել: Իրենց նպատակը, մեծ հաշվով, այս ամենը լռության մատնելն է, տպավորություն ստեղծելը, որ այսպես էլ պետք է լինի, և մենք պետք է զիջենք, ընդունենք, որ այդ տարածքները մերը չեն: Այս դիսկուրսն են տարածում հանրության մեջ: Հանրության զգացմունքների վրա են խաղում՝ տանելով «պատերազմ չլինի, նոր զոհեր չլինեն, բայց այս տարբերակով զիջումներն ընկալելի, ընդունելի են» գիծը: Իրենց ամբողջ ուշադրությունը սևեռված է իշխանությունը պահելու վրա: Այսօր նրանց համար կարևոր չեն տարածքային զիջումները: Փաշինյանի վերջին այցերը Եվրոպա ցույց են տալիս, որ ինքն անգամ պատրաստ է նույնիսկ այս փուլում ստանձնել ցանկացած պարտավորություն, միայն թե ընտրություններում որոշակի հաջողությունների, ինչպես նաև որոշակի երաշխիքներ ստանալու հնարավորություններ ստեղծի»:

Մխիթարյանի խոսքով, նոյեմբերի 9-ից հետո ցանկացած հաջորդ օրը պակասեցրել է ինչ-որ բան հետ բերելու, ինչ-որ բանի համար պայքարելու մեր հնարավորությունները: «Քանի դեռ իշխանության են կապիտուլ յացիա ստորագրած իշխանությունները, յուրաքանչյուր օր մենք կարող ենք ցանկացած նոր զիջման ականատեսը լինել: Հերթականությամբ հանձնեցին Քաշաթաղի, Շահումյանի, Քարվաճառի շրջանները, Սյունիքին հարակից Կուբաթլուի և Զանգելանի շրջանները: Այս ամենը եղավ հընթացս՝ նոյեմբերի 10-ից հետո, անգամ բանավոր պայմանավորվածությունների արդյունքում ու առանց որևէ թղթի ստորագրման: Կորցրեցինք վերոնշյալ շրջանները, հերթականությամբ կորցրեցինք Սյունիքի անվտանգության երաշխիքներն ու հասանք մայիսի 12-ին, երբ ադրբեջանական զորքն առանց որևէ խոչընդոտի մի քանի կմ խորացավ ՀՀ տարածքում: Մեր երկրի սուվերեն տարածքից մեր զինծառայողներին են գերեվարում, և մենք չենք կարողանում անգամ այդ հարցը տեղում լուծել, իսկ մյուս գերիների հարցի մասին արդեն չեն էլ խոսում: 6-7 ամիս շարունակ յուրաքանչյուր օրը մեզանից նոր զիջում է տանում»,-նշեց նա:

Անդրադառնալով այս իշխանության նախընտրական ծրագրին՝ կապված արտաքին քաղաքականության հետ, Հերմինե Մխիթարյանը հավելեց. «Այս դեպքում ևս կարող ենք հիշել Փաշինյանի հայտնի թեզը: Ասում էր՝ իրենք արտաքին քաղաքականությունը պետք է զրոյից սկսեն: Երեք տարի շարունակ այս իշխանությունը հետևողականորեն զրոյացրեց արտաքին քաղաքականությունը, ընդ որում՝ բոլոր ուղղություններով: Անգամ չափազանց դրական տրամադրված լինելու դեպքում մենք չենք գտնի մի ուղղություն, որտեղ դրական դինամիկա կա: Ըստ իս, ոչ մի ադեկվատ մարդ չի կարող արտաքին քաղաքականությանն առնչվող ինչ-որ դրական քայլեր սպասել այն իշխանություններից, որոնք գնացել են այդ ամենը զրոյացնելու ճանապարհով: Ի դեպ, կարող էին հաջող տեքստ, առաջարկներ ու ծրագրեր ներկայացնել, բայց այնքան էլ հաջող չեն գրել, թեպետ իրականությանը պետք է նայենք: Մենք անգամ մեր ռազմավարական դաշնակցի հետ ենք ծայրաստիճանի փչացրել հարաբերությունները, և այսօր նման վիճակում ենք:

Այս օրհասական վիճակում, երբ երկիրը լինել-չլինելու խնդրի առաջ է, այսօրվա իշխանությունները աշխարհաքաղաքական ինչ-որ արկածախնդրությունների մեջ են մտնում. ՀԱՊԿ-ին են փորձում մեղադրել մեր տարածքները չպաշտպանելու համար, հետո դիմում են Արևմուտքին ու հայ-ադրբեջանական սահմանը պահելու հրավիրում: Ընդհանուր առմամբ, որևէ ռեալ, ադեկվատ քաղաքականություն չկա, հակառակը՝ ոտքից գլուխ արկածախնդրություն, որի հետևանքով սեղանին արդեն մեր պետականության լինել- չլինելու հարցն է»:

Աննա Բադալյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Թուրքիայում ռուս զբոսաշրջիկներ տեղափոխող ավտոբուս է կողաշրջվել. կան զոհեր և վիրավորներՀակառակորդը խախտել է հրադադարը Երասխի և Կութ գյուղի հատվածում՝ կրակ բացելով հայկական դիրքերի ուղղությամբ․ՊՆԴիմելու ենք Սահմանադրական դատարան պատգամավորների անձեռմխելիության վերականգման պահանջով․ Արամ ՎարդևանյանՊարեկային ծառայությունը հասանելի կլինի նաև Լոռու և Շիրակի մարզերում․ ոստիկանությունԵս այսօր առավել, քան երբևէ վստահ եմ, որ քայլելու եմ. Թամարա ԳևորգյանՀակոբ Սիմիդյանը նշանակվեց վարչապետի խորհրդականԵս սկանդալային նախարար չեմ եղել, ուղղակի ուղիղ խոսելու սովորություն ունեմ․ Արսեն ԹորոսյանԳնել Սանոսյանը նոր պաշտոն ունիՀՀ ԶՈՒ պատրաստության գլխավոր վարչության մարտական պատրաստության վարչության պետն ազատվեց պաշտոնիցԼիլիթ Մակունցն ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպան նշանակվեցՉինաստանում ջրհեղեղի զոհերի թիվը հասել է 302-ի. կան տասնյակ անհետ կորածներ (լուսանկարներ)Արայիկ Հարությունյանը ուղերձ է հղելՌուսաստան մատակարարված 18 տոննա ադրբեջանական սալորի խմբաքանակում արևելյան ցեց է հայտնաբերվել ԱԺ նախագահի քվերակությունը դադարեցվել է՝ քվեաթերթիկում պատգամավորներից մեկի ազգանվան մեջ տառասխալի պատճառով (տեսանյութ)Լավ կլինի, եթե այս ռեգրեսիվ նախաձեռնություններն ուղղակի կանգ առնեն և չվնասեն Հայաստանի միջազգային վարկին Երկրի համար մեկ խնդիրը սահմանների անվտանգությունն է և գերիների վերադարձը. ռազմագերիի հարազատԻրազեկում՝ կենսաթոշակի վճարման վերաբերյալ Դոլարն ու եվրոն շարունակում են թանկանալ Նոր հաղորդագրություն Արցախից Փոխվարչապետ նշանակվեց «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» դաշինքները լքեցին նիստի դահլիճը՝ Ալեն Սիմոնյանի թեկնածության ներկայացման ժամինԶինծառայողի դին գտել են անտառում Արթուր Դավթյանն Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր էԳնել Սանոսյանը կազատվի Գեղարքունիքի մարզպետի պաշտոնից Հայտնի է նորանշանակ Պաշտպանության նախարարի անունըՂրղզստանի նախկին նախագահ Ակաեւին տեղափոխել են Բիշքեկ Արշակ Կարապետյանն ազատվել է ՊՆ առաջին տեղակալի պաշտոնից Հայտնաբերվել է անհայտ հանգամանքներում զորամասը լքած ՊԲ զինծառայողի դին. ՊԲ Երբ դահլիճում նախագահողը կոչ է անում, խնդրում, աղերսում ու պաղատում է հարգել իր տարիքը, իսկ հետո իրենից երկու անգամ տարիքով փոքր մի իշխանական գոյացություն նրան «մեծավարի», իսկ իրականում լակոտավարի «իշմարներ» է տալիս... Բաքվում ավարտվել են հայ գերիներ Լյուդվիգ Մկրտչյանի և Ալյոշա Խոսրովյանի դեմ դատական լսումները Սաղ լավ ա, մալադեց, մենակ մեկ-մեկ մեր կողմ նայի․ «իշմար» ենք տալիս․ մնացածը թույն ա․ Ռուբինյան Թեժ վիճակ ԱԺ-ումՊղինձը թանկանում է Նիկոլ Փաշինյանը նշանակվեց ՀՀ վարչապետԳրանցվել է 11 մահ. ԱԻՆ-ը հայտարարություն տարածեց Ովքե՞ր են նորընտիր խորհրդարանի պատգամավորները ԱԺ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցությունը վարչապետի թեկնածու է առաջադրել Պառակտումն ու ներքին թշնամանքը միայն թուլացնում են պետականության հիմքերը. Արմեն Սարգսյանը՝ ԱԺ–ում Գազ չի լինելու. «Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ն տեղեկացնում էՎարակակիրների թիվը՝ այսօրԴանակահարել են Երևանի ավագանու «Իմ քայլը» խմբակցության անդամին«Հայաստան» խմբակցությունն 8-րդ գումարման ԱԺ նիստին ներկայացել է Սյունիքի քաղբանտարկյալ քաղաքապետերի նկարներով շապիկներով ՌԴ ՊՆ-ն նոր հայտարարություն տարածեցՆավթն էժանանում է Աֆղանստանի հետ սահմանին մեկնարկել են ռուս-ուզբեկական համատեղ զորավարժությունները Լույս չի լինելու. ՀԷՑ-ը տեղեկացնում էԶինվորներին Գորիս են տեղափոխում ոչ թե Երասխով, այլ Վեդիով. ահազանգ Թուրքիայի Տուրունչ ավանն ամբողջությամբ տարհանվել է մոլեգնող հրդեհների պատճառով«Ադրբեջանում բռնապետություն է, և եթե Բայդենը ցանկանա, Ալիևին գահընկեց կանեն». Ժիրինովսկու հայտարարությունը սկանդալ է հարուցել Ռուսաստանի և Ադրբեջանի միջև Զարուհի Բաթոյանը հայտնել է, թե ինչ է անելու որպես պատգամավոր